ભારતે તાલિબાનિ નિઝામ પરના તેના ભાવિ વલણ પર કદાચ કાર્ડ સાફ કર્યા નથી, પરંતુ તાલિબાનના રાજકીય વ્યૂહરચનાકારો ભારતને મિત્રતાનો સંદેશ મોકલવાની તક ગુમાવવા માંગતા નથી. આ જ કારણ છે કે મુલ્લા બિરાદર પછી તાલિબાનની રાજકીય ટીમના સૌથી મહત્વના નેતા શેર મોહમ્મદ અબ્બાસ સ્ટેનીકઝાઈએ ભારત સાથેના સારા સંબંધો તેમજ પડદા પાછળના રાજદ્વારી કવાયતો અંગે જાહેર નિવેદનો આપવાનું શરૂ કર્યું છે. જો કે, ભારત સરકારે તાલિબાનના નિવેદનો અને સંદેશાઓ અંગે હજુ સુધી તેના કાર્ડ ખોલ્યા નથી.

હકીકતમાં, તાલિબાન, જે કાબુલમાં ફરી સત્તા પર આવી રહ્યા છે, ભૂતકાળની ભૂલોને ટાળવા માંગે છે જેણે તેમને અલગ કરી દીધા હતા. તે જ સમયે, કંધહાર પ્લેન હાઇજેકિંગ જેવા અકસ્માતોને કારણે ભારત સાથે તેના સંબંધો પણ ખરાબ હતા. પરંતુ આ વખતે તાલિબાન નેતૃત્વ પોતાને બદલાયેલા ચિત્રમાં રજૂ કરવા માંગે છે. સાથે જ તે તેના રાજદ્વારી વિકલ્પોનો વ્યાપ પણ વિશાળ રાખવા માંગે છે. જેમાં ભારત મહત્વની ભૂમિકા સાબિત થશે. એટલે કે, સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, તાલિબાની નિઝામને ભારતની જરૂર છે તેના ઘણા કારણો છે.

નિષ્ણાતોના મતે, તાલિબાનની છબી સુધારવાના પગલાંમાં ભારત સાથે વધુ સારા સંબંધો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે. તે જ સમયે, તે ચીન અને પાકિસ્તાન જેવા પડોશીઓને તેમને કઠપૂતળી બનાવવાના પ્રયત્નોથી બચવાનો માર્ગ પણ આપે છે. આ ઉપરાંત, ભારતીય રોકાણ અને ધિરાણની લાઇન અને રોકાણની વ્યવસ્થા તાલિબની સરકારની આર્થિક અવરોધોને દૂર કરવામાં પણ મદદ કરશે.

આવી સ્થિતિમાં, છેલ્લા વીસ વર્ષ દરમિયાન અફઘાનિસ્તાન સાથે ભારતીય વેપાર, અને રોકાણના માર્ગોને સંપૂર્ણ રીતે બંધ કરવાથી અફઘાનિસ્તાનની ગંભીર આર્થિક કટોકટીમાંથી પસાર થતી સમસ્યાઓ અને તેના પર શાસન કરવા માટે કાર્યરત તાલિબાનની સમસ્યાઓ વધશે. હકીકતમાં, ભારત તેના બજારોમાં $ 1 બિલિયનના અફઘાન ઉત્પાદનોને ડ્યુટી ફ્રી એન્ટ્રી આપે છે. આ ઉપરાંત, 2017 માં શરૂ થયેલી એર ફ્રેઇટ કોરિડોર સિસ્ટમ, 1000 ફ્લાઇટ્સ દ્વારા 216 મિલિયન ડોલરની કિંમતના અફઘાન ઉત્પાદનોનું ભારતમાં પરિવહન કર્યું છે. જેનો ફાયદો સામાન્ય અફઘાન ખેડૂતો અને ઉત્પાદકોને થાય છે.

એટલું જ નહીં, ભારત ઈરાનના ચાબહાર બંદરથી તેના મિત્ર અફઘાનિસ્તાનને પણ મદદ કરતું રહ્યું છે. વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, 2018 માં ચાબહાર શરૂ થયા પછી, ભારતે અત્યાર સુધીમાં 1 લાખ ટનથી વધુ ઘઉં અને 2000 ટન કઠોળ અફઘાનિસ્તાનમાં સહાય તરીકે પરિવહન કર્યા છે. ભારત સાથે અંતરનો અર્થ એ છે કે અફઘાનિસ્તાને પણ બંને દેશો વચ્ચે $ 33.6 મિલિયનના વેપાર કરારોને ભૂલી જવું પડશે. વળી, 2.33 કરોડના બિઝનેસ કોન્ટ્રાક્ટ માટે ચાલી રહેલી વાટાઘાટોને પણ ભૂલી જવી પડશે.

અફઘાનિસ્તાનના કોઈપણ નવા શાસક માટે મુશ્કેલીઓ વધશે, જે આર્થિક કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યો છે, જો ભારતની મદદથી ચાલી રહેલા $ 80 મિલિયન પ્રોજેક્ટ અટવાઈ જાય. કારણ કે અફઘાનિસ્તાનનું નુકસાન અફઘાન લોકોની સુખાકારી માટે ચલાવવામાં આવી રહેલા આ માળખાકીય બાંધકામો અને ક્ષમતા વિસ્તરણ પ્રોજેક્ટ્સના અટકાવાને કારણે વધુ છે.

આ સિવાય ભારતના ઇસરો દ્વારા લોન્ચ કરાયેલ દક્ષિણ એશિયા ઉપગ્રહ અફઘાનિસ્તાન સાથે સંચાર જોડાણમાં મદદ કરી રહ્યો છે. ઉપરાંત, ટીવી અપલિંકિંગ અને ડાઉનલિંકિંગ સુવિધા પૂરી પાડતા કાબુલનું સેટેલાઇટ સેન્ટર પણ ભારતીય ઇસરોની મદદથી કામ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં જો તાલિબાન સંબંધોનો માર્ગ બદલી નાખે તો ભારતને આ સુવિધાઓ બંધ કરવાનો અધિકાર રહેશે.

ભારત-અફઘાનિસ્તાન સંબંધોના નિષ્ણાતો કહે છે કે તાલિબાન ચોક્કસપણે તમામ સુવિધાઓ માટે ચીનની મદદ લઈ શકે છે. પરંતુ આ તકનીકી સિસ્ટમોને સેટ કરવામાં સમય લાગશે. આ સાથે, ચાઇનીઝ સિસ્ટમ પર કામ કરતા વ્યાવસાયિકોને પણ એકત્ર કરવા પડશે. આવી સ્થિતિમાં તાલિબાન સરકાર માટે જૂની વ્યવસ્થા છોડીને નવી વ્યવસ્થામાં જવું સરળ રહેશે નહીં. તેથી, તાલિબાન પણ સારી રીતે જાણે છે કે ભારતનું એક સાથે આવવું તેમના માટે ઘણા મોરચે મદદનો સોદો સાબિત થઈ શકે છે.

જોકે, મોટો સવાલ એ છે કે તાલિબાન ભારત સાથેના સંબંધો કેળવવા પાકિસ્તાનમાં બેઠેલા આતંકવાદી નેતાઓ અને માસ્ટરથી કેટલું અંતર જાળવી શકે છે. કારણ કે ભારત માટે બિઝનેસ અને સહાય પ્રોજેક્ટ્સને સુરક્ષા ગેરંટી વગર ચાલુ રાખવું અત્યંત મુશ્કેલ હશે.

WHO / કોરોના વેક્સિનનો ત્રીજો ડોઝ કોના માટે જરૂરી છે તે જાણો..

કોરોનાની ત્રીજી લહેર / વૈજ્ઞાનિકોનો દાવો – ઓક્ટોબર -નવેમ્બરમાં કોરોનાની ત્રીજી લહેર ચરમસીમાએ પહોંચી શકે છે