અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાએ તેમના સંસ્મરણો ‘અ પ્રોમિસન્ડ લેન્ડ’માં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધી, પૂર્વ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી અને ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંઘનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. યુએસના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામા કહે છે કે કોંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીમાં એક ‘નર્વસ’ વિદ્યાર્થીનાં ગુણો છે, જે તેમના શિક્ષકને પ્રભાવિત કરવા માંગે છે, પરંતુ જેનામાં વિષય ક્ષમતા અને જુસ્સાનો અભાવ છે. અને તેમાં નિપુણતાનો અભાવ છે. ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સે ઓબામાના સંસ્મરણો ‘એ પ્રોમિસન્ડ લેન્ડ’ ની સમીક્ષા કરી છે. આમાં અમેરિકા પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિએ દુનિયાભરના રાજકીય નેતાઓ સિવાયના અન્ય વિષયો પર પણ વાત કરી છે.
ન્યુ યોર્ક ટાઇમ્સમાં પ્રકાશિત સમીક્ષા મુજબ, ઓબામા રાહુલ ગાંધી વિશે કહે છે કે ‘તેમની પાસે વિદ્યાર્થી જેવા અસંખ્ય આશ્ચર્યચકિત ગુણો છે, જે વિદ્યાર્થીએ પોતાનો અભ્યાસક્રમ સંપૂર્ણ રીતે પૂર્ણ કરી લીધો છે અને તે તેમના શિક્ષકને પ્રભાવિત કરવા માંગે છે. પરંતુ તેમાં વિષય અથવા પારંગતતાની ક્ષમતાનો અભાવ છે. સંસ્મરણોમાં ઓબામાએ રાહુલની માતા અને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
સમીક્ષામાં જણાવાયું છે, ‘અમને ચાર્લી ક્રિસ્ટ અને રેહમ ઇમેન્યુઅલ જેવા પુરુષોની સુંદર વિશે વાત કહેવામાં આવી છે, પરંતુ મહિલાઓની સુંદરતા વિશે નહીં. માત્ર એક કે બે ઉદાહરણો જ અપવાદ છે જેવા કે સોનિયા ગાંધી. સમીક્ષામાં કહેવામાં આવ્યું છે કે યુએસના ભૂતપૂર્વ સંરક્ષણ પ્રધાન બોબ ગેટ્સ અને ભારતના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહ બંને એકદમ ભાવશૂન્યતા, સચ્ચાઇ અને ઇમાનદારી છે.
તેમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુટિને ઓબામાને શિકાગો મશીન ચલાવનારા મજબૂત, હોંશિયાર બોસની યાદમાં સ્થાન આપ્યું છે. પુતિન અંગે ઓબામા લખે છે, ‘શારીરિક’ રીતે સામાન્ય છે. ઓબામાનું આ 768 પાનાનું સંસ્મરણ 17 નવેમ્બરના રોજ બજારમાં આવી રહ્યું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના પ્રથમ આફ્રિકન-અમેરિકન પ્રમુખ ઓબામાએ 2010 અને 2015 માં તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન બે વાર ભારતની મુલાકાત લીધી હતી.
