Delhi News:કાચા કપાસની આયાત પરથી ડ્યુટી મુક્તિની સમયમર્યાદા આજે સમાપ્ત થઈ રહી છે. કેન્દ્ર સરકારે આ વર્ષે ઓગસ્ટમાં આ મુક્તિને (Duty Free) 30 સપ્ટેમ્બર 2025 સુધી અને પછી 31 ડિસેમ્બર 2025 સુધી લંબાવી હતી. આ નિર્ણય ટેક્સટાઇલ અને કપડા ઉદ્યોગને વૈશ્વિક બજારમાં સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે લેવામાં આવ્યો હતો, ખાસ કરીને અમેરિકાના ઉચ્ચ ટેરિફના દબાણ વચ્ચે.ભારત વિશ્વનો બીજા ક્રમના સૌથી મોટો કપાસ ઉત્પાદક દેશ છે, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઉત્પાદનમાં ઘટાડો અને ગુણવત્તાયુક્ત કપાસની માંગ વધવાથી આયાત પર નિર્ભરતા વધી છે.
કાચા કપાસની ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી મુક્તી (Duty Free) માટે કરાયો હતો નિર્ણય
કપાસ કાપડ નિકાસ (Cotton fabric export) ભારતની કુલ કાપડ નિકાસમાં 33% હિસ્સો ધરાવે છે, જે કપાસની સતત માંગમાં ફાળો આપે છે અને ખેડૂતોને સીધો ફાયદો પહોંચાડે છે. વિવિધ કાપડ સંગઠનોએ 31 ડિસેમ્બર, 2025 સુધી કપાસની તમામ જાતો પર 11% આયાત ડ્યુટી મુક્તિ (Duty Free) લંબાવવાના સરકારના પગલાનું સ્વાગત કર્યું છે.

ટેક્સટાઇલ મંત્રાલયે ગુરુવારે એક નિવેદન જારી કરીને આ જાહેરાત કરી. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ એન્ડ કસ્ટમ્સ દ્વારા સૂચિત આ નિર્ણયથી યાર્ન, ફેબ્રિક, એપેરલ અને મેડ-અપ્સ સહિત સમગ્ર કાપડ મૂલ્ય શૃંખલામાં ઇનપુટ ખર્ચ સ્થિર થવાની અપેક્ષા છે, જે ઉત્પાદકો અને ગ્રાહકો બંનેને રાહત આપશે.
2024-25 સીઝનમાં કપાસનું ઉત્પાદન લગભગ 307 લાખ ગાંસડીઓ રહેવાનો અંદાજ છે, જ્યારે માંગ 318 લાખ ગાંસડીઓની આસપાસ છે.સરકારે ઓગસ્ટ 2025માં 11% ની આયાત ડ્યુટીને (Duty Free) તાત્કાલિક અસરથી 30 સપ્ટેમ્બર સુધી મુક્ત કરી હતી.
કાપડ ક્ષેત્રે વિકાસ કરવા સરકારે કર્યો હતો નિર્ણય
ટેક્સટાઇલ મંત્રાલયે ગુરુવારે એક નિવેદન જારી કરીને આ જાહેરાત કરી. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ એન્ડ કસ્ટમ્સ દ્વારા સૂચિત આ નિર્ણયથી યાર્ન, ફેબ્રિક, એપેરલ અને મેડ-અપ્સ સહિત સમગ્ર કાપડ મૂલ્ય શૃંખલામાં ઇનપુટ ખર્ચ સ્થિર થવાની અપેક્ષા છે, જે ઉત્પાદકો અને ગ્રાહકો બંનેને રાહત આપશે.
આ વ્યૂહાત્મક હસ્તક્ષેપ ખાતરી કરે છે કે કાપડ ક્ષેત્ર વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક રહે છે અને સાથે સાથે સ્થાનિક કપાસ ખેડૂતોના હિતોનું પણ રક્ષણ કરે છે. મોટાભાગની આયાત ચોક્કસ ઔદ્યોગિક જરૂરિયાતો અથવા બ્રાન્ડ-લિંક્ડ નિકાસ કરારોને પૂર્ણ કરે છે અને સ્થાનિક કપાસને બદલતી નથી.

પોષણક્ષમ, ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા કપાસ નિકાસ બજારોમાં ભારતની સ્થિતિને મજબૂત બનાવે છે, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો તેમજ નિકાસલક્ષી એકમો માટે ઓર્ડર પુનઃજીવિત કરે છે. કાપડ-કપડા મૂલ્ય શૃંખલા 45 મિલિયનથી વધુ લોકોને રોજગારી આપે છે, અને રોજગારી ગુમાવવાથી બચવા અને ઉદ્યોગના વિકાસને ઉત્તેજન આપવા માટે કપાસનો સ્થિર પુરવઠો મહત્વપૂર્ણ છે.તે જ સમયે, કાચા માલનો સતત પુરવઠો ઉચ્ચ મૂલ્યવાળા કાપડ અને વસ્ત્રોના ઉત્પાદનને વેગ આપશે તેવી અપેક્ષા છે, જે સરકારના ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને સ્થાનિક ઉત્પાદન લક્ષ્યોને મજબૂત બનાવશે.
કોટન કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (CCI) દ્વારા સંચાલિત લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) સિસ્ટમ દ્વારા ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ કરવામાં આવે છે, જે ખાતરી કરે છે કે ખેડૂતોને તેમના ઉત્પાદન ખર્ચ કરતાં ઓછામાં ઓછા 50% વધુ ભાવ મળે. ડ્યુટી મુક્તિ (Duty Free) આયાતી કપાસ ઘણીવાર ચોક્કસ ઔદ્યોગિક જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે છે અને સ્થાનિક કપાસનો વિકલ્પ નથી લેતો. મોટાભાગની આયાત ઓછા ઉત્પાદનના સમયગાળા દરમિયાન થાય છે અથવા જ્યારે સ્થાનિક સ્ટોક અપૂરતો હોય છે, જે ટોચની સ્થાનિક ખરીદીના સમયગાળા દરમિયાન સ્પર્ધા ઘટાડે છે.સરકાર કપાસના ભાવ પર નજીકથી દેખરેખ રાખે છે અને જરૂરિયાત મુજબ સલામતીનાં પગલાં અમલમાં મૂકવાની સુગમતા જાળવી રાખે છે.

એપ્રિલ-ઓક્ટોબર 2024-25 દરમિયાન ભારતની કુલ કાપડ અને વસ્ત્રોની નિકાસમાં કપાસના કાપડની નિકાસનો હિસ્સો આશરે 33% હતો, જેનું મૂલ્ય US$7.08 બિલિયન હતું, જે તેને રેડીમેડ વસ્ત્રો પછી બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું યોગદાન આપનાર બનાવે છે. કાપડ ઉદ્યોગ દ્વારા 95% સ્થાનિક કપાસનો વપરાશ થતો હોવાથી, ડ્યુટી મુક્તિથી (Duty Free) ખેડૂતોને પરોક્ષ રીતે ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે કારણ કે વૈશ્વિક સ્પર્ધા મિલોને કપાસના ખેડૂતોને વધુ સારા ભાવ આપવા સક્ષમ બનાવે છે.
આ પણ વાંચો:ચોખાની આ જાતની નિકાસ માટે સરકારની મંજૂરી, 1000 ટન ચોખા પર કોઈ ડ્યુટી લાગશે નહીં
આ પણ વાંચો:કપાસ પર આયાત વેરા નાબૂદીથી ઉદ્યોગને ફાયદો, ખેડૂતોને ફટકો
આ પણ વાંચો:ભારતની નિકાસ 1% ઘટીને $38 બિલિયન થઈ, આયાત 4.9% વધી
