કેટલાક લોકોને તેમની આવડત પર ખૂબ ગર્વ હોય છે. તેમને લાગે છે કે જે કામ તેઓ કરી રહ્યા છે, તે બીજું કોઈ કરી શકશે નહીં. જ્યારે તેમનું અભિમાન વધે છે, તે સમયે તેઓ કોઈને કોઈ ભૂલ કરે છે. અભિમાની લોકો અન્ય લોકોને તેમના કરતા હલકી ગુણવત્તાવાળા માને છે અને ક્યારેક તેમનું અપમાન પણ કરે છે. સાચા કલાકારે પોતાની પ્રતિભાની કદર કરવી જોઈએ અભિમાન નહીં. આજે અમે તમને એક એવી ઘટના જણાવી રહ્યા છીએ, જેનો સાર એક જ છે, તેને ભૂલીને પણ તમારે ક્યારેય તમારી પ્રતિભા પર ગર્વ ન કરવો જોઈએ.
જ્યારે કલાકારે મોટી ભૂલ કરી હતી
એક શહેરમાં એક શિલ્પકાર ખૂબ જ સુંદર અને જીવંત શિલ્પો બનાવતો હતો. તે ઘણા વર્ષોથી મૂર્તિઓ બનાવતો હતો. તેમની કલા દિવસેને દિવસે ખીલી રહી હતી. વર્ષો વીતી ગયા. કલાકાર વૃદ્ધ થવા લાગ્યો. જ્યારે તેને લાગ્યું કે તે જલ્દી મરી જશે, ત્યારે તે ચિંતિત થઈ ગયો. તેને ચિંતા થવા લાગી કે મૃત્યુથી કેવી રીતે બચવું.
આખરે તેણે ઉકેલ શોધી કાઢ્યો. યમદુતોને મૂંઝવવા તેણે પોતાના જેવી જ દસ મૂર્તિઓ બનાવી. તેણે વિચાર્યું કે જ્યારે યમદુતો આવશે, ત્યારે તે પોતે જઈને તે યોજના અનુસાર બનાવેલી મૂર્તિઓની વચ્ચે બેસી જશે.
જ્યારે યમદુતો તેને લેવા આવ્યા, ત્યારે તેઓ અગિયાર સમાન આકૃતિઓ જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. બધી મૂર્તિઓ એકસરખી બનાવવામાં આવી હતી, અને જે કલાકારને યમદુતો લેવા આવ્યા હતા તે પણ તે મૂર્તિઓમાંનો હતો. પરંતુ યમદુતો માટે તેને શોધવો મુશ્કેલ બની રહ્યો હતો.
યમદુતો વિચારવા લાગ્યા કે હવે શું કરવું. જો શિલ્પકારનો જીવ ન લઈ શકાય તો સૃષ્ટિનો નિયમ ભંગ થાય અને સત્ય જાણવા મૂર્તિઓ તોડવામાં આવે તો કળાનું અપમાન થાય.
અચાનક એક યમદુત ને કંઈક ખબર પડી. તેણે જોરથી કહ્યું, “કાશ મને આ મૂર્તિઓ બનાવનાર કોઈ મળત, તો મેં તેને કહ્યું હોત કે મૂર્તિઓ ખૂબ જ સુંદર છે, પરંતુ તેને બનાવવામાં ભૂલ હતી.”
આ સાંભળીને શિલ્પીનો અહંકાર જાગી ગયો. તેને લાગ્યું કે તેની કળામાં ઉણપ કેવી રીતે હોઈ શકે! તેણે તરત જ કહ્યું, “શું ભૂલ?”
યમદુતએ ઉતાવળથી તેનો હાથ પકડીને કહ્યું, “તમે તમારા અહંકારમાં આવી જ ભૂલ કરી છે. શું આપણે નથી જાણતા કે નિર્જીવ મૂર્તિઓ બોલતી નથી?
બોધ
જ્યારે વ્યક્તિના મનમાં અહંકાર આવે છે, ત્યારે તે અન્ય લોકોને પોતાનાથી નીચા સમજવા લાગે છે અને ઘણી ભૂલો કરવા લાગે છે. અહીં તે પરાજય પામે છે અને તેની કળાના મૂલ્યનો પણ નાશ કરે છે.
