Supreme Court News: હરિયાણાના હિસાર જિલ્લાના એક મધ્યમવર્ગીય પરિવારમાંથી જન્મેલા ભારતના 53મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ (Chief Justice) સૂર્ય કાંતે એક નાના શહેરના વકીલ તરીકે ભારતીય ન્યાયતંત્રની ટોચ પર તેની યાત્રા શરૂ કરી હતી. તેણે તાજેતરમાં જ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (Chief Justice) તરીકે તેની બે સૌથી મોટી પ્રાથમિકતાઓ વિશે જણાવ્યું હતું, જેમાં અદાલતોમાં પાંચ કરોડથી વધુ કેસોના વિશાળ બેકલોગનો સામનો કરવો અને વિવાદના સમાધાનની વૈકલ્પિક પદ્ધતિ તરીકે મધ્યસ્થતાને “ગેમ ચેન્જર” તરીકે પ્રોત્સાહન આપવું.
ન્યાયાધીશ (Justice) સૂર્યકાંત સુપ્રીમ કોર્ટમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયોમાં ભાગ લઈ ચૂક્યા છે. ગયા અઠવાડિયે, તે ભૂતપૂર્વ CJI બીઆર ગવઈની અધ્યક્ષતાવાળી પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચનો ભાગ હતા, જેણે ચુકાદો આપ્યો હતો કે કોર્ટ રાજ્યપાલો અથવા રાષ્ટ્રપતિ પર રાજ્ય વિધાનસભાઓ દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલને મંજૂરી આપવા માટે કોઈ સમય મર્યાદા લાદશે નહીં.
તેઓ તે બેન્ચનો ભાગ હતા જેણે વસાહતી યુગના રાજદ્રોહ કાયદાને સ્થગિત કર્યો હતો અને નિર્દેશ આપ્યો હતો કે જ્યાં સુધી સરકાર તેની સમીક્ષા ન કરે ત્યાં સુધી તેના હેઠળ કોઈ નવી એફઆઈઆર નોંધવામાં ન આવે. તેમણે ચૂંટણી પંચને SIR ને પડકારતી અરજીઓની સુનાવણી દરમિયાન બિહારમાં મતદાર યાદીમાંથી બાકાત રહેલા 65 લાખ મતદારોની વિગતો આપવા પણ કહ્યું હતું.
જમણી બાજુના નીચલા સ્તરે લોકશાહી અને લૈંગિક ન્યાય પર ભાર મૂકતા આદેશમાં, તેમની અધ્યક્ષતાવાળી ખંડપીઠે ગેરકાયદેસર રીતે દૂર કરવામાં આવેલી મહિલા સરપંચના પદને પુનઃસ્થાપિત કર્યું હતું. આ કેસમાં જાતિ ભેદભાવ પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટ બાર એસોસિએશન સહિત વિવિધ બાર એસોસિએશનોમાં એક તૃતીયાંશ બેઠકો મહિલાઓ માટે અનામત રાખવાનો નિર્દેશ આપવાનો શ્રેય તેમને આપવામાં આવે છે. તેમણે સેના માટે વન રેન્ક-વન પેન્શન યોજનાને બંધારણીય રીતે માન્ય ગણાવી હતી.
તે સેનામાં મહિલા અધિકારીઓની કાયમી નિમણૂકમાં સમાનતાની માંગ કરતી અરજીઓની સુનાવણી કરી રહ્યા છે. પોડકાસ્ટર રણવીર અલ્લાહબાદિયાને ચેતવણી આપતા તેની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે કહ્યું હતું કે વાણી સ્વાતંત્ર્ય એ સમાજના નિયમો તોડવાનું લાઇસન્સ નથી. કેટલાક સ્ટેન્ડઅપ કોમેડિયનની ટીકા કરતા બેન્ચે કેન્દ્રને ઓનલાઇન સામગ્રીને નિયંત્રિત કરવા માટે માર્ગદર્શિકા ઘડવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી ખંડપીઠે કર્નલ સોફિયા કુરેશીને નિશાન બનાવતી ટિપ્પણી માટે મધ્યપ્રદેશના મંત્રી વિજય શાહની ઝાટકણી કાઢી હતી. 2023 ના ચુકાદામાં તેણે CBIને 28 કેસોની તપાસ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો જેમાં બેંકો અને બિલ્ડરો વચ્ચેના જોડાણનો પર્દાફાશ થયો હતો અને ઘર ખરીદદારો સાથે છેતરપિંડી કરવામાં આવી હતી.
તેણે એક્સાઇઝ કૌભાંડ કેસમાં દિલ્હીના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલને જામીન આપનાર બેન્ચનું નેતૃત્વ પણ કર્યું હતું. તેણે કહ્યું હતું કે CBIએ “પાંજરામાં રહેલા પોપટ” ની ધારણાને સમાપ્ત કરવા માટે કામ કરવું જોઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટમાં તેની બઢતી થઈ ત્યારથી, તે 300 થી વધુ બેન્ચનો ભાગ રહ્યા છે. તે સાત ન્યાયાધીશોની બેન્ચનો પણ ભાગ હતા, જેણે અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટીના 1967ના ચુકાદાને પલટી નાખ્યો હતો, જેનાથી તેના લઘુમતી દરજ્જાના પુનર્વિચારનો માર્ગ મોકળો થયો હતો.
આ પણ વાંચો:જસ્ટિસ સૂર્યકાંત આજે ભારતના 53મા CJI તરીકે શપથ લેશે
આ પણ વાંચો:પ્રોફેસર અલી ખાન મહમૂદાબાદ કેસમાં ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની ટિપ્પણીઓમાં આ બાબતો ધ્યાનમાં લેવા જેવી છે.
