Health: દેશના અનેક રાજ્યોમાં ગરમીના કારણે દરેક લોકો હજુ પણ પરેશાન છે. ગરમીના મોજાને કારણે લોકોનું જીવન મુશ્કેલ બન્યું છે અને એસી-કુલર પણ ફેલ થઈ ગયા છે. દેશના અનેક વિસ્તારોમાં તાપમાનનો પારો 45 ડિગ્રીએ પહોંચી ગયો છે. દિલ્હી સહિત અનેક રાજ્યોની હોસ્પિટલોમાં હીટ સ્ટ્રોકના દર્દીઓની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. દિલ્હીની રામ મનોહર લોહિયા હોસ્પિટલના ડો. રિતેશ ગુપ્તાના જણાવ્યા અનુસાર, ‘શરીર જ્યારે તેના વધતા તાપમાનને નિયંત્રિત કરી શકતું નથી અને શરીરને ઠંડક આપવામાં મદદ કરતી પરસેવાની પદ્ધતિ પણ નિષ્ફળ જાય છે ત્યારે હીટ સ્ટ્રોક થાય છે. આવી સ્થિતિમાં ખાસ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. જાણો હીટ સ્ટ્રોક શું છે, તેના લક્ષણો શું છે અને ઘરગથ્થુ ઉપચાર શું છે.
હીટ સ્ટ્રોક શું છે
હીટ સ્ટ્રોકને સામાન્ય ભાષામાં ‘સનસ્ટ્રોક’ કહે છે. આવું ત્યારે થાય છે જ્યારે તમારું શરીર તેના તાપમાનને નિયંત્રિત કરી શકતું નથી. હીટ સ્ટ્રોકના કિસ્સામાં, શરીરનું તાપમાન ઝડપથી વધે છે અને તે ઘટાડવામાં અસમર્થ હોય છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિને હીટસ્ટ્રોક આવે છે, ત્યારે શરીરની પરસેવાની પદ્ધતિ પણ નિષ્ફળ જાય છે અને વ્યક્તિને જરા પણ પરસેવો થતો નથી.
જો તમે હીટ સ્ટ્રોકથી પીડાતા હો, તો 10 થી 15 મિનિટની અંદર શરીરનું તાપમાન 106°F અથવા વધુ સુધી પહોંચી શકે છે. જો તેની સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે તો તે મૃત્યુ અથવા અંગ નિષ્ફળતા તરફ દોરી શકે છે.
હીટ સ્ટ્રોકના લક્ષણો
જો હીટ સ્ટ્રોકના લક્ષણો ઓળખવામાં આવે તો તેની સારવારમાં સમયસર મદદ મળી શકે છે. તેથી, હીટ સ્ટ્રોકના તમામ લક્ષણોને ઓળખવા મહત્વપૂર્ણ છે. માથાનો દુખાવો, ખૂબ તાવ, ચેતના ગુમાવવી, બગડતી માનસિક સ્થિતિ, ઉબકા અને ઉલટી, ચામડીની લાલાશ, હૃદયના ધબકારા વધવા, ચામડીનું નરમ પડવું, ચામડી સૂકવી અને ઉન્માદ તેના સામાન્ય લક્ષણો છે.
હીટ સ્ટ્રોકને કારણે
ખૂબ જ ગરમ જગ્યાએ લાંબા સમય સુધી રહેવાથી હીટસ્ટ્રોક અથવા હીટ સ્ટ્રોક થઈ શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ ઠંડા વાતાવરણમાંથી ગરમ જગ્યાએ જાય છે, તો તેના હીટ સ્ટ્રોકની શક્યતા પણ વધી જાય છે. ગરમ હવામાનમાં વધુ પડતી કસરત પણ હીટ સ્ટ્રોકનું મુખ્ય કારણ છે. પૂરતું પાણી ન પીવાને કારણે ઉનાળામાં વધુ પડતો પરસેવો થાય છે.
જો કોઈ વ્યક્તિ વધુ પડતો આલ્કોહોલ લે છે, તો શરીર તેના તાપમાનને નિયંત્રિત કરવાની ક્ષમતા ગુમાવે છે. આ પણ હીટ સ્ટ્રોકનું કારણ બની શકે છે. જો તમે ઉનાળામાં એવા કપડાં પહેરો છો જે પરસેવો અને હવાને પસાર થવા દેતા નથી, તો તેનાથી હીટ સ્ટ્રોકનું જોખમ પણ વધી શકે છે.
હીટ સ્ટ્રોકની પ્રારંભિક સારવાર
જો કોઈ વ્યક્તિ હીટસ્ટ્રોકથી પીડિત હોય, તો તે તરત જ નીચે દર્શાવેલ પ્રારંભિક પદ્ધતિઓ અપનાવી શકે છે, પરંતુ ધ્યાનમાં રાખો કે પ્રારંભિક પદ્ધતિઓ અપનાવતા પહેલા, કૃપા કરીને ડૉક્ટરની સલાહ લો. હીટ સ્ટ્રોકથી પીડિત વ્યક્તિને તડકામાં ન રાખો, કપડાંના જાડા પડને દૂર કરો અને હવાને અંદર જવા દો, શરીરને ઠંડુ કરવા માટે કુલર અથવા પંખામાં બેસો, ઠંડા પાણીથી સ્નાન કરો, શરીરને કપડાથી સાફ કરો. ઠંડું પાણી, પેક અથવા કપડાને ઠંડા પાણીથી ભીનો કરો અને માથા, ગરદન, બગલ અને કમર પર ઠંડા પાણીમાં પલાળેલા ટુવાલ મૂકો.
આ પણ વાંચો: Heat Waveથી હ્રદયરોગનું જોખમ રહેલું છે? કયા અંગોને અસર થઈ શકે છે…
આ પણ વાંચો: તાજી અને મીઠી લીચી ખાવી ગમે છે? આ રીતે ગુણવત્તા ચકાસો
આ પણ વાંચો: વજન ઓછું કરનાર Keto Diet બની શકે છે તમારો દુશ્મન!
