National News : દિવાળીની ઉજવણી બાદ દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં હવાનું પ્રદૂષણ (Delhi Air Pollution)ચિંતાજનક સ્તરે પહોંચી ગયું છે. દિલ્હીમાં સરેરાશ એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (Delhi AQI) 373 નોંધાયો હોવા છતાં અનેક વિસ્તારોમાં આંકડો 400ને પાર પહોંચ્યો હતો. અનેક વિસ્તારોમાં ધુમ્મસ અને ધુમાડાના ગાઢ પડને કારણે દૃશ્યતા ઘટી રહી છે. પ્રદૂષણની આ સ્થિતિ વચ્ચે હવે રાજકીય આરોપ-પ્રતિઆરોપનો દોર પણ શરૂ થયો છે.
એક તરફ ભાજપના નેતા અને દિલ્હી સરકારના મંત્રી કપિલ મિશ્રાએ પંજાબમાં પરાલી સળગાવવાની ઘટનાઓને લઈને આમ આદમી પાર્ટી (AAP) પર નિશાન સાધ્યું છે, તો બીજી તરફ કોંગ્રેસ અને AAPએ દિલ્હી સરકાર પર પ્રદૂષણ નિયંત્રણમાં નિષ્ફળ રહેવા અને હવાની ગુણવત્તાના આંકડા છુપાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. આ દરમિયાન કેટલાક મોનિટરિંગ સ્ટેશનોનો રિયલ ટાઇમ ડેટા ઉપલબ્ધ ન થતાં સરકારની કામગીરી સામે પણ સવાલો ઊભા થયા છે.
દિલ્હીમાં Air Pollution વધ્યું, AQI 400ને પાર
કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB)ના સમીર એપ પર ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, રવિવારે રાત્રે 11:05 વાગ્યે દિલ્હીની સરેરાશ હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક 373 નોંધાયો હતો. જોકે, રાજધાનીના અનેક વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણનું સ્તર 400થી વધુ હતું. અલીપુર, બવાના, બુરાડી, ચાંદની ચોક, મુંડકા, પંજાબી બાગ, રોહિણી અને વિવેક વિહારમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર જોવા મળી હતી.
પ્રદૂષણ વધવાની સાથે દિલ્હી-NCRના અનેક વિસ્તારોમાં ધુમાડાના ગાઢ પડ છવાઈ ગયા હતા. આ દરમિયાન આરકે પુરમ, નેહરુ નગર, મુંડકા, સોનિયા વિહાર અને દ્વારકા સહિતનાં મોનિટરિંગ સ્ટેશનો પર રિયલ ટાઇમ ડેટા મળતો બંધ થયો હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. જેના કારણે હવાની ગુણવત્તાના આંકડા અંગે સવાલો ઊભા થયા છે.
Delhi AQI : કપિલ મિશ્રાનો AAP પર પરાલી સળગાવવાનો આરોપ
દિલ્હી સરકારના મંત્રી કપિલ મિશ્રા (Kapil Mishra)એ પંજાબમાં પરાલી સળગાવવાની ઘટનાઓને લઈને આમ આદમી પાર્ટી પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો કે પંજાબમાં જાણીજોઈને ખેડૂતોનાં ખેતરોમાં પરાલી સળગાવવામાં આવી રહી છે, જેના કારણે દિલ્હીમાં પ્રદૂષણની સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ રહી છે.
કપિલ મિશ્રા (Kapil Mishra)એ પંજાબના અલગ-અલગ વિસ્તારોના AQIના આંકડા રજૂ કરીને જણાવ્યું કે અબોહરમાં AQI 1,307 અને મુખ્યમંત્રી ભગવંત માનના મતવિસ્તાર સંગરુરમાં 1,651 સુધી પહોંચ્યો હોવાનો તેમનો દાવો છે. તેમણે AAPના ધારાસભ્યો, નેતાઓ અને દિલ્હીની ટીમના ફોન રેકોર્ડની તપાસ કરવાની માગ કરી હતી.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે જો મુખ્યમંત્રી ભગવંત માન ખેડૂતોના હિતમાં નિષ્પક્ષ તપાસ કરાવે અને પરાલી સળગાવવાની ઘટનાઓ પાછળનું સત્ય બહાર આવે તો અરવિંદ કેજરીવાલની મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે. જોકે, આ તમામ બાબતો કપિલ મિશ્રા દ્વારા કરવામાં આવેલા રાજકીય આરોપો છે.
કોંગ્રેસે AQIના આંકડા ગાયબ થવા પર ઉઠાવ્યા સવાલ
કોંગ્રેસના પ્રવક્તા પવન ખેડાએ દિલ્હી સરકાર પર પ્રદૂષણના વાસ્તવિક આંકડા છુપાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. તેમના દાવા પ્રમાણે, રાત્રે 2થી 3 વાગ્યાની વચ્ચે દિલ્હીના 39માંથી 25 મોનિટરિંગ સ્ટેશનો પર PM2.5ના આંકડા ઉપલબ્ધ નહોતા.
પવન ખેડાએ સવાલ કર્યો કે શું સરકાર જાણીજોઈને પ્રદૂષણના આંકડા જાહેર કરતી અટકાવી રહી છે? શું મોનિટરિંગ મશીનો બંધ કરી દેવામાં આવ્યાં હતાં કે પછી પ્રદૂષણનું સ્તર એટલું વધી ગયું હતું કે તેની યોગ્ય નોંધ થઈ શકી નહોતી?
તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે ડેટા ગાયબ થવાનો અર્થ એ નથી કે પ્રદૂષણ પણ ગાયબ થઈ ગયું છે. સરકાર આ મામલે દિલ્હીના લોકોને જવાબ આપે તેવી માગ પણ કરી હતી. આ સાથે તેમણે વર્ષ 2019માં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા દિલ્હીના પ્રદૂષણ મુદ્દે કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
AAPનો દાવો: AQI 3,000ને પાર, કૃત્રિમ વરસાદ પર પણ સવાલ
AAP નેતા સૌરભ ભારદ્વાજે પણ દિલ્હી સરકાર પર હવાની ગુણવત્તાના આંકડામાં ગેરરીતિ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર વીડિયો શેર કરીને દાવો કર્યો હતો કે કેટલાક સ્થળોએ AQI 3,000ને પાર પહોંચી ગયો હતો. જોકે, આ આંકડો દિલ્હીના સત્તાવાર સરેરાશ AQI તરીકે નોંધાયેલો નહોતો.
સૌરભ ભારદ્વાજે ચેતવણી આપી હતી કે ગંભીર પ્રદૂષણને કારણે લોકોને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, અસ્થમાના હુમલા અને હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓનું જોખમ વધી શકે છે. તેમણે રેખા ગુપ્તા સરકારની કૃત્રિમ વરસાદ એટલે કે ક્લાઉડ સીડિંગ યોજનાની પણ ટીકા કરી હતી.
દિલ્હી સરકારે દિવાળી અને છઠ પૂજા બાદ પ્રદૂષણ (Delhi Pollution)વધે તો કૃત્રિમ વરસાદ કરાવવાની યોજના બનાવી હતી. આ માટે અગાઉ બે ટ્રાયલ પણ કરવામાં આવ્યા હતા. જોકે, નિષ્ણાતોના મતે કૃત્રિમ વરસાદથી થોડા સમય માટે હવામાં રહેલા પ્રદૂષક કણો ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે, પરંતુ પ્રદૂષણના મૂળ કારણોનો કાયમી ઉકેલ મળતો નથી.
ભાજપે કોંગ્રેસ અને AAPના શાસન પર સાધ્યું નિશાન
બીજી તરફ ભાજપના સાંસદ પ્રવીણ ખંડેલવાલે કોંગ્રેસ અને AAP પર પ્રદૂષણના મુદ્દે રાજકારણ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે સનાતન ધર્મના તહેવારો દરમિયાન જ વિપક્ષી પાર્ટીઓ પ્રદૂષણનો મુદ્દો ઉઠાવે છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે દિલ્હીમાં કોંગ્રેસે 15 વર્ષ અને AAPએ 10 વર્ષ સુધી શાસન કર્યું હતું, પરંતુ પ્રદૂષણની સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે પૂરતાં પગલાં લેવામાં આવ્યાં નહોતાં.
દરમિયાન, કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટ (CAQM) દ્વારા દિવાળી પહેલાં જ સાવચેતીના ભાગરૂપે ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP)નો ત્રીજો તબક્કો લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે 7 અને 8 નવેમ્બરે નિર્ધારિત સમય દરમિયાન પ્રમાણિત ગ્રીન ફટાકડા ફોડવાની મંજૂરી આપી હતી. 9 નવેમ્બરથી ફટાકડા પરનો સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ ફરી અમલમાં આવ્યો છે.
હાલમાં દિલ્હીમાં પ્રદૂષણ (Delhi Pollution)ની ગંભીર સ્થિતિ વચ્ચે રાજકીય પક્ષો એકબીજા પર જવાબદારી ઢોળી રહ્યા છે. જોકે, મોનિટરિંગ સ્ટેશનોના ડેટા ઉપલબ્ધ ન થવા પાછળનું કારણ અને પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે સરકારનાં પગલાં અંગે સ્પષ્ટતા થવી જરૂરી છે.
