New Delhi: ટૂંક સમયમાં, સરકારી કચેરીઓ અને મંત્રાલયોની કેન્ટીનમાં સમોસા, ઢોસા કે જલેબીમાં વપરાતા તેલ અને ખાંડની માત્રાનો પણ ઉલ્લેખ હશે. આ અંગે, કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયે તમામ મંત્રાલયો અને સરકારી સંસ્થાઓને એક નવી સલાહકાર જારી કરી છે.
આ પગલું શા માટે લેવામાં આવ્યું?
કેન્દ્રીય આરોગ્ય સચિવ પુણ્ય સલિલ શ્રીવાસ્તવે પત્રમાં લખ્યું છે કે ભારતમાં પુખ્ત વયના લોકો અને બાળકોમાં સ્થૂળતા ઝડપથી વધી રહી છે. NFHS-5 (2019-21) મુજબ, શહેરી વિસ્તારોમાં પાંચમાંથી એક પુખ્ત વયના લોકો વધુ વજનવાળા અથવા મેદસ્વી છે. બાળપણમાં સ્થૂળતાનો વ્યાપ ખરાબ ખાવાની આદતો અને ઓછી શારીરિક પ્રવૃત્તિથી પ્રભાવિત છે. આનાથી ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હૃદય રોગ અને કેટલાક કેન્સર જેવા બિન-ચેપી રોગોનું જોખમ પણ વધ્યું છે. તે માનસિક સ્વાસ્થ્ય, ગતિશીલતા અને જીવનની ગુણવત્તાને પણ અસર કરે છે, અને આરોગ્ય સંભાળ ખર્ચમાં વધારો અને ઉત્પાદકતામાં ઘટાડો દ્વારા ભારે આર્થિક બોજ લાદે છે. આ વલણોને ઉલટાવી દેવા માટે પ્રારંભિક નિવારણ અને આરોગ્ય પ્રમોશન મહત્વપૂર્ણ છે.
2025 સુધીમાં 45 કરોડ લોકો મેદસ્વી થવાની શક્યતા છે…
2025માં પ્રકાશિત થયેલા ધ લેન્સેટ GBD 2021 મેદસ્વીતા આગાહી અહેવાલ મુજબ, 2021માં ભારતમાં 18 કરોડથી વધુ લોકો મેદસ્વી હતા અને 2025 સુધીમાં આ સંખ્યા લગભગ 45 કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. જેના કારણે ભારત વિશ્વમાં બીજા ક્રમે સૌથી વધુ મેદસ્વીતાનો બોજ ધરાવતો દેશ બનશે.
વડાપ્રધાનની અપીલની અસર
કેન્દ્રીય આરોગ્ય સચિવે આ પહેલને પીએમ મોદીના અભિયાન સાથે પણ જોડી છે. તેમણે લખ્યું છે કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ જીવનશૈલી બદલીને મેદસ્વીતાનો સામનો કરવા હાકલ કરી છે. 28 જાન્યુઆરી 2022ના રોજ, દેહરાદૂનમાં 38મી રાષ્ટ્રીય રમતોના ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં, પ્રધાનમંત્રીએ ફિટ ઇન્ડિયા ચળવળ હેઠળ લોકોને તેમની જીવનશૈલી બદલવા અને તેલના વપરાશમાં 10% ઘટાડો કરવા કહ્યું હતું.
તેલ અને ખાંડનો ઉપયોગ ઓછો કરવો કેમ જરૂરી છે?
પુણ્ય સલીલ શ્રીવાસ્તવે લખ્યું છે કે આ રાષ્ટ્રીય અપીલના પ્રતિભાવમાં, અને રાષ્ટ્રીય બિન-સંક્રમિત રોગો નિવારણ અને નિયંત્રણ કાર્યક્રમ (NP-NCD) હેઠળ મંત્રાલયની મુખ્ય પહેલના ભાગ રૂપે, આપણા કાર્યસ્થળોમાં ટકાઉ વર્તણૂકીય ફેરફારોને પ્રોત્સાહન આપવું આવશ્યક છે. આમાં તેલ અને ખાંડનું વધુ પડતું સેવન ઘટાડવાનો સમાવેશ થાય છે, જે સ્થૂળતા, ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને અન્ય જીવનશૈલી વિકૃતિઓના વધતા દરમાં મુખ્ય ફાળો આપે છે.
આરોગ્ય સચિવે સૂચનાઓ જારી કરી
1- તેલ-ખાંડ માહિતી બોર્ડ લગાવવા જોઈએ
ઓફિસો, કેન્ટીન, શાળાઓ અને જાહેર સ્થળોએ બોર્ડ લગાવવા જોઈએ, જેમાં રોજિંદા ખોરાકમાં કેટલું તેલ અને ખાંડ છે તેની માહિતી હશે.
2- તમામ સરકારી સ્ટેશનરી પર આરોગ્ય સંદેશ
લેટરહેડ, પરબિડીયાઓ, નોટપેડ વગેરે પર સ્થૂળતા સંબંધિત આરોગ્ય સંદેશાઓ છાપવા જોઈએ.
3- સ્વસ્થ આહારનો પ્રચાર
કેન્ટીનમાં ફળો, શાકભાજી, ઓછી ચરબીવાળી વાનગીઓ જેવા સ્વસ્થ ખોરાકના વિકલ્પો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે અને તળેલી અથવા મીઠી ખાદ્ય વસ્તુઓ મર્યાદિત હોવી જોઈએ.
4- ઓફિસોમાં શારીરિક પ્રવૃત્તિને પ્રોત્સાહન
જેમ કે સીડીનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ, ટૂંકા કસરત વિરામ અને ચાલવાના રસ્તાઓનું આયોજન કરવું જોઈએ.
આને રાષ્ટ્રીય ચળવળ બનાવવાની અપીલ
કેન્દ્રીય આરોગ્ય સચિવે તેમના પત્રમાં લખ્યું છે કે આ ફક્ત એક સૂચના નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય ચળવળ હોવી જોઈએ. મંત્રાલયોને આ પહેલમાં આગેવાની લેવા અને સ્વસ્થ કાર્ય સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. આશા છે કે આ પગલાથી ઓફિસમાં કામ કરતા લાખો લોકોની આદતો ધીમે ધીમે બદલાશે અને દેશ સ્થૂળતા જેવા રોગોના જોખમને ટાળી શકશે.
આ પણ વાંચો:ભાજપ-કોંગ્રેસ સરકારી લાભ મેળવવા માટે ભાઈ ભાઈ
આ પણ વાંચો:વિધાનસભા કેન્ટિનમાં ભોજન ગુણવત્તા ગગડી, બીજા દિવસે પણ જમવામાં નીકળ્યો વાળ
આ પણ વાંચો:ગુજરાતની જેલમાં બંધ નારાયણ સાંઈની અરજી હાઈકોર્ટે ફગાવી, કોમ્પ્યુટર જેવી સુવિધા મામલે કરી હતી માંગ
