National News : NCERTનાં પુસ્તકમાં મુઘલ યુગની નવી સમીક્ષા કરવામાં આવી છે. જેમાં ઔરંગઝેબને ‘ધાર્મિક કટ્ટરપંથી અને અકબરને ‘ક્રૂર પણ સહિષ્ણુ’ દર્શાવવામાં આવ્યો છે. મુઘલ કાળની આ નવી સમીક્ષા NCERT ના ધોરણ 8 ના પુસ્તકમાં સમાવવામાં આવી છે. જે અકબરનું શાસન ‘ક્રૂરતા અને સહિષ્ણુતાનું મિશ્રણ હતું, જ્યારે ઔરંગઝેબ એક લશ્કરી શાસક હતો જેણે બિન-ઇસ્લામિક પ્રથાઓ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો અને બિન-મુસ્લિમો પર કર લાદ્યો હતો.’ મુઘલ કાળની આ નવી સમીક્ષા NCERT ના ધોરણ 8 ના પુસ્તકમાં સમાવવામાં આવી છે.
NCERT ધોરણ 8 ના સામાજિક વિજ્ઞાન પુસ્તકમાં, મુઘલ શાસકોના ધાર્મિક નિર્ણયો, સાંસ્કૃતિક યોગદાન અને ક્રૂરતાનું નવું અર્થઘટન આપવામાં આવ્યું છે. આ પુસ્તક 2025-26 શૈક્ષણિક સત્રથી શાળાઓમાં લાગુ કરવામાં આવશે.પુસ્તકમાં, મુઘલ સલ્તનતના પ્રથમ શાસક બાબરને ‘તુર્ક-મોંગોલ શાસક અને લશ્કરી વ્યૂહરચનાકાર’ તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે. એવું પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે બાબરે ૧૫૨૬માં પાણીપતના યુદ્ધમાં ગનપાઉડર અને તોપખાનાની મદદથી ઇબ્રાહિમ લોદીને હરાવ્યો હતો અને દિલ્હી સલ્તનતનો અંત લાવ્યો હતો.
બાબરના પુત્ર હુમાયુએ સામ્રાજ્ય જાળવી રાખવા માટે સંઘર્ષ કર્યો અને થોડા સમય માટે તે શેર શાહ સુરી સામે હારી ગયો. આ પુસ્તકમાં શેર શાહ સુરીના હિન્દુ સેનાપતિ હેમુને અકબરના દળો દ્વારા કેવી રીતે પકડી લેવામાં આવ્યો અને પાણીપતના બીજા યુદ્ધ પછી તેનું શિરચ્છેદ કરવામાં આવ્યું તેનું વર્ણન છે.
અકબરનું શાસન ક્રૂરતા અને સહિષ્ણુતાનું મિશ્રણ હતું.
પુસ્તકમાં અકબરના શાસનને ક્રૂરતા અને સહિષ્ણુતાના મિશ્રણ તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે. લખેલું છે કે ૧૫૬૮માં ચિત્તોડ કિલ્લાના ઘેરા દરમિયાન, અકબરે લગભગ ૩૦,૦૦૦ નાગરિકોની હત્યા કરવાનો અને બચી ગયેલી સ્ત્રીઓ અને બાળકોને ગુલામ બનાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
આ વિશેની માહિતી અકબરના આ વિજય પત્રમાંથી મળી હતી આ ઉપરાંત, અકબરે જઝિયા કર નાબૂદ કર્યો, રાજપૂતોનું પોતાના દરબારમાં સ્વાગત કર્યું, અને ‘સુલ્હ-એ-કુલ’ એટલે કે બધા સાથે શાંતિની નીતિને પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેમણે ફતેહપુર સીકરીમાં અનુવાદ વિભાગની સ્થાપના કરી અને મહાભારત (જેને રઝ્મનામ કહેવાય છે), રામાયણ, ભગવદ ગીતા અને પંચતંત્ર જેવા હિન્દુ ક્લાસિક્સનો ફારસી ભાષામાં અનુવાદ કરાવ્યો.
આ માહિતી અબુલ ફઝલના એક લેખમાં આપવામાં આવી હતી-પુસ્તકમાં અકબરના ઉત્તરાધિકારી જહાંગીર અને શાહજહાંને કલા અને સ્થાપત્યના આશ્રયદાતા તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે. શાહજહાંને ખાસ કરીને તાજમહેલ બનાવવા માટે યાદ કરવામાં આવે છે, પરંતુ એ પણ ઉલ્લેખ છે કે શાહજહાંની માંદગી પછી ઉત્તરાધિકારની લડાઈમાં, ઔરંગઝેબે તેના ભાઈ દારા શિકોહની હત્યા કરી અને તેના પિતાને કેદ કરી દીધા.
ઔરંગઝેબ વિશે પુસ્તકમાં લખ્યું છે-NCERT એ કહ્યું- ઇતિહાસના મૂળને જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે
આ પુસ્તકમાં બનારસ, મથુરા અને સોમનાથમાં મંદિરોના વિનાશ અને જૈન, શીખ, સૂફી અને પારસી સમુદાયો પરના અત્યાચારોની ઘટનાઓનો પણ ઉલ્લેખ છે. આ અંગે, NCERT ના એક અધિકારીએ કહ્યું, ‘ઇતિહાસની ઘટનાઓને ભૂંસી શકાતી નથી કે નકારી શકાતી નથી, પરંતુ આજે તેના માટે કોઈને દોષી ઠેરવવું ખોટું હશે. સત્તાની લાલસા, અત્યાચાર અથવા ખોટી મહત્વાકાંક્ષાઓની શરૂઆતને સમજવી એ ભવિષ્ય બનાવવાનો સાચો રસ્તો છે જ્યાં આ ઘટનાઓ ફરીથી ન બને.’
7મા ધોરણના પુસ્તકમાંથી મુઘલ ઇતિહાસ કાઢી નાખવામાં આવ્યો
આ વર્ષે, NCERT એ ધોરણ 7 ના પુસ્તકોના અભ્યાસક્રમમાં પણ ફેરફાર કર્યો છે. ઇતિહાસ અને ભૂગોળના પાઠ્યપુસ્તકોમાંથી મુઘલ સલ્તનત અને દિલ્હી સલ્તનતના વિષયો દૂર કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે મેક ઇન ઇન્ડિયા અને બેટી બચાવો બેટી પઢાઓ જેવા સરકારી પહેલો, જેમાં મહાકુંભનો સમાવેશ થાય છે, પુસ્તકોમાં ઉમેરવામાં આવ્યા છે.
આ પણ વાંચો:શું બ્લડ મની વગર નિમિષા પ્રિયાના જીવ બચાવી શકાય? તેને બચાવવાના કેટલા અને કયા રસ્તા છે?
આ પણ વાંચો:ભારતની નિમિષા પ્રિયાને યમનમાં ફાંસી આપવામાં આવશે! આ રીતે આપશે મૃત્યુ
