Mehsana News:  ઓલ ઇન્ડિયા ઇસબગુલ પ્રોસેસર્સ એસોસિએશને(All India Isabgul Processors Association) એક મોટો નિર્ણય લીધો છે કે આજથી સમગ્ર ભારતની APMC બજારોમાં ઇસબગુલની ખરીદી બંધ કરવામાં આવશે. આ નિર્ણયનો સીધો પ્રભાવ ખેડૂતો અને વેપારીઓ બંને પર પડશે. આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ છે કે ઇસબગુલ પર લાગુ થનારા GST અંગે સરકાર તરફથી હજી સુધી કોઈ સ્પષ્ટતા આપવામાં આવી નથી.

ઇસબગુલ પ્રોસેસર્સ એસોસિએશન(Isabgul Processors Association)ના જણાવ્યા પ્રમાણે, વર્ષ 2017થી સતત આ મુદ્દે સરકારને રજૂઆત કરવામાં આવી રહી છે કે ઇસબગુલની અલગ-અલગ સ્થિતિ — જેમ કે “ફ્રેશ” અને “ડ્રાય” — માટે GST અલગ રીતે લાગુ થવો જોઈએ કે નહીં, પરંતુ અત્યાર સુધીમાં આ મુદ્દે કોઈ સ્પષ્ટ નિર્ણય કે માર્ગદર્શન મળ્યું નથી.

એસોસિએશનના અધ્યક્ષે જણાવ્યું કે, “ઇસબગુલ એ એક કૃષિ ઉત્પાદન છે, પરંતુ તેને કેટલાક સ્થળોએ પ્રોસેસ્ડ માલ તરીકે ગણવામાં આવે છે, જેના કારણે GST દર બદલાય છે. કેટલીક રાજ્યોમાં ઇસબગુલ પર 5% GST વસૂલાય છે, જ્યારે અન્યત્ર તેને મુક્ત રાખવામાં આવે છે. આ ગુંચવણને કારણે વેપારીઓ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ રહ્યા છે.”

[fvplayer id=”170″]

વેપારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, ઇસબગુલની ખરીદી દરમિયાન ટેરીફ કોડ તથા પ્રોડક્ટ કેટેગરી અંગેના નિયમો પણ સ્પષ્ટ નથી. જેના કારણે ટેક્સ વિભાગ દ્વારા વિવાદ ઉભા થાય છે. GST સાથે ટેરીફની અસરના કારણે વેપાર ખર્ચ વધ્યો છે અને માર્કેટમાં સ્પર્ધા અસમ બની છે.

ખેડૂતોમાં પણ આ નિર્ણયને લઈને ચિંતા ફેલાઈ છે, કારણ કે ઇસબગુલ ઉત્તર ગુજરાતના મહેસાણા, બનાસકાંઠા, પાટણ, રાજકોટ સહિત અનેક જિલ્લાઓમાં મુખ્ય પાક છે. ખેડૂતો હવે તેની આવક માટેના મહત્વના સ્ત્રોતથી વંચિત થવાની ભીતિ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.

સ્થાનિક ખેડૂતએ કહ્યું કે, “જો વેપારીઓ ખરીદી નહીં કરે, તો અમે અમારી ઉપજ ક્યાં વેચીશું? સરકાર જો તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ નહીં કરે, તો અમને મોટું નુકસાન થશે.”

APMC બજારમાં વેપાર સ્થગિત થવાને કારણે રોજિંદા ધંધામાં હજારો મજૂરોની રોજગારી પર પણ અસર પડશે. ઘણા પરિવારો માટે આ એક મોટો આર્થિક આંચકો સાબિત થઈ શકે છે.

વેપારીઓએ સ્પષ્ટ જણાવ્યું છે કે તે ઇસબગુલની ખરીદી શરૂ કરશે ત્યારે જ, જ્યારે સરકાર તરફથી સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા જાહેર થશે કે કઈ સ્થિતિમાં કયા પ્રકારનો GST લાગુ થશે.

[fvplayer id=”172″]

 નિષ્ણાતોના કહેવા મુજબ, ઇસબગુલ પરની GST સ્પષ્ટતા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક ટેકનિકલ સમિતિ રચવી જોઈએ, જેથી ઉત્પાદનના અલગ તબક્કાઓ – બીજ, દાણા અને પ્રોસેસ્ડ ફોર્મ – માટે યોગ્ય ટેક્સ માળખું નક્કી થઈ શકે.

સરકારના સ્તરે જો યોગ્ય સ્પષ્ટતા આવશે નહીં, તો ભારતના ઇસબગુલ નિકાસ વ્યવસાય પર પણ અસર થઈ શકે છે. ભારત વિશ્વમાં ઇસબગુલના સૌથી મોટા ઉત્પાદક દેશોમાંનું એક છે અને તેની નિકાસથી દર વર્ષે કરોડો ડોલરનો વિદેશી ચલણ પ્રવાહ થાય છે.

અંતે એસોસિએશને સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે તેની માગણી માત્ર ટેક્સની ન્યાયસંગતતા અને સ્પષ્ટતા માટે છે, જેથી વેપાર સુગમ બને અને ખેડૂતોને યોગ્ય ભાવ મળી શકે.

જો આગામી દિવસોમાં સરકારે કોઈ હકારાત્મક નિર્ણય ન લે, તો આ વિવાદ વધુ ઉગ્ર બની શકે છે અને ઇસબગુલ માર્કેટમાં મોટું મંદીનું વલણ જોવા મળી શકે છે.