Lifestyle: આ સવાલ દરેક ઘરમાં પૂછવામાં આવે છે કે માતા તમને ભાઈ વધારે પ્રેમ કરે છે. બાળકો મજાકમાં તેમના પિતાને કહે છે કે તમે તમારી બહેનની દરેક વાત સાથે સંમત થાઓ છો, તો શું બેમાંથી એક બાળક માતાપિતાને વધુ પ્રિય છે? હવે આ અંગે એક અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. વાસ્તવમાં, માતા-પિતા તેમની પુત્રીઓ અને આજ્ઞાકારી બાળકોની તરફેણ કરતા હોવા છતાં, સામાન્ય રીતે નાના બાળકો માતાપિતા દ્વારા વધુ તરફેણ કરે છે.
કૌટુંબિક ગતિશીલતાનું વિશ્લેષણ કરતા અભ્યાસની સમીક્ષામાં આ દાવો કરવામાં આવ્યો છે. જો કે, મોટા બાળકોને મોટાભાગે વધુ સ્વાયત્તતા અથવા છૂટ આપવામાં આવે છે કારણ કે માતા-પિતા તેમની ઉંમર સાથે ઓછા નિયંત્રણમાં રહે છે. આશરે 19,500 સહભાગીઓ પર આધારિત 30 અભ્યાસો અને 14 ડેટાબેઝની સમીક્ષામાં આ જાણવા મળ્યું હતું.
“સંશોધકો દાયકાઓથી જાણે છે કે પેરેંટલ પૂર્વગ્રહ બાળકો માટે કાયમી પરિણામો લાવી શકે છે,” એલેક્ઝાન્ડર જેન્સેન, યુ.એસ.માં બ્રિઘમ યંગ યુનિવર્સિટીમાં સમીક્ષાના મુખ્ય લેખક અને સહયોગી પ્રોફેસર જણાવ્યું હતું. આ સમીક્ષા સાયકોલોજિકલ બુલેટિન મેગેઝીનમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે. જેન્સને કહ્યું, ‘આ અભ્યાસ અમને એ સમજવામાં મદદ કરે છે કે કયા બાળકો પક્ષપાતનો શિકાર થવાની શક્યતા વધુ છે, જે હકારાત્મક અને નકારાત્મક બંને હોઈ શકે છે.’
કૌટુંબિક ગતિશીલતાનું વિશ્લેષણ કરતા અભ્યાસની સમીક્ષામાં આ દાવો કરવામાં આવ્યો છે. જો કે, મોટા બાળકોને મોટાભાગે વધુ સ્વાયત્તતા અથવા છૂટ આપવામાં આવે છે કારણ કે માતા-પિતા તેમની ઉંમર સાથે ઓછા નિયંત્રણમાં રહે છે. આશરે 19,500 સહભાગીઓ પર આધારિત 30 અભ્યાસો અને 14 ડેટાબેઝની સમીક્ષામાં આ જાણવા મળ્યું હતું.
“સંશોધકો દાયકાઓથી જાણે છે કે પેરેંટલ પૂર્વગ્રહ બાળકો માટે કાયમી પરિણામો લાવી શકે છે,” એલેક્ઝાન્ડર જેન્સેન, યુ.એસ.માં બ્રિઘમ યંગ યુનિવર્સિટીમાં સમીક્ષાના મુખ્ય લેખક અને સહયોગી પ્રોફેસર જણાવ્યું હતું. આ સમીક્ષા સાયકોલોજિકલ બુલેટિન મેગેઝીનમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે. જેન્સને કહ્યું, ‘આ અભ્યાસ અમને એ સમજવામાં મદદ કરે છે કે કયા બાળકો પક્ષપાતનો શિકાર થવાની શક્યતા વધુ છે, જે હકારાત્મક અને નકારાત્મક બંને હોઈ શકે છે.’
સંશોધકોના મતે, પેરેંટલ ફેવરિટીઝમ, જેમાં માતા-પિતા એક બાળકની બીજા ઉપર તરફેણ કરે છે, તે ઘણી રીતે વ્યક્ત કરી શકાય છે જેમ કે તેઓ બાળકો સાથે કેવી રીતે વાતચીત કરે છે, તેઓ તેમના પર કેટલા પૈસા ખર્ચે છે અથવા તમે તેમના પર કેટલું નિયંત્રણ રાખો છો? તેમણે કહ્યું કે વિભેદક સારવારથી વિકાસ પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે, ખાસ કરીને ઓછા તરફેણવાળા બાળક માટે. આ ઉપરાંત, તે વણસેલા પારિવારિક સંબંધો પણ બનાવી શકે છે. માતા અને પિતા બંને પુત્રીઓની તરફેણ કરે તેવી શક્યતા વધુ હોય છે.
લેખકોએ લખ્યું છે કે, ‘માતાપિતાએ તેમની દીકરીઓની તરફેણ કરી હોવાની જાણ કરી હતી.’ વધુમાં, જે બાળકો વધુ પ્રમાણિક (જવાબદાર) અને આજ્ઞાકારી હતા તેઓને પણ પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું હતું, ટીમે જણાવ્યું હતું કે માતા-પિતાને આ બાળકોને હેન્ડલ કરવામાં સરળ લાગે છે અને તેથી તેઓ તેમના પ્રત્યે વધુ હકારાત્મક વલણ અપનાવી શકે છે.
લેખકોએ લખ્યું કે, ‘કર્તવ્ય અને આજ્ઞાકારી બાળકોને પણ વધુ પસંદગીની સારવાર મળી.’ તેમણે કહ્યું કે જ્યારે જન્મ ક્રમ આધારિત સરેરાશની વાત આવે છે, ત્યારે નાના ભાઈ-બહેનોને અમુક અંશે પસંદગી મળે છે. જેન્સનના મતે, માતાપિતા મોટા ભાઈ-બહેનોને વધુ સ્વાયત્તતા આપે તેવી શક્યતા વધુ હતી, સંભવતઃ કારણ કે તેઓ વધુ પરિપક્વ હતા.
“આ ઘોંઘાટને સમજવાથી માતા-પિતા અને ચિકિત્સકો સંભવિત રૂપે હાનિકારક કૌટુંબિક પેટર્નને ઓળખવામાં મદદ કરી શકે છે,” તેણીએ કહ્યું. તે સુનિશ્ચિત કરવું મહત્વપૂર્ણ છે કે બધા બાળકો પ્રેમ અને સમર્થન અનુભવે છે. જેનસેને જણાવ્યું હતું કે અભ્યાસ સહસંબંધીય સહસંબંધો પર આધારિત છે તેથી તે સમજાવતું નથી કે માતાપિતા શા માટે અમુક બાળકોની તરફેણ કરી શકે છે. જો કે, તે સંભવિત ક્ષેત્રોને પ્રકાશિત કરે છે જ્યાં માતાપિતાએ તેમના બાળકો સાથેની તેમની ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ વિશે વધુ ધ્યાન રાખવાની જરૂર પડી શકે છે.
આ પણ વાંચો: વૃદ્ધ માતા-પિતાની સારસંભાળ નહીં રાખો તો નહીં મળે મિલકત; સુપ્રીમ કોર્ટે આપ્યો ઐતિહાસિક ચુકાદો
આ પણ વાંચો: માતા-પિતાને ચેતવતો કિસ્સોઃ “10 વર્ષની બાળકી ઘરેથી ભાગી ગઈ, ઈન્સ્ટાગ્રામના પ્રેમી સાથે ઝઝૂમતી દુનિયા!”
આ પણ વાંચો: બાળકો સોશિયલ મીડિયા પર માતા-પિતાની પરવાનગી વિના એકાઉન્ટ નહીં ખોલી શકે, સરકાર લાવશે નવો નિયમ
