Strait of Hormuz: પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષને લઈને અમેરિકા અને ઈરાન (America and Iran) વચ્ચે તણાવ હજુ પણ ઊંચો છે. ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નાકાબંધી લાદી છે. એક શિપિંગ જર્નલના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાને સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પર નવા નિયમો લાદ્યા છે અને ટોલ વસૂલવાનું શરૂ કર્યું છે. અમેરિકા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા માટે કરાર માટે દબાણ કરી રહ્યું હોવાથી ઈરાનનું આ પગલું આવ્યું છે.

હોર્મુઝ (Strait of Hormuz)માંથી પસાર થવા માટે ટોલ ચૂકવવો પડશે

“પર્શિયન ગલ્ફ સ્ટ્રેટ ઓથોરિટી (PGSA) એ પહેલાથી જ એક નવું માળખું અમલમાં મૂક્યું છે જેમાં જહાજોને પ્રસ્થાન પહેલાં પેસેજ પરવાનગી મેળવવાની અને ટોલ ચૂકવવાની જરૂર છે,” લોયડ્સ લિસ્ટ, એક ઉદ્યોગ જર્નલ જે શિપિંગ અને દરિયાઈ વેપાર પર સમાચાર અને માહિતી પ્રદાન કરે છે, અહેવાલ આપે છે.

ઓથોરિટી દ્વારા મોકલવામાં આવેલા ફોર્મ (જેનું નામ વેસલ ઇન્ફર્મેશન ડિક્લેરેશન છે) નો ઉલ્લેખ કરીને, જર્નલે વધુમાં અહેવાલ આપ્યો છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz)માંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થવા માંગતા તમામ જહાજોએ તેમની માલિકી, વીમો, ક્રૂ વિગતો અને માર્ગના હેતુ વિશે વિગતવાર માહિતી સબમિટ કરવી આવશ્યક છે.

એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ ફોર્મમાં 40 થી વધુ પ્રશ્નો છે, જેમાં જહાજો (Ships)એ તેમનું નામ, ઓળખ નંબર, કોઈપણ અગાઉનું નામ, મૂળ દેશ અને ગંતવ્ય સ્થાન, જહાજના નોંધાયેલા માલિકો, સંચાલકો અને ક્રૂની રાષ્ટ્રીયતા તેમજ જહાજ પર લોડ કરાયેલા કાર્ગોની વિગતો પ્રદાન કરવાની રહેશે. મંગળવારે, ઈરાનના ‘પ્રેસ ટીવી’ એ પણ અહેવાલ આપ્યો હતો કે ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર તેની સાર્વભૌમત્વનો દાવો કરવા માટે એક સિસ્ટમ બનાવી છે અને સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોને નિયમો અને નિયમો [email protected] ઇમેઇલ સરનામાં પરથી મોકલવામાં આવી રહ્યા છે.

PGSA મુજબ, જહાજોએ આ ફોર્મ સંપૂર્ણ અને સચોટ માહિતી સાથે ભરવું પડશે અને સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા પહેલા તેને ઓથોરિટીને ઇમેઇલ દ્વારા મોકલવું પડશે. ઓથોરિટીએ જણાવ્યું હતું કે ટ્રાન્ઝિટ વિનંતીઓ પર પ્રક્રિયા કર્યા પછી, વધુ સૂચનાઓ ઇમેઇલ દ્વારા જહાજોને મોકલવામાં આવશે. ઓથોરિટીએ ચેતવણી પણ આપી હતી કે પૂરી પાડવામાં આવેલી કોઈપણ ખોટી અથવા અપૂર્ણ માહિતીની સંપૂર્ણ જવાબદારી અરજદારની રહેશે અને અરજદાર કોઈપણ પરિણામ ભોગવશે.

Strait of Hormuzમાંથી કોને પસાર થવાની મંજૂરી છે?

ઇરાને હોર્મુઝ ((Strait of Hormuz))માંથી પસાર થવા માંગતા કોઈપણ દેશને કોઈ ખાસ છૂટ આપવા અંગે કોઈ નિવેદન જારી કર્યું નથી. જોકે, ઇરાની સૈન્યએ ચેતવણી આપી છે કે તેના વિરુદ્ધ યુએસ પ્રતિબંધોનું પાલન કરનારા દેશોને સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

“ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાન પર પ્રતિબંધો લાદવામાં અમેરિકાને ટેકો આપનારા દેશોને ચોક્કસપણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડશે,” લશ્કરી અધિકારી મોહમ્મદ અકરમીનિયાએ રવિવારે ઈરાનની રાજ્ય સમાચાર એજન્સી IRNA ને જણાવ્યું. “અમે હોર્મુઝમાં એક નવી કાનૂની અને સુરક્ષા પદ્ધતિ સ્થાપિત કરી છે. હવેથી, કોઈપણ જહાજ ત્યાંથી પસાર થવા માંગે છે તેણે અમારી સાથે સંકલન કરવું પડશે. આ પદ્ધતિ હવે અમલમાં છે અને આર્થિક, સુરક્ષા અને રાજકીય લાભ લાવશે,” લશ્કરી અધિકારી મોહમ્મદ અકરમીનિયાએ ઈરાનની રાજ્ય સંચાલિત ન્યૂઝ એજન્સી IRNA ને જણાવ્યું.

શનિવારે, ઈરાની સંસદના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા આયોગના વડા, ઈબ્રાહિમ અઝીઝીએ X પરની એક પોસ્ટમાં આવી જ ચેતવણી આપી હતી. તેમણે લખ્યું હતું કે, “અમે બહેરીન જેવા નાના દેશો સહિત તમામ સરકારોને ચેતવણી આપીએ છીએ કે યુએસ સમર્થિત ઠરાવને સમર્થન આપવાના ગંભીર પરિણામો આવશે. હોર્મુઝ એક મહત્વપૂર્ણ જીવનરેખા છે. તેને કાયમ માટે બંધ કરવાનું જોખમ ન લો.”

ઈરાને અગાઉ ચેતવણી આપી હતી કે તે અમેરિકા અથવા ઇઝરાયલ સાથે જોડાયેલા જહાજોને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ((Strait of Hormuz))માંથી પસાર થવાથી રોકશે, જ્યારે અન્ય જહાજો ફક્ત ઈરાનની મંજૂરીથી જ પસાર થઈ શકશે. ભારત અને પાકિસ્તાન એવા દેશોમાં સામેલ છે જેમણે ઈરાન સાથે તેમના ધ્વજવંદન કરાયેલા જહાજોને પસાર થવા દેવા માટે વાટાઘાટો કરી છે. 28 ફેબ્રુઆરીએ મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધું છે. ફક્ત થોડા જ જહાજો ત્યાંથી પસાર થઈ શકે છે, જેના કારણે ઇતિહાસમાં સૌથી મોટો તેલ પુરવઠા આંચકો લાગ્યો છે. આના કારણે ઊર્જાના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે.

ઓમાન સાથે આવક વહેંચશે

ઈરાને વારંવાર સંકેત આપ્યો છે કે તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ((Strait of Hormuz))માંથી પસાર થતા જહાજો પર ટોલ લાદશે અને ઓમાન સાથે આવક વહેંચશે. ગયા મહિને, ઈરાની સંસદના ડેપ્યુટી સ્પીકર હમીદરઝા હાજીબાબેઈએ કહ્યું હતું કે ઈરાનને સ્ટ્રેટ પર લાદવામાં આવેલા ટોલમાંથી તેનો પહેલો આવક મળ્યો છે.

ગયા અઠવાડિયે, સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનીના ટેલિગ્રામ એકાઉન્ટ પરથી એક સંદેશ પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં પર્સિયન ગલ્ફ માટે તેમના વિઝનની રૂપરેખા આપવામાં આવી હતી. ખામેનીએ મજબૂત ઈરાન માટેની વ્યૂહરચના પર આધારિત એક નવી પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક વ્યવસ્થા માટે હાકલ કરી હતી, જ્યાં વિદેશીઓ અને તેમના તોફાનો માટે કોઈ સ્થાન નહીં હોય. તેમણે તે વિઝનને પ્રાપ્ત કરવા માટે સ્ટ્રેટ ((Strait of Hormuz)) બંધ કરવાનો ઉપયોગ કરવાની વાત કરી હતી.

આ પણ વાંચો:ઈરાનનો અમેરિકાને ફરી વાટાઘાટોનો પ્રસ્તાવ, યુદ્ધવિરામ સાથે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવાની માંગ

આ પણ વાંચો:ઈરાને અમેરિકાને આપી ‘દર્દનાક જવાબ’ની ધમકી, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થતા વિશ્વમાં મોંઘવારી વધવાનો ભય

આ પણ વાંચો:ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો મોટો નિર્ણય, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નાકાબંધી ચાલુ રહેશે, ઈરાનના પ્રસ્તાવને નકારી કાઢ્યું