National News : ભારતના પૂર્વ વડાપ્રધાન ડો.મનમોહન સિંહનું નિધન થયું છે. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, આજે તેમણે ઓલ ઈન્ડિયા ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ (AIIMS)માં અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. તમને જણાવી દઈએ કે મનમોહન સિંહ બે વખત દેશના વડાપ્રધાન રહી ચૂક્યા છે. તેમને આકસ્મિક વડાપ્રધાન કહેવામાં આવ્યા હતા પરંતુ તેમણે તમામ અટકળોને ખોટી પાડીને પોતાની અલગ ઓળખ બનાવી હતી. મનમોહન સિંહે રાજકારણી કરતાં વધુ કુશળ અર્થશાસ્ત્રી તરીકે પોતાની ઓળખ બનાવી હતી.

પોતાની સમજણ અને ડહાપણથી તેમણે માત્ર નાદારી પામેલી ભારતીય અર્થવ્યવસ્થામાંથી બહાર કાઢ્યું એટલું જ નહીં પરંતુ વિશ્વ માટે ઉદારીકરણના દરવાજા ખોલીને ભારતને વિશ્વની આર્થિક મહાસત્તા બનવાનો માર્ગ મોકળો કર્યો. તેમની આર્થિક નીતિઓને કારણે ન માત્ર દેશની અર્થવ્યવસ્થા ઝડપથી આગળ વધી પરંતુ સામાન્ય લોકોના જીવનમાં પણ મોટો બદલાવ આવ્યો. લોકો માટે રોજગારીની તકો વધી અને આવક વધી. મનમોહન સિંઘની નીતિઓએ માત્ર ભારતની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવામાં મદદ કરી નથી, પરંતુ સામાજિક અને માળખાકીય સુધારાઓ પણ લાવ્યા છે. ચાલો જાણીએ કે આવનારી પેઢીઓ મનમોહન સિંહને કયા કામ માટે યાદ કરશે.

આર્થિક ઉદારીકરણ (1991)

મનમોહન સિંહે નાણાપ્રધાન રહીને ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને ઉદારીકરણ, ખાનગીકરણ અને વૈશ્વિકીકરણની દિશામાં લઈ જવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે આયાત-નિકાસ નીતિમાં સુધારો કર્યો અને વિદેશી રોકાણને પ્રોત્સાહન આપ્યું. આ કારણે ભારતમાં રોજગારીની તકો વધી અને લોકોની આવકમાં મોટો વધારો થયો.

મનરેગા (2005)

મનમોહન સિંહની સરકારે 2005માં મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી કાયદો (MGNREGA) રજૂ કર્યો હતો. તેની મોટી અસર આજે જોવા મળી શકે છે.

માહિતીનો અધિકાર (RTI) (2005)

મનમોહન સિંહની સરકારે માહિતીનો અધિકાર કાયદો ઘડ્યો, જેણે પારદર્શિતા અને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરી.

ન્યુક્લિયર ડીલ (2008)

મનમોહન સિંહે 2008માં યુ.એસ. સાથે ઐતિહાસિક ભારત-યુએસ નાગરિક પરમાણુ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેણે ભારતને વૈશ્વિક પરમાણુ બજારમાં પ્રવેશવામાં અને ઊર્જા સંકટનો સામનો કરવામાં મદદ કરી હતી.

આધાર યોજના (2009)

આધાર યોજના મનમોહન સિંહના કાર્યકાળ દરમિયાન શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય દરેક ભારતીય નાગરિકને અનન્ય ઓળખ નંબર આપવાનો હતો.

શિક્ષણનો અધિકાર (2009)

મનમોહન સિંહ સરકારે બાળકોના મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણના અધિકારનો કાયદો અમલમાં મૂક્યો, જેણે તમામ બાળકોને શિક્ષણનો અધિકાર વિસ્તાર્યો.

ભારતના આર્થિક વિકાસની ગતિ

તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન ભારતે ઉચ્ચ આર્થિક વિકાસ દર નોંધ્યો હતો. 2004-2008 વચ્ચે ભારતનો જીડીપી વૃદ્ધિ દર 8% કરતા વધુ હતો.

મહિલા આરક્ષણ અને સશક્તિકરણ

મનમોહન સિંહ સરકારે મહિલાઓને 33% અનામત આપવા માટે મહિલા અનામત બિલ લોકસભામાં રજૂ કર્યું હતું.

પંચાયતી રાજ અને ગ્રામીણ વિકાસ

મનમોહન સિંહે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસ માટે ભારત નિર્માણ યોજના શરૂ કરી, જેમાં રસ્તા, વીજળી અને પાણીની સુવિધાઓ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.

સામાજિક અને આરોગ્ય સુધારણા

મનમોહન સિંહે જનની સુરક્ષા યોજના અને રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ સ્વાસ્થ્ય મિશન જેવી યોજનાઓ શરૂ કરી, જેણે માતાના સ્વાસ્થ્ય અને ગ્રામીણ સ્વાસ્થ્ય સેવાઓમાં સુધારો કર્યો.

રાજીવ ગાંધી મનમોહન સિંહને લાવ્યા રાજકારણમાં 

તમને જણાવી દઈએ કે 1985માં રાજીવ ગાંધીના શાસન દરમિયાન મનમોહન સિંહને ભારતીય આયોજન પંચના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. 1990માં તેમને વડાપ્રધાનના આર્થિક સલાહકાર બનાવવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે પીવી નરસિમ્હા રાવ વડાપ્રધાન બન્યા ત્યારે તેમણે 1991માં મનમોહન સિંહને તેમના મંત્રીમંડળમાં સામેલ કર્યા અને તેમને નાણાં મંત્રાલયનો સ્વતંત્ર હવાલો આપ્યો. આ સમયે ડૉ.મનમોહન સિંહ ન તો લોકસભાના સભ્ય હતા કે ન તો રાજ્યસભાના.

પરંતુ બંધારણીય પ્રણાલી મુજબ સરકારના મંત્રીએ સંસદ સભ્ય હોવું જરૂરી છે. આથી તેઓ 1991માં આસામમાંથી રાજ્યસભા માટે ચૂંટાયા હતા. મનમોહન સિંહે આર્થિક ઉદારીકરણ માટે ભારતના દરવાજા ખોલ્યા. આ કરીને તેમણે ભારતીય અર્થતંત્રને વિશ્વ બજાર સાથે જોડી દીધું. એટલું જ નહીં, ડૉ.મનમોહન સિંહે આયાત-નિકાસને પણ સરળ બનાવ્યું. આના કારણે નાદાર બનેલી ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા બુલેટ ટ્રેનની ઝડપે દોડવા લાગી.

આ પણ વાંચો: ડૉ.મનમોહન સિંહનું થયું નિધન, રોબર્ટ વાડ્રાએ માહિતી આપતી પોસ્ટ કરી

આ પણ વાંચો: પૂર્વ વડાપ્રધાન ડૉ.મનમોહન સિંહની તબિયત બગડી, AIIMS ના ઈમરજન્સી વોર્ડમાં દાખલ

આ પણ વાંચો: પૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંહ નથી રહ્યા, 92 વર્ષની વયે લીધા અંતિમ શ્વાસ