જેલોમાં કેદીઓ દ્વારા આત્મહત્યાની વધતી ઘટનાઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગે આવી ઘટનાઓને રોકવા માટે રાજ્યોને એડવાઈઝરી જારી કરી છે. રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગે એક એડવાઈઝરીમાં કહ્યું છે કે કેદીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવા ઉપરાંત, બેરેક અને શૌચાલયમાંથી એવી વસ્તુઓ દૂર કરવી જોઈએ જે ઈજા પહોંચાડી શકે છે અથવા લોખંડના સળિયા, ગ્રીલ, પંખા, હુક્સ અથવા લટકાવી શકાય છે. જેવી વસ્તુઓ. કમિશને તેની ભલામણોમાં એમ પણ કહ્યું હતું કે કેદીઓને તેમના સંબંધીઓને મળવા અથવા ફોન પર સંપર્ક કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા જોઈએ.
NHRC દ્વારા જારી કરાયેલ એડવાઈઝરી મુખ્યત્વે 11 ક્ષેત્રો પર કેન્દ્રિત હતી. કમિશને રાજ્યોને એ સુનિશ્ચિત કરવા કહ્યું છે કે શૌચાલયની સફાઈમાં વપરાતા ફિનાઈલ, એસિડ જેવા જોખમી રસાયણો કેદીઓની પહોંચથી દૂર રાખવામાં આવે. મકાનની જાળવણી માટે વપરાતા સાધનો અને વસ્તુઓ જેમ કે દોરડા, કાચ, લાકડાની સીડી, પાઈપ વગેરે સંબંધિત જેલ સત્તાવાળાઓની સલામત કસ્ટડીમાં રાખવા જોઈએ.
કેદીઓની ચાદર અને ધાબળાનું નિયમિત ચેકિંગ અને દેખરેખ એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કે તેઓ આત્મહત્યાના પ્રયાસ માટે દોરડા વગેરે બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય નહીં. જેલમાં આત્મહત્યા વગેરેના બનાવો બને છે તેવા સ્થળોની ઓળખ કરીને ત્યાં સીસીટીવી લગાવવાની સાથે ઉપાયાત્મક કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ. કેદીઓની નિયમિત આરોગ્ય તપાસમાં માનસિક સ્વાસ્થ્યનો પણ રિપોર્ટમાં સમાવેશ થવો જોઈએ.
કમિશને એડવાઈઝરીમાં એમ પણ કહ્યું છે કે જેલ સ્ટાફની હાલની ખાલી જગ્યાઓ ખાસ કરીને જેલ વેલફેર ઓફિસર, પ્રોબેશન ઓફિસર, સાયકોલોજિસ્ટ અને મેડિકલ સ્ટાફની ખાલી જગ્યાઓ ભરવામાં આવે. અન્ય બાબતોની સાથે એડવાઈઝરી જણાવે છે કે કેદીઓને જીવન કૌશલ્ય આધારિત શિક્ષણ અને યોગ, રમતગમત, હસ્તકળા, નાટક, સંગીત, નૃત્ય અને યોગ્ય આધ્યાત્મિક અને વૈકલ્પિક રીતે ધાર્મિક ઉપદેશો વગેરે જેવી પ્રવૃત્તિઓનો સંપર્ક કરવો જોઈએ જેથી તેઓ તેમની ઊર્જાને સકારાત્મક રીતે પ્રસારિત કરી શકે. વસ્તુઓ એકસાથે મૂકવામાં તમારો સમય પસાર કરો. જો જરૂર પડે તો આમાં નામાંકિત એનજીઓની મદદ લઈ શકાય છે. અપ-કૌશલ્ય, વ્યાવસાયિક માર્ગદર્શન અને નાણાકીય સ્વતંત્રતાના માધ્યમો માટેની સુવિધાઓ વધારવી જોઈએ. કુશળ કેદીઓને ઉદ્યોગસાહસિકતા માટેની સરકારી યોજનાઓ સાથે જોડી શકાય છે.
