IMD Weather Update:હવામાનશાસ્ત્રીઓએ શનિવારે અહેવાલ આપ્યો હતો કે આગામી ચોમાસા પહેલા મોટાભાગે અલ નિનો (El Nino) ઘટનાઓ નોંધપાત્ર રીતે નબળી પડી જાય છે. આનાથી ભારતની 2027ની વરસાદી ઋતુ પર સિસ્ટમની સંભવિત અસર અંગેની ચિંતાઓ ઓછી થઈ છે.આ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે એવી આગાહી કરવામાં આવી રહી છે કે 2026ના અંતમાં અથવા શિયાળામાં એક મજબૂત અલ નિનો વિકસિત થઈ શકે છે અને 2027ની શરૂઆત સુધી ચાલુ રહી શકે છે.
ભારતના ચોમાસા અંગે ચિંતાઓ કેમ ઓછી થઈ છે?
1951 પછીની કેટલીક સૌથી મજબૂત અલ નિનો ઘટનાઓનું વિશ્લેષણ એક સુસંગત પેટર્ન દર્શાવે છે. આ ઘટનાઓ સામાન્ય રીતે વર્ષના બીજા ભાગમાં ધીમે ધીમે મજબૂત બને છે, શિયાળાના અંતમાં અથવા શિયાળા દરમિયાન તેમની ટોચની તીવ્રતા સુધી પહોંચે છે, અને પછી ભારતમાં જૂન-સપ્ટેમ્બર ચોમાસા ઋતુના આગમન પહેલાં નબળી પડી જાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે, 1997-98ના રેકોર્ડબ્રેક અલ નીનો (El Nino) દરમિયાન, મધ્ય અને પૂર્વીય પેસિફિક મહાસાગરમાં દરિયાઈ સપાટીના તાપમાનમાં વિરોધાભાસ જૂન-જુલાઈ-ઓગસ્ટમાં 1.6°C થી વધીને જુલાઈ-ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બરમાં 1.9°C થયો.
સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર-નવેમ્બરમાં આ તાપમાન વધુ વધીને 2.3°C થયું અને ઓક્ટોબર-નવેમ્બર-ડિસેમ્બરમાં લગભગ 2.4°C ની ટોચે પહોંચ્યું. જોકે, 1998ના મધ્ય સુધીમાં, સિસ્ટમ નોંધપાત્ર રીતે નબળી પડી ગઈ અને લા નીના સ્થિતિમાં પરિવર્તિત થઈ ગઈ.
2015-16 ના અલ નીનો (El Nino) ઘટના દરમિયાન પણ આવું જ વલણ જોવા મળ્યું. સમુદ્રનું તાપમાન જૂન-જુલાઈ-ઓગસ્ટમાં 1.6°C થી વધીને જુલાઈ-ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બરમાં 1.9°C થયું, જે આખરે વર્ષના અંતમાં 2°C ને વટાવી ગયું, જે શિયાળા દરમિયાન ટોચ પર પહોંચ્યું. 2016માં આગામી ચોમાસાની ઋતુ આવી ત્યાં સુધીમાં, તે પહેલાથી જ નબળું પડી ગયું હતું.
હવામાન વિભાગના અધિકારી શું કહે છે?
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના એક અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, આ પેટર્ન મજબૂત અલ નીનો ઘટનાઓની લાક્ષણિકતા છે.તેમણે કહ્યું, “એક મજબૂત અલ નીનો (El Nino) વર્ષના અંતમાં અથવા વર્ષની શરૂઆતમાં તેની ટોચ પર પહોંચે છે અને પછી નબળો પડવાનું શરૂ કરે છે. તે ઘણીવાર તટસ્થ બની જાય છે અથવા આગામી ચોમાસા પહેલા લા નીનામાં સંક્રમણ કરે છે. અમે 2027 માં પણ આવી જ અપેક્ષા રાખીએ છીએ.”
તેમણે કહ્યું કે પશ્ચિમ પેસિફિક મહાસાગરની નીચે પાણી ઠંડુ થવાના સંકેતો પહેલાથી જ ઉભરી રહ્યા છે, જે આવતા વર્ષે સમાન ફેરફાર તરફ નિર્દેશ કરી શકે છે. જો કે, તેમણે ચેતવણી પણ આપી હતી કે આત્યંતિક આગળના અંદાજોનું અર્થઘટન સાવધાની સાથે કરવું જોઈએ, કારણ કે લાંબા ગાળાની આગાહીઓની ચોકસાઈ ઘણીવાર ઘટે છે.
એકંદરે, જ્યારે મજબૂત અલ નીનો 2027 ની (El Nino)શરૂઆત સુધી ટકી શકે છે, નિષ્ણાતો કહે છે કે ઐતિહાસિક પેટર્ન એ ધારણાને સમર્થન આપતા નથી કે તેની આત્યંતિક પરિસ્થિતિઓ ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન ચાલુ રહેશે.
તેના બદલે, તેના નબળા પડવાની અથવા લા નીનામાં રૂપાંતરિત થવાની શક્યતા સૂચવે છે કે ભારતના 2027 ચોમાસા પર તેની અંતિમ અસર અનિશ્ચિત રહે છે અને તેનું મૂલ્યાંકન ફક્ત અલ નીનો (El Nino) ઘટનાની અપેક્ષિત તીવ્રતાના આધારે કરી શકાતું નથી.
આ પણ વાંચો :ભારતમાં વધતી ગરમી વચ્ચે “સુપર અલ નીનો”ની આશંકા, વિશ્વ હવામાન સંગઠનની ચેતવણી
આ પણ વાંચો :ભારતમાં ગરમીનો પારો વધવાની હવામાન વિભાગે કરી આગાહી, અલ નીનો નબળું પડતા વધી ગરમી
આ પણ વાંચો :યુપીમાં 2026માં ગરમી તોડશે રેકોર્ડ, અલ નિનો અસરથી 2026માં ભારે ગરમીની આગાહી
