Saurashtra News: સૌરાષ્ટ્રમાં હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે દુષ્કાળ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ ખેતી અને પશુપાલન પર સંકટ ઘેરાવા લાગ્યું છે. રાજકોટના કાલાવડ રોડ પર દેવગામ નજીક આવેલા સદ્ભાવના બળદ આશ્રમ (Rajkot Bull Ashram)માં છેલ્લા 20 દિવસમાં આશરે 6,000 બળદોને મૂકવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. ઘાસચારા અને પાણીની અછતને કારણે ખેડૂતો માટે બળદોનું ભરણપોષણ મુશ્કેલ બન્યું છે. પોતાની ખેતીમાં મદદરૂપ બનતા બળદોથી વિખૂટા પડતી વખતે અનેક ખેડૂતો ભાવુક થઈ ગયા હતા.
Rajkot Bull Ashram: 20 દિવસમાં 6,000 બળદો આશ્રમે પહોંચ્યા
સદ્ભાવના બળદ આશ્રમની શરૂઆત પાંચ વર્ષ પહેલાં 100 બળદો સાથે કરવામાં આવી હતી. નિરાધાર બળદોને રસ્તા પર રખડતા અટકાવવા અને તેમને સુરક્ષિત આશ્રય આપવાના હેતુથી આ પહેલ શરૂ થઈ હતી. સામાન્ય સંજોગોમાં આશ્રમમાં 1,500થી 2,000 બળદો રહેતા હતા, પરંતુ હાલ પશુઓની સંખ્યામાં મોટો વધારો થયો છે.
આશ્રમના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા 20 દિવસમાં આશરે 6,000 બળદો અહીં લાવવામાં આવ્યા છે. દરરોજ બળદો લઈને આવતાં વાહનોની લાંબી કતારો લાગતી હોવાનું પણ જણાવાયું છે. ખેડૂતો માટે બળદની જોડી ખેતીનું સાધન અને આજીવિકાનો મહત્ત્વનો ભાગ હોય છે. તેથી વર્ષોથી સાથે રહેલા બળદોને આશ્રમમાં મૂકતી વખતે કેટલાક ખેડૂતોની આંખો ભીની થઈ ગઈ હતી.
ઘાસચારો મોંઘો, પાણી માટે ટેન્કરોનો સહારો
આશ્રમના જણાવ્યા મુજબ, એક બળદને દરરોજ સરેરાશ 25 કિલો લીલા ઘાસચારાની જરૂર પડે છે. અગાઉ 20 કિલો ઘાસચારો ₹60માં મળતો હતો, જેનો ભાવ વધીને હવે ₹120થી ₹130 સુધી પહોંચ્યો છે. આ ભાવવધારાને કારણે મોટી સંખ્યામાં બળદોનું ભરણપોષણ કરવું વધુ ખર્ચાળ બન્યું છે.
આશ્રમમાં આશરે 125 કર્મચારીઓ સેવા આપે છે અને સંચાલકોના જણાવ્યા પ્રમાણે, ઘાસચારા પાછળ દરરોજ લગભગ ₹12 લાખનો ખર્ચ (Fodder Shortage) થાય છે. પાણીની અછત (Water Crisis)ને કારણે પણ મુશ્કેલી વધી છે. આશ્રમમાં પાણીની જરૂરિયાત પૂરી કરવા દરરોજ 8થી 10 ટેન્કરો દ્વારા અવેડાં ભરવામાં આવતા હોવાનું જણાવાયું છે.
સંસ્થાએ દાતાઓને રોકડ દાન આપવાને બદલે સીધો ઘાસચારો પહોંચાડવા અપીલ કરી છે, જેથી બળદો માટે જરૂરી ખોરાકની વ્યવસ્થા થઈ શકે.
120 વીઘા જમીનમાં નવો આશ્રમ સ્થાપવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી
સદ્ભાવના બળદ આશ્રમના વિજયભાઈ ડોબરીયાના જણાવ્યા અનુસાર, હાલની આશરે 30 એકર જમીનમાં બળદોની સંખ્યા વધી જતાં નવા બળદોને રાખવાની જગ્યા મર્યાદિત થઈ છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને બીજી 120 વીઘા જમીનમાં નવો આશ્રમ શરૂ કરવાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે.
સંચાલકોના અંદાજ મુજબ, હાલની પરિસ્થિતિ ચાલુ રહે તો ઉનાળા સુધીમાં આશ્રમમાં બળદોની સંખ્યા 75,000થી 1 લાખ સુધી પહોંચી શકે છે. સંચાલકોએ બળદોને રસ્તા પર રખડતા અટકાવવા અને તેમના માટે આશ્રયની વ્યવસ્થા કરવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો છે.
ખેતીમાં બળદોનું મહત્ત્વ
સૌરાષ્ટ્રના અનેક વિસ્તારોમાં આજે પણ ખેતીનાં કામો માટે બળદોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. બળદ આધારિત ખેતીમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ જેવા ઈંધણની જરૂરિયાત ઘટી શકે છે. બળદના છાણમાંથી બનતા જૈવિક ખાતરનો ઉપયોગ પણ ખેતીમાં થાય છે.
જોકે, ઘાસચારા અને પાણીની અછતને કારણે ખેડૂતો સામે બળદોના ભરણપોષણનો પડકાર (Farmers News Gujarat) ઊભો થયો છે. હાલ આશ્રમમાં વધી રહેલી બળદોની સંખ્યા ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સર્જાયેલી મુશ્કેલીઓ તરફ ધ્યાન દોરે છે. દુષ્કાળ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત થઈ છે કે નહીં અને ખેતીની સ્થિતિ અંગેના આંકડા શું છે, તે માટે સંબંધિત સરકારી વિભાગની પુષ્ટિ જરૂરી છે.
આ પણ વાંચો: ખેડૂતોના પ્રશ્ને મોરબીમાં કોંગ્રેસની હાકલ: યોગ્ય વળતરથી લઈને દુષ્કાળ જાહેર કરવાની માગ
આ પણ વાંચો: સૌરાષ્ટ્રમાં વરસાદની અછત વચ્ચે કોંગ્રેસનો અનોખો વિરોધ, 50 સ્થળે ખેતરમાં યજ્ઞ; દુષ્કાળ જાહેર કરવાની માંગ
