દર વર્ષે કેન્દ્રીય બજેટમાં, સામાન્ય લોકોની સૌથી વધુ આતુર નજર આવકવેરા સ્લેબ પર હોય છે. દરેક બજેટમાં આવકવેરાના દરો અને સ્લેબની સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. જો કે, 2014 થી આવકવેરાના સ્લેબમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. શું નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ મંગળવારે બજેટમાં સ્લેબમાં ફેરફાર કરીને કરદાતાઓને રાહત આપશે? તે પોતે જ એક મોટો પ્રશ્ન છે.
2014 થી ટેક્સ મુક્તિ મર્યાદામાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી
મૂળભૂત વ્યક્તિગત કર મુક્તિ મર્યાદા છેલ્લે 2014 માં બદલાઈ હતી. 2014માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની આગેવાની હેઠળની સરકારનું પ્રથમ બજેટ રજૂ કરતાં તત્કાલિન નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ મૂળભૂત આવકવેરા મુક્તિ મર્યાદા રૂ. 2 લાખથી વધારીને રૂ. 2.5 લાખ કરી હતી. વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે મુક્તિ મર્યાદા 2.5 લાખ રૂપિયાથી વધારીને 3 લાખ રૂપિયા કરવામાં આવી છે. ત્યારથી મૂળભૂત મુક્તિ મર્યાદામાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
આ વખતે તેમાં ફેરફાર થઈ શકે છે
નિર્મલા સીતારમણ 1 ફેબ્રુઆરી, 2022ના રોજ તેમનું ચોથું કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરવાના છે. કેટલાક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે નાણામંત્રી કરદાતાઓ માટે મોટી રાહતની જાહેરાત કરી શકે છે. જરૂરી રાહતમાં, મૂળભૂત મુક્તિ મર્યાદા 2.5 લાખ રૂપિયાથી વધારીને 3 લાખ રૂપિયા કરવામાં આવી શકે છે. વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે હાલના રૂ. 3 લાખથી વધારીને રૂ. 3.5 લાખ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. તે જ સમયે, ટોચની આવકના સ્લેબને પણ હાલના રૂ. 15 લાખથી સુધારવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.
કેપીએમજીના સર્વેમાં આ વાત સામે આવી છે
KPMG દ્વારા વિવિધ લાભાર્થીઓમાં હાથ ધરવામાં આવેલા તાજેતરના પ્રિ-બજેટ સર્વે અનુસાર, 64 ટકા લોકો માને છે કે તેઓ રૂ. 2.5 લાખની મૂળભૂત આવકવેરા મુક્તિ મર્યાદામાં વધારો કરવાની અપેક્ષા રાખે છે. ભારતમાં KPMG ના પાર્ટનર અને નેશનલ હેડ ઓફ ટેક્સ રાજીવ ડિમરીએ જણાવ્યું હતું કે, “અમારું પ્રિ-બજેટ સર્વે દર્શાવે છે કે રૂ. 2.5 લાખની મૂળભૂત આવકવેરા મુક્તિ મર્યાદામાં વધારા દ્વારા વ્યક્તિગત કરદાતાઓ માટે રાહતની રાહ જોવાઈ રહી છે. ઉત્તરદાતાઓ રૂ. 10 લાખની ટોચની આવકના સ્લેબમાં ઉપરના સુધારાને પણ સમર્થન આપે છે.
2020ના બજેટમાં ટેક્સ સિસ્ટમમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો
જોકે સીતારમણે ટેક્સ સ્લેબ અને દરોમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી, પરંતુ તેમણે બજેટ 2020માં નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા રજૂ કરી છે. નવી કર વ્યવસ્થા હેઠળ, જેઓ કર મુક્તિ અને કપાતને છોડી દેવા માંગે છે તેમના માટે કર દરમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. નવી કર વ્યવસ્થા કરદાતાઓ માટે વૈકલ્પિક રહે છે. આનો અર્થ એ છે કે કરદાતા પાસે જૂના શાસનને વળગી રહેવાનો અથવા નવા શાસનને પસંદ કરવાનો વિકલ્પ છે.
હાલમાં, 2.5 રૂપિયા સુધીની આવક બંને શાસન હેઠળ કરમાંથી મુક્તિ છે. રૂ. 2.5 થી રૂ. 5 લાખની વચ્ચેની આવક પર જૂના તેમજ નવા કર પ્રણાલી હેઠળ 5 ટકાના દરે ટેક્સ લાગે છે. રૂ. 5 લાખથી રૂ. 7.5 લાખ સુધીની વ્યક્તિગત આવક પર જૂના શાસન હેઠળ 20 ટકાના દરે ટેક્સ લાગે છે, જ્યારે નવા શાસન હેઠળ ટેક્સનો દર 10 ટકા છે. જૂના શાસનમાં રૂ. 7.5 લાખથી રૂ. 10 લાખની આવક પર 20 ટકાના દરે ટેક્સ લાગે છે, જ્યારે નવા શાસનમાં ટેક્સનો દર 15 ટકા છે.
બંને સિસ્ટમમાં ઉચ્ચ આવક માટે શું
જૂના શાસનમાં 10 લાખ રૂપિયાથી વધુની વ્યક્તિગત આવક પર 30 ટકાના દરે ટેક્સ લાગે છે. જો કે, નવા શાસન હેઠળ રૂ. 10 લાખથી ઉપરના ત્રણ સ્લેબ છે. નવી વ્યવસ્થા હેઠળ રૂ. 10 લાખથી રૂ. 12.5 લાખની વચ્ચેની વ્યક્તિગત આવક પર 20 ટકાના દરે ટેક્સ લાગે છે. 12.5 લાખથી 15 લાખ રૂપિયાની આવક પર 25 ટકાના દરે અને 15 લાખ રૂપિયાથી વધુની આવક પર 30 ટકાના દરે ટેક્સ લાગે છે. સેસ અને સરચાર્જના કારણે અસરકારક કર દર ઘણો ઊંચો છે.
રોકાણ પર રિબેટમાં શું ફેરફારો થયા
રૂ. 5 લાખ સુધીની ચોખ્ખી કરપાત્ર આવક ધરાવતી વ્યક્તિને કલમ 87A હેઠળ જૂના અને નવા એમ બંનેમાં રૂ. 12,500 સુધીની કર મુક્તિનો લાભ મળે છે. તેથી, અસરકારક રીતે, બંને હેઠળ રૂ. 5 લાખ સુધી. કર વ્યવસ્થા. આવક ધરાવતી વ્યક્તિઓની કર જવાબદારી શૂન્ય છે. કલમ 80C હેઠળ કપાતની મર્યાદા પણ 2014 થી યથાવત છે. 2014ના બજેટમાં, 80C કપાતની મર્યાદા રૂ. 1 લાખથી વધારીને રૂ. 1.5 લાખ કરવામાં આવી હતી, જ્યારે હોમ લોન પર વ્યાજની કપાત માટેની મર્યાદા રૂ. 1.5 લાખથી વધારીને રૂ. 2 લાખ કરવામાં આવી હતી. આ બંને કપાત 2014 થી યથાવત છે. જો કે, પછીના બજેટમાં કેટલાક વધારાના કાપ મૂકવામાં આવ્યા છે. 2015ના બજેટમાં, સરકારે કલમ 80CCD હેઠળ નેશનલ પેન્શન સ્કીમ (NPS) હેઠળ યોગદાન માટે રૂ. 50,000 ની વધારાની કપાત રજૂ કરી હતી. સ્વાસ્થ્ય વીમા પ્રીમિયમ પર કપાતની મર્યાદા પણ 15,000 રૂપિયાથી વધારીને 25,000 રૂપિયા કરવામાં આવી છે.
ગત બજેટમાં 70 છૂટ અને કપાત દૂર કરવામાં આવી હતી
આ વર્ષના બજેટમાં આવકવેરા પ્રણાલીના સરળીકરણ અને તર્કસંગતીકરણની દિશામાં પણ મોટા પગલા લેવામાં આવશે તેવી અપેક્ષા છે. અંદાજપત્ર 2020-21માં વિવિધ પ્રકારની લગભગ 70 છૂટ અને કપાત દૂર કરવામાં આવી હતી. નાણાપ્રધાને જાહેરાત કરી હતી કે “કર પ્રણાલીને વધુ સરળ બનાવવા અને કર દર ઘટાડવાના હેતુથી આગામી વર્ષોમાં બેલેન્સ મુક્તિ અને કપાતની સમીક્ષા કરવામાં આવશે અને તર્કસંગત બનાવવામાં આવશે.”
આ વખતે શું અપેક્ષા છે
નાણાં પ્રધાને 2021-22ના બજેટમાં આવકવેરાના દરો અથવા સ્લેબમાં કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફાર કર્યા નથી. ડિમરીએ જણાવ્યું હતું કે, જો કે સરકારે ટેક્સ વિવાદો ઉકેલવા અને ટેક્સ વિવાદ નિરાકરણ ફ્રેમવર્કને ઓવરઓલ કરવા માટે વર્ષોથી ઘણા પગલાં લીધાં છે, આ સંદર્ભમાં વધુ પગલાં મુકદ્દમા ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. પાલન બોજ ઘટાડવા TDS અને TCS જોગવાઈઓના તર્કસંગતકરણને પણ આવકારવામાં આવશે.
