US News:અમેરિકાએ ભારતને હોકઆઈ 360 ના વેચાણને મંજૂરી આપી દીધી છે.આ સોદામાં રેડિયો ફ્રીક્વન્સી (RF) સેન્સર, એનાલિટિક્સ સોફ્ટવેર, સિસ્ટમ ઇન્ટિગ્રેશન સપોર્ટ અને ટ્રેનિંગ મોડ્યુલ્સનો સમાવેશ થાય છે. તેની કુલ કિંમત US$ 131 મિલિયન છે. આનાથી ભારતને તેની દરિયાઈ દેખરેખ ક્ષમતા વધારવામાં મદદ મળશે. હોકઆઈ 360 ભારતને ખાસ કરીને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં રીઅલ-ટાઇમ દરિયાઈ દેખરેખ રાખવા સક્ષમ બનાવશે. દરિયાઈ સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ ભારત માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ સોદો છે. તેનું મહત્વ એટલા માટે પણ વધી જાય છે કારણ કે ચીન ઈન્ડો-પેસિફિકમાં પોતાનો પ્રભાવ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જે ભારત માટે ચિંતાનો વિષય રહ્યો છે.
હોકઆઈ એ 360 નાના ઉપગ્રહોનો સમૂહ છે. આ ઉપગ્રહો પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષામાં ભ્રમણ કરે છે અને તેમનું સ્થાન સૂચવવા માટે રેડિયો ફ્રીક્વન્સી (RF) ને ટ્રેક કરે છે. આ ઉપગ્રહ તારામંડળો જહાજો, વિમાનો, વાહનો અને દરિયાકાંઠાની પ્રણાલીઓમાંથી આવતા સંદેશાવ્યવહાર સંકેતોને ટ્રેક કરે છે. હોકઆઈ 360 ઉપગ્રહ એવા જહાજમાંથી રેડિયો ફ્રીક્વન્સી ઉત્સર્જન પણ શોધી કાઢે છે જેણે તેનું ટ્રાન્સપોન્ડર બંધ કરી દીધું છે.
ભારત માટે તે કેવી રીતે મદદરૂપ થશે?
હોકઆઈ 360 સિસ્ટમ ભારતને મોટા દરિયાઈ વિસ્તારો, ખાસ કરીને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં, વાસ્તવિક સમયની દેખરેખ રાખવામાં મદદ કરશે. આનાથી દરિયાઈ કામગીરીમાં જાગૃતિ અને કોઈપણ ઘટનાના પ્રતિભાવમાં મદદ મળશે. આ સિસ્ટમની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે તે એવા જહાજોને પણ શોધી શકે છે જે AIS બંધ કરે છે જેથી તેમને ટ્રેક ન કરી શકાય.
આ સિસ્ટમની ઉપલબ્ધતા સાથે, ભારતીય નૌકાદળ ગેરકાયદેસર માછીમારી અને દાણચોરી જેવી પ્રવૃત્તિઓને ઓળખી શકશે. આનાથી નૌકાદળને ઝડપી નિર્ણયો લેવામાં અને દરિયાઈ વિસ્તારને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળશે. હોકઆઈ 360 ની મદદથી, ભારતીય નૌકાદળ તેના એક્સક્લુઝિવ ઇકોનોમિક ઝોન વિશે વધુ સારી માહિતી મેળવી શકશે. આ સિસ્ટમ ભારતને આપત્તિ રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં પણ મદદ કરશે. આનાથી તકલીફના સંકેતો શોધવામાં મદદ મળશે અને બચાવ ટીમો ઝડપથી પહોંચી શકશે.
તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
HawkEye 360 મોટી ISR સિસ્ટમમાં RF લેયર તરીકે કામ કરે છે. આ સિસ્ટમમાં ઇલેક્ટ્રો-ઓપ્ટિકલ (EO), ઇન્ફ્રારેડ (IR) અને સિન્થેટિક એપરચર રડાર (SAR) જેવા વધારાના સ્તરો પણ છે. દરેક સ્તર ધમકીઓને શોધવા, ચકાસવા અને વર્ગીકૃત કરવામાં મદદ કરે છે. HawkEye 360 ની ક્ષમતાઓને બહુ-સ્તરીય દેખરેખ સાથે વધારી શકાય છે.
EO ઇમેજિંગ RF-આધારિત જહાજ સ્થાન પ્રદાન કરે છે. EO ઉપગ્રહો દિવસ દરમિયાન ઉચ્ચ-રીઝોલ્યુશન છબીઓ લે છે. વિશ્લેષકો RF શોધ જોવા માટે આ છબીઓનો ઉપયોગ કરે છે. EO સ્તર દિવસના પ્રકાશમાં શ્રેષ્ઠ કામ કરે છે. IR સેન્સર જહાજોમાંથી નીકળતી ગરમી શોધી કાઢે છે. ઇન્ફ્રારેડ સેન્સર એન્જિન અને એક્ઝોસ્ટમાંથી ગરમી શોધી કાઢે છે. આ રાત્રે ચોરીછૂપીથી ફરતા જહાજોને ટ્રેક કરવામાં મદદ કરે છે. IR સ્તર ઓછા પ્રકાશમાં પણ કામ કરે છે.
SAR ઇમેજિંગ વાદળો અને અંધકારમાંથી પણ જોઈ શકે છે. SAR ઉપગ્રહો કોઈપણ હવામાન પરિસ્થિતિઓમાં રડાર-આધારિત છબીઓ લે છે. આ સ્તર જહાજના કદ, ગતિ અને સ્થાનની પુષ્ટિ કરે છે. SAR રાત્રે અથવા તોફાન દરમિયાન પણ મહત્વપૂર્ણ માહિતી પૂરી પાડે છે. આ સિસ્ટમ ઝડપી અને સચોટ છે, જે દરેક હવામાનમાં અને દરેક સમયે કામ કરે છે. વિશ્લેષકો પરિસ્થિતિનો સર્વાંગી દૃષ્ટિકોણ લેવા માટે RF ગુપ્ત માહિતીનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
આ પણ વાંચો:તેલંગાણામાં મિસાઇલ વિસ્ફોટકો કંપનીમાં વિસ્ફોટ, ત્રણના મોત, 6 ઘાયલ
