Daily News: E10 પેટ્રોલ સાથે ઇથેનોલના મિશ્રણને લઈને દેશમાં ફરી એકવાર ચર્ચા તેજ બની છે. હાલમાં E20 પેટ્રોલને લઈને નીતિ આગળ વધી રહી છે, ત્યારે મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર વી. અનંત નાગેશ્વરને ઓછા ઇથેનોલવાળા E10 પેટ્રોલને પણ વિકલ્પ તરીકે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો વિચાર રજૂ કર્યો છે. ખાસ કરીને જૂના વાહનો માટે આ પ્રકારનો વિકલ્પ ઉપયોગી બની શકે છે તેવી દલીલ કરવામાં આવી છે. જોકે, અહીં એક વાત સ્પષ્ટ છે કે E10 પેટ્રોલ ફરીથી ઉપલબ્ધ કરાવવાનો આ કોઈ અંતિમ સરકારી નિર્ણય નથી. હાલ આ મુદ્દો નીતિ સ્તરની ચર્ચા અને સૂચન સુધી મર્યાદિત છે.
જૂના વાહનોને લઈને શું છે મુખ્ય ચિંતા?
ભારતમાં મોટી સંખ્યામાં એવા બે-પહિયાં અને અન્ય વાહનો છે જે અગાઉના સમયમાં ઓછા ઇથેનોલ મિશ્રણને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યા હતા. આવા વાહનો માટે ઊંચા ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા ઇંધણની લાંબા ગાળાની અનુકૂળતા અંગે પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. ખાસ કરીને જૂના વાહનોના ઇંધણ પ્રણાલીના કેટલાક ભાગો અને અન્ય ઘટકોને લઈને ચર્ચા થઈ રહી છે. આ કારણે E20 સાથે E10નો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ રહે તો જૂના વાહન માલિકોને પોતાની ગાડીની જરૂરિયાત પ્રમાણે ઇંધણ પસંદ કરવાની વધુ તક મળી શકે છે. જોકે દરેક જૂનું વાહન E20થી નુકસાન પામે છે એવું સામાન્ય નિવેદન કરવું યોગ્ય નથી.
E10થી વાહન માલિકોને શું વિકલ્પ મળી શકે?
E10 પેટ્રોલ એટલે પેટ્રોલમાં આશરે 10 ટકા ઇથેનોલનું મિશ્રણ. જો ભવિષ્યમાં E10 અને E20 બંને વિકલ્પ ઉપલબ્ધ થાય, તો વાહનના મોડેલ અને ઉત્પાદકની ભલામણ પ્રમાણે ગ્રાહક ઇંધણ પસંદ કરી શકે તેવી વ્યવસ્થા બની શકે છે. આ ખાસ કરીને એવા વાહનો માટે ઉપયોગી બની શકે છે જે ઊંચા ઇથેનોલ મિશ્રણ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યા નથી. સાથે જ વાહનના માઇલેજ અને લાંબા ગાળાની કામગીરી અંગે ગ્રાહકોની ચિંતા પણ ઓછી થઈ શકે છે. પરંતુ E10ને ફરી લાવવાનો નિર્ણય થાય તો તેના માટે અલગ પુરવઠા અને વિતરણ વ્યવસ્થાની જરૂર પડી શકે છે.
ઇથેનોલ મિશ્રણ પાછળ સરકારનો હેતુ શું છે?
પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું મિશ્રણ વધારવા પાછળ સરકારના અનેક હેતુ છે. તેમાં ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવી, દેશમાં તૈયાર થનારા ઇથેનોલનો ઉપયોગ વધારવો અને ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો સમાવેશ થાય છે. E20 એટલે પેટ્રોલમાં 20 ટકા સુધી ઇથેનોલનું મિશ્રણ ધરાવતું ઇંધણ. સરકાર તરફથી E20 માટે નિર્ધારિત ધોરણો અને વાહન અનુકૂળતા અંગે માહિતી આપવામાં આવી છે. તેથી E10ની ચર્ચાનો અર્થ E20 નીતિ સંપૂર્ણપણે પાછી ખેંચવાની માંગ એવો નથી. મુખ્ય સવાલ એ છે કે E20ની સાથે જૂના વાહનો માટે ઓછા ઇથેનોલવાળું વિકલ્પ રાખી શકાય કે નહીં.
E20 નીતિ વચ્ચે નવી વ્યવસ્થાની શક્યતા
E20ની ઉપલબ્ધતા વધવાની સાથે જૂના વાહનોને લઈને ગ્રાહકોની ચિંતા પણ ચર્ચાનો વિષય બની છે. એક તરફ સરકાર ઇથેનોલ મિશ્રણના લક્ષ્યોને આગળ વધારવા માંગે છે, તો બીજી તરફ લાંબા સમયથી રસ્તા પર દોડતા વાહનો માટે વ્યવહારુ વિકલ્પની જરૂરિયાતનો મુદ્દો સામે આવ્યો છે. જો E10 અને E20 બંને ઉપલબ્ધ કરાવવાની વ્યવસ્થા બને તો જૂના અને નવા વાહનો વચ્ચે ઇંધણની પસંદગી વધુ લવચીક બની શકે છે. જોકે, એકથી વધુ પ્રકારના ઇંધણની ઉપલબ્ધતા જાળવવાથી પુરવઠા અને વિતરણની વ્યવસ્થામાં વધારાનો ખર્ચ અને જટિલતા પણ ઊભી થઈ શકે છે.
હવે સરકારના નિર્ણય પર રહેશે નજર
હાલ E10 પેટ્રોલને ફરીથી દેશભરમાં ઉપલબ્ધ કરાવવાની કોઈ અંતિમ જાહેરાત થઈ નથી. મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર તરફથી રજૂ થયેલા વિચારને સરકારની મંજૂર નીતિ તરીકે જોવો યોગ્ય નથી. આગામી સમયમાં સંબંધિત મંત્રાલય અને સરકાર આ મુદ્દે શું નિર્ણય લે છે તે મહત્વનું રહેશે. જો E10ને E20ની સાથે વિકલ્પ તરીકે મંજૂરી મળે તો જૂના વાહનો ધરાવતા લોકોને રાહત મળી શકે છે. બીજી તરફ, ઇથેનોલ મિશ્રણ દ્વારા આયાત ઘટાડવાના અને ઊર્જા સુરક્ષાના હેતુઓ પણ જાળવી રાખવાના રહેશે. એટલે હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે ગ્રાહકોની પસંદગી અને ઇથેનોલ નીતિ વચ્ચે સરકાર કઈ રીતે સંતુલન સાધે છે.
આ પણ વાંચો: E20 પેટ્રોલથી કારનું એન્જિન ખરાબ? ગ્રાહક અદાલતે મારુતિ સુઝુકીને નવી કાર અથવા ₹20 લાખ પરત કરવાનો આદેશ આપ્યો
આ પણ વાંચો: E20 પેટ્રોલથી ગાડી ખરાબ થાય તો કંપની બદલશે પાર્ટ્સ, ગડકરીનો દાવો
આ પણ વાંચો: E20થી માઇલેજમાં ઘટાડાની શક્યતા, રબરના ભાગો પર પડી શકે અસર
