વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રવિવારે તેમનો માસિક રેડિયો કાર્યક્રમ ‘મન કી બાત’ કર્યો હતો. તેમણે લોકોને આફ્રિકાથી લાવવામાં આવેલા ચિત્તાના નામ સૂચવવા વિનંતી કરી છે. વડાપ્રધાને કહ્યું કે દેશભરમાંથી મન કી બાત કાર્યક્રમમાં ચિતા પર વાત કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. ઘણા લોકોએ આ માટે લખ્યું. દેશના ખૂણે-ખૂણેથી લોકોએ ચિત્તાઓ ભારત પરત ફરવા પર ખુશી વ્યક્ત કરી છે. આ સાથે તેમણે કહ્યું કે ચંદીગઢ એરપોર્ટનું નામ શહીદ ભગત સિંહના નામ પર રાખવામાં આવશે.

નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે લોકો પૂછે છે કે અમને ચિતા જોવાની તક ક્યારે મળશે. આ માટે ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરવામાં આવી છે. આ ટાસ્ક ફોર્સ જોશે કે ચિત્તા અહીંના વાતાવરણમાં કેવી રીતે ભળી શક્યા છે. આ પછી લોકોના જોઈને નિર્ણય લેવામાં આવશે. આ પહેલા લોકો ચિતા સાથે ગામ-ગામ અભિયાનમાં ભાગ લઈ શકે છે.

પીએમે કહ્યું કે તમે આ અભિયાનમાં ભાગ લઈ શકો છો. શું તમે કહી શકો છો કે ચિત્તા પર ચલાવવામાં આવી રહેલા અભિયાનનું નામ શું હોવું જોઈએ? દરેક ચિત્તાનું નામ શું છે? મનુષ્યે જંગલી પ્રાણીઓ સાથે કેવો વ્યવહાર કરવો જોઈએ? હું તમને આ સ્પર્ધામાં ચોક્કસપણે ભાગ લેવા વિનંતી કરું છું. શું તમે જાણો છો કે તમને ઈનામ તરીકે ચિતા જોવાની પહેલી તક મળે છે.

દીનદયાલ ઉપાધ્યાયને યાદ કર્યા
નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે, મહાન માનવતાવાદી વિચારક અને દેશના મહાન સપૂત દીનદયાલ ઉપાધ્યાયનો જન્મદિવસ 25 સપ્ટેમ્બરે ઉજવવામાં આવે છે. કોઈપણ દેશના યુવાનો તેમની ઓળખ અને ગૌરવ પર જેટલું વધુ ગર્વ લે છે, તેમના મૌલિક વિચારો અને ફિલસૂફી તેમને આકર્ષિત કરે છે. દીનદયાલના વિચારોની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેમણે પોતાના જીવનમાં વિશ્વની મોટી ઉથલપાથલ જોઈ હતી. તે વિચારધારાઓના અથડામણનો સાક્ષી બની ગયો હતો. તેથી જ તેમણે અખંડ માનવદર્શન અને અંત્યોદયનો વિચાર દેશની સામે મૂક્યો જે સંપૂર્ણ ભારતીય હતો.

દીનદયાલનું અભિન્ન માનવદર્શન એવો વિચાર છે જે વિચારધારાના નામે સંઘર્ષ અને પૂર્વગ્રહમાંથી મુક્તિ આપે છે. તેમણે ફરીથી ભારતીય ફિલસૂફીને વિશ્વની સામે મૂકી, જે મનુષ્યને સમાન ગણે છે. દીનદયાલે અમને શીખવ્યું કે ભારતીય ફિલસૂફી આધુનિક, સામાજિક અને રાજકીય પરિપ્રેક્ષ્યમાં પણ વિશ્વને કેવી રીતે માર્ગદર્શન આપી શકે છે. એક રીતે, તેમણે આઝાદી પછી દેશમાં પ્રવર્તતી હીનતા સંકુલમાંથી મુક્તિ આપીને આપણી બૌદ્ધિક ચેતનાને જાગૃત કરી. તેઓ કહેતા હતા કે આપણી સ્વતંત્રતા ત્યારે જ સાર્થક થઈ શકે છે જ્યારે તે આપણી સંસ્કૃતિ અને ઓળખને વ્યક્ત કરે.

ચંદીગઢ એરપોર્ટનું નામ ભગત સિંહના નામ પર રાખવામાં આવશે
પીએમે કહ્યું કે 28 સપ્ટેમ્બરે અમૃત મહોત્સવનો ખાસ દિવસ આવી રહ્યો છે. આ દિવસે આપણે ભારત માતાના બહાદુર પુત્ર ભગતસિંહની જન્મજયંતિ ઉજવીશું. ભગતસિંહની જન્મજયંતિ પહેલા તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ચંદીગઢ એરપોર્ટનું નામ હવે શહીદ ભગત સિંહના નામ પર રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. શહીદોના સ્મારકો, તેમના નામ પર રાખવામાં આવેલ સ્થળો અને સંસ્થાઓના નામ આપણને ફરજ માટે પ્રેરણા આપે છે. થોડા દિવસો પહેલા જ દેશે ફરજ માર્ગ પર નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝની પ્રતિમા સ્થાપિત કરીને આવો જ પ્રયાસ કર્યો છે.

સાંકેતિક ભાષા અભિયાનના ફાયદા
નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે ભારતમાં વર્ષોથી એક મોટી સમસ્યા હતી કે ત્યાં કોઈ સ્પષ્ટ હાવભાવ નથી, સાંકેતિક ભાષા માટે કોઈ ધોરણો નથી. આ મુશ્કેલીઓ દૂર કરવા માટે, 2015 માં ભારતીય સાઇન લેંગ્વેજ સંશોધન અને તાલીમ કેન્દ્રની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. મને આનંદ છે કે આ સંસ્થાએ અત્યાર સુધીમાં દસ હજાર શબ્દો અને અભિવ્યક્તિઓનો શબ્દકોશ તૈયાર કર્યો છે. સાઇન લેંગ્વેજ ડે પર 23મી સપ્ટેમ્બરે સાંકેતિક ભાષામાં કેટલાક શાળા અભ્યાસક્રમો પણ શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. સાંકેતિક ભાષાના નિર્ધારિત ધોરણને જાળવી રાખવા માટે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિમાં પણ ઘણો ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. સાંકેતિક ભાષાનો જે શબ્દકોશ બન્યો છે તેનો વીડિયો બનાવીને સતત પ્રચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. સાંકેતિક ભાષા અંગે 7-8 વર્ષ પહેલા શરૂ કરાયેલા અભિયાનનો લાખો દિવ્યાંગ ભાઈ-બહેનો લાભ લઈ રહ્યા છે.

અન્વી પર સંશોધન કરી શકાય
નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે થોડા દિવસો પહેલા મારી ગુજરાતની સુરતની દીકરી અન્વીની મુલાકાત અને તેના યોગ થયા હતા. અન્વી જન્મથી જ ડાઉન સિન્ડ્રોમથી પીડિત છે. તેણી બાળપણથી હૃદયની ગંભીર બિમારી સાથે પણ સંઘર્ષ કરી રહી છે. તેણી ત્રણ મહિનાની હતી ત્યારે તેની ઓપન હાર્ટ સર્જરી કરાવવી પડી હતી. આટલી બધી મુશ્કેલીઓ છતાં અન્વી અને તેના માતા-પિતાએ હાર ન માની.

અન્વીએ જે રીતે તેની શીખવાની ઈચ્છા દર્શાવી, તેની પ્રતિભા દર્શાવી, તેના માતા-પિતાને પણ ઘણું પ્રોત્સાહન મળ્યું. તેણે અન્વીને યોગ શીખવા માટે પ્રેરિત કરી. તકલીફ એટલી ગંભીર હતી કે અન્વી પોતાના પગ પર ઉભી પણ રહી શકતી ન હતી. તેણે તેની માતા સાથે યોગ કરવાનું શરૂ કર્યું અને હવે તે યોગ નિષ્ણાત બની ગઈ છે. આજે, અન્વી દેશભરની સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લે છે અને મેડલ જીતે છે. યોગે અન્વીને નવું જીવન આપ્યું. હવે તેનો આત્મવિશ્વાસ આશ્ચર્યજનક બની ગયો છે. અન્વી અને તેના યોગ પર સંશોધન કરી શકાય છે.

પર્યાવરણીય પડકારોનો સામનો કરી રહેલા દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો
પીએમે કહ્યું કે ભારત ભાગ્યશાળી છે કે 7500 કિમીથી વધુના દરિયાકાંઠાના કારણે અમારો સમુદ્ર સાથે અતૂટ સંબંધ છે. આપણા દરિયાકાંઠાના પ્રદેશો ઘણા પર્યાવરણીય પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે. જળવાયુ પરિવર્તન એ દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ માટે મોટો ખતરો છે. આપણા દરિયાકિનારા પરની ગડબડ ચિંતાજનક છે. આ પડકારો માટે ગંભીર પ્રયાસો કરવાની આપણી જવાબદારી છે.

હું ‘સ્વચ્છ સાગર – સલામત સાગર’ વિશે વાત કરવા માંગુ છું, જે દેશના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં કોસ્ટલ ક્લિનિંગની પહેલ છે. 5 જુલાઈથી શરૂ થયેલું આ અભિયાન 17 સપ્ટેમ્બરે વિશ્વકર્મા જયંતિના દિવસે સમાપ્ત થયું હતું. આ દિવસ કોસ્ટલ ક્લીન અપ ડે પણ હતો. ગોવામાં લાંબી માનવ સાંકળ રચાઈ. કાકીનાડામાં ગણપતિ વિસર્જન દરમિયાન લોકોને પ્લાસ્ટિકથી થતા નુકસાન વિશે જણાવવામાં આવ્યું હતું. આશરે 5000 યુવા NSS સાથીઓએ 30 ટનથી વધુ પ્લાસ્ટિક એકત્ર કર્યું.

તહેવારોમાં સ્થાનિક સામાન ખરીદો
વડાપ્રધાને કહ્યું કે વર્ષોથી દેશની એક નવી સંપત્તિ પણ આપણા તહેવારો સાથે જોડાયેલી છે. આ ઠરાવ ‘વોકલ ફોર લોકલ’ છે. 2જી ઓક્ટોબરે બાપુની જન્મજયંતિ નિમિત્તે આપણે આ અભિયાનને વધુ સઘન બનાવવાનો સંકલ્પ લેવાનો છે. ખાદી, હેન્ડલૂમ, હેન્ડીક્રાફ્ટ આ તમામ પ્રોડક્ટ્સ સાથે ચોક્કસથી સ્થાનિક વસ્તુઓ ખરીદો.