National News: પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ, ભારતે પાકિસ્તાન સાથે 65 વર્ષ જૂની સિંધુ જળ સંધિ રદ કરી દીધી છે. પાકિસ્તાનને પાઠ ભણાવવા માટે ભારત દ્વારા રાજદ્વારી રીતે લેવામાં આવેલું આ સૌથી મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. હવે, મળતી માહિતી મુજબ, ભારતે ચેનાબ નદી પરના બગલીહાર બંધમાંથી પાકિસ્તાન જતું પાણી બંધ કરી દીધું છે અને જેલમ નદી પરના કિશનગંગા બંધ પર પણ આવા જ પગલાં લેવાની યોજના છે.
કિશનગંગાનું પાણી પણ બંધ કરવામાં આવશે
આ બાબતથી વાકેફ એક સૂત્રએ સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈને જણાવ્યું હતું કે ભારત જમ્મુના રામબનમાં બગલીહાર હાઇડ્રોપાવર ડેમ અને ઉત્તર કાશ્મીરમાં કિશનગંગા હાઇડ્રોપાવર ડેમ દ્વારા તેના તરફથી પાણી છોડવાના સમયને નિયંત્રિત કરી શકે છે. આનો અર્થ એ થયો કે આ બંધો દ્વારા પાકિસ્તાન પહોંચતા પાણીને કોઈપણ પૂર્વ ચેતવણી વિના ઘટાડી શકાય છે અને પ્રવાહ પણ વધારી શકાય છે. પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે દાયકાઓ જૂના આ કરારને સ્થગિત કરી દીધો હતો.
1960માં વિશ્વ બેંકની મધ્યસ્થી હેઠળ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે સિંધુ જળ સંધિ પર હસ્તાક્ષર થયા હતા. આ અંતર્ગત, સિંધુ નદી અને તેની સહાયક નદીઓના પાણીને બંને દેશો વચ્ચે વહેંચવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. ચિનાબ નદી પરનો બગલીહાર બંધ પણ લાંબા સમયથી બંને પડોશી દેશો વચ્ચે વિવાદનો વિષય રહ્યો છે અને પાકિસ્તાને અગાઉ આ મામલે વિશ્વ બેંક પાસેથી મધ્યસ્થી માંગી હતી. તેવી જ રીતે, કિશનગંગા બંધને પણ કાનૂની અને રાજદ્વારી ચકાસણીનો સામનો કરવો પડ્યો છે.
પાકિસ્તાન માટે સિંધુ સિસ્ટમ કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
કરાર હેઠળ, પાકિસ્તાનને સિંધુ પ્રણાલીની પશ્ચિમી નદીઓ (સિંધુ, ચિનાબ અને ઝેલમ) પર નિયંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે. પાકિસ્તાન સિંધુ નદી પ્રણાલીના લગભગ 93% પાણીનો ઉપયોગ સિંચાઈ અને વીજળી ઉત્પાદન માટે કરે છે અને પડોશી દેશની લગભગ 80% ખેતીલાયક જમીન તેના પાણી પર નિર્ભર છે. પાકિસ્તાનના અર્થતંત્રમાં કૃષિ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આ જ કારણ છે કે કરાર મુલતવી રાખ્યા પછી, પાકિસ્તાન સતત યુદ્ધની ધમકી આપી રહ્યું છે.
સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત થયા પછી, કરાચી સ્થિત સંશોધન પેઢી પાકિસ્તાન કૃષિ સંશોધનના ઘાશ્રી શૌકતએ જણાવ્યું હતું કે ભારતના પગલાથી અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે. તેમણે કહ્યું કે અમારી પાસે આ સમયે કોઈ વિકલ્પ નથી. સંધિમાં સમાવિષ્ટ નદીઓ માત્ર પાકમાં જ નહીં, પરંતુ શહેરો, વીજળી ઉત્પાદન અને લાખો લોકોની આજીવિકામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
કરાર મુલતવી રાખ્યા પછી પાકિસ્તાનના ભૂતપૂર્વ વિદેશ પ્રધાન બિલાવલ ભુટ્ટો ઝરદારીએ કહ્યું હતું કે, ‘કાં તો આપણું પાણી સિંધુ નદીમાં વહેશે, અથવા તેમનું લોહી વહેશે.’ આ નિવેદન પર ભારતે આકરી પ્રતિક્રિયા આપી હતી. એટલું જ નહીં, પાકિસ્તાની રાજકારણીઓએ કરાર મુલતવી રાખવાના નિર્ણયને યુદ્ધની સીધી ઘોષણા ગણાવી. પાકિસ્તાન માટે સિંધુ નદીનું ખૂબ મહત્વ છે અને કરાર સ્થગિત થયા પછી તેના નેતાઓનો ગભરાટ આ હકીકતનો પુરાવો છે.
આ પણ વાંચો:રાજસ્થાનમાં 17 વર્ષની છોકરી પર 9 લોકોએ સામૂહિક બળાત્કાર કર્યો, તે તેના મિત્રના લગ્ન
આ પણ વાંચો:રાજસ્થાનમાં ભીષણ ગરમીનો કહેર, IMDએ 4 જિલ્લામાં રેડ એલર્ટ જાહેર કર્યું, વાવાઝોડાની ચેતવણી
