LVM3 ભારતનું સૌથી શક્તિશાળી રોકેટ

ISRO News: ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) ફરી એકવાર વૈશ્વિક સ્તરે પોતાની ટેકનોલોજીકલ ક્ષમતા સાબિત કરવા જઈ રહ્યું છે. ઈસરોનો સૌથી શક્તિશાળી રોકેટ LVM3, જેને પ્રેમથી ‘બાહુબલી’ કહેવામાં આવે છે, અમેરિકન સેટેલાઇટ બ્લુબર્ડ-બ્લોક-2ને અવકાશમાં લઈ જવા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે. જોકે, લોન્ચિંગ સમયપત્રકમાં 90 સેકન્ડનો વિલંબ થયો છે.

Live Update….

બેંગલુરુ સ્થિત સ્પેસ એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે, LVM3ના લોન્ચિંગ ઈતિહાસમાં લો અર્થ ઓર્બિટ (LEO) માં મૂકવામાં આવેલો 6,100 કિલોગ્રામ વજનનો કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ અત્યાર સુધીનો સૌથી ભારે પેલોડ છે. લોન્ચિંગ પહેલા ઈસરોના ચેરમેન વી નારાયણને 23 ડિસેમ્બરે તિરુમાલામાં શ્રી વેંકટેશ્વર સ્વામી મંદિરમાં પૂજા અર્ચના કરી હતી. અગાઉ સૌથી ભારે પેલોડ LVM3-M5 કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ-03 હતું, જેનું વજન લગભગ 4,400 કિલોગ્રામ હતું, જેને ઈસરોએ 2 નવેમ્બરના રોજ સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કર્યું હતું.

તે 600 કિમીની ઉંચાઈ પર સ્થિત હશે

બુધવારે સવારે શરૂ કરાયેલ આ મિશન ન્યૂસ્પેસ ઇન્ડિયા લિમિટેડ અને યુએસ સ્થિત એએસટી સ્પેસમોબાઇલ વચ્ચેના વ્યાપારી કરાર હેઠળ ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. એનએસઆઇએલ ઇસરોની વાણિજ્યિક શાખા છે. તેને 600 કિમીની ઉંચાઈ પર તૈનાત કરવામાં આવશે.

આ ઐતિહાસિક મિશન વિશ્વભરના સ્માર્ટફોન પર સીધી હાઇ-સ્પીડ સેલ્યુલર બ્રોડબેન્ડ સેવા પહોંચાડવા માટે રચાયેલ આગામી પેઢીના સંચાર ઉપગ્રહને તૈનાત કરશે. આ મિશન મોબાઇલ નેટવર્ક કનેક્ટિવિટીમાં જરૂરી પરિવર્તન લાવશે.

બ્લુબર્ડ બ્લોક-2 મિશનની મુખ્ય બાબતો

ભારતીય સ્પેસ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, 43.5 મીટર ઊંચું એમવીએમ 3 થ્રી-સ્ટેજ રોકેટ છે. તેમાં ક્રાયોજેનિક એન્જિન છે. તેને ઇસરોના લિક્વિડ પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ્સ સેન્ટર દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું છે.

આ પ્રક્ષેપણ વાહન વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા બે S200 સોલિડ રોકેટ બૂસ્ટર્સથી સજ્જ છે, જે પ્રક્ષેપણ માટે જરૂરી ભારે જોર પૂરું પાડે છે.

પ્રક્ષેપણના લગભગ 15 મિનિટ પછી બ્લુબર્ડ બ્લોક-2 ઉપગ્રહ રોકેટથી અલગ થવાની ધારણા છે. તેને 600 કિમીની ઉંચાઈ પર તૈનાત કરવામાં આવશે. બ્લુબર્ડ બ્લોક-2 મિશનનો ઉદ્દેશ ઉપગ્રહ દ્વારા સીધી મોબાઇલ કનેક્ટિવિટી પ્રદાન કરવાનો છે. આ નેટવર્ક દરેકને, ગમે ત્યારે, વિશ્વમાં ગમે ત્યાં 4G અને 5G વૉઇસ-વીડિયો કૉલ્સ, મેસેજિંગ, સ્ટ્રીમિંગ અને ડેટા સેવાઓ પ્રદાન કરશે.

AST સ્પેસમોબાઇલે સપ્ટેમ્બર 2024માં બ્લુબર્ડ-1થી 5 સુધીના પાંચ ઉપગ્રહો લોન્ચ કર્યા હતા, જે અમેરિકા અને અન્ય કેટલાક દેશોમાં સતત ઇન્ટરનેટ કવરેજ પૂરું પાડે છે. કંપની તેના નેટવર્કને મજબૂત કરવા માટે આવા વધુ ઉપગ્રહો લોન્ચ કરવાની યોજના ધરાવે છે અને તેણે વિશ્વભરના 50 થી વધુ મોબાઇલ ઓપરેટરો સાથે ભાગીદારી કરી છે.

શ્રીહરિકોટા, આંધ્રપ્રદેશ | યુએસ સ્થિત AST સ્પેસમોબાઇલ સાથેના વાણિજ્યિક કરારના ભાગ રૂપે, ISROનું LVM3 M6 મિશન સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી બ્લુબર્ડ બ્લોક-2 ઉપગ્રહને ભ્રમણકક્ષામાં લઈ ગયું.

#WATCH | Sriharikota, Andhra Pradesh | ISRO’s LVM3 M6 mission lifts off from the Satish Dhawan Space Centre, carrying the BlueBird Block-2 satellite into orbit, as part of a commercial deal with U.S.-based AST SpaceMobile.

The mission will deploy the next-generation… pic.twitter.com/VceVBLOU5n

— ANI (@ANI) December 24, 2025

90 સેકન્ડનો વિલંબ કેમ થયો?

ઈસરોએ સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું છે કે રોકેટના ઉડાન માર્ગ પર અવકાશ કચરો અથવા અન્ય ઉપગ્રહો સાથે અથડામણની શક્યતા હોવાથી સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને લોન્ચિંગમાં 90 સેકન્ડનો વિલંબ કરવામાં આવ્યો છે. ઈસરો માટે સલામતી સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે અને આ નિર્ણય તેના વૈજ્ઞાનિક શિસ્ત અને જવાબદારીને દર્શાવે છે

LVM3: ભારતનું સૌથી શક્તિશાળી રોકેટ

લોન્ચ વ્હીકલ માર્ક-3 (LVM3) ભારતનું સૌથી શક્તિશાળી અને વિશ્વસનીય રોકેટ છે. આ રોકેટ માનવયુક્ત મિશન ‘ગગનયાન’ માટે પણ ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે. તેની ભારે વજન ઉઠાવવાની ક્ષમતા અને ચોકસાઈને કારણે તેને ‘બાહુબલી રોકેટ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

આ મિશન LVM3 ની છઠ્ઠી કાર્યરત ઉડાન (M6 Mission) છે, જે તેની સતત સફળતાનું પ્રતીક છે.

બ્લુબર્ડ બ્લોક-2: અત્યાર સુધીનો સૌથી ભારે LEO સેટેલાઇટ

બ્લુબર્ડ બ્લોક-2 સેટેલાઇટનું વજન અંદાજે 6,100 કિલોગ્રામ છે. આ સેટેલાઇટ LVM3 દ્વારા લો અર્થ ઓર્બિટ (LEO)માં લોન્ચ થનાર અત્યાર સુધીનો સૌથી ભારે ઉપગ્રહ છે. લોન્ચ પછી આશરે 15 મિનિટમાં તે સફળતાપૂર્વક રોકેટથી અલગ થવાની અપેક્ષા છે.

મોબાઇલ નેટવર્કમાં આવશે ક્રાંતિકારી બદલાવ

આ મિશન માત્ર એક લોન્ચ નહીં પરંતુ મોબાઇલ કનેક્ટિવિટી ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિ લાવનાર છે. બ્લુબર્ડ બ્લોક-2 સેટેલાઇટ વિશ્વના કોઈપણ ખૂણે રહેલા સ્માર્ટફોનને સીધું સેટેલાઇટ સાથે કનેક્ટ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

એએસટી સ્પેસમોબાઇલ દ્વારા વિકસાવવામાં આવતું આ નેટવર્ક વિશ્વનું પહેલું અવકાશ આધારિત સેલ્યુલર બ્રોડબેન્ડ નેટવર્ક બનશે, જેમાં:

જમીન પર ટાવરની જરૂર નહીં પડે

દૂરસ્થ અને દરિયાઈ વિસ્તારોમાં પણ કનેક્ટિવિટી મળશે

વ્યાપારી અને સરકારી બંને હેતુઓ માટે ઉપયોગી રહેશે

NSIL અને AST SpaceMobile વચ્ચેનો મહત્વપૂર્ણ કરાર

આ મિશન ઈસરોની વાણિજ્યિક શાખા ન્યૂસ્પેસ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (NSIL) અને અમેરિકાની AST SpaceMobile વચ્ચે થયેલા કરારનો ભાગ છે. આ કરાર ભારતની સ્પેસ ઇન્ડસ્ટ્રીને વૈશ્વિક બજારમાં મજબૂત સ્થાન અપાવે છે.

ઈસરોના અધ્યક્ષે મંદિરમાં પૂજા કરી

લૉન્ચ પહેલા ઈસરોના ચેરમેનએ તિરુમાલા ખાતે શ્રી વેંકટેશ્વર સ્વામી મંદિરમાં પૂજા અર્ચના કરી હતી. આ પરંપરા ઈસરોના દરેક મહત્વપૂર્ણ મિશનમાં જોવા મળે છે અને વૈજ્ઞાનિકો માટે આત્મવિશ્વાસ અને માનસિક શક્તિનો સ્ત્રોત બને છે.

ભારત માટે ગૌરવનો ક્ષણ

આ મિશન ભારતને માત્ર અવકાશ શક્તિ તરીકે નહીં પરંતુ વિશ્વના ડિજિટલ ભવિષ્યના ભાગીદાર તરીકે સ્થાપિત કરશે. ઈસરોનું બાહુબલી LVM3 ફરી સાબિત કરશે કે ભારત આજે અવકાશ ટેકનોલોજીમાં અગ્રણી દેશોમાં સામેલ છે.