હીટ સ્ટ્રોકના લક્ષણો ઓળખી પોતાને આ રીતે બચાવજો

Heatwave: ઉનાળાની વિધિવત શરૂઆત થઈ ગઈ છે, ખુલ્લા વાતાવરણમાં થોડો સમય રહેવાથી પણ હીટ સ્ટ્રોક (Heat stroke) થઈ શકે છે. ખુલ્લી જગ્યાઓમાં કામ કરતા લોકો, વૃદ્ધો, બાળકો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ, હૃદય રોગ અને ક્રોનિક રોગોથી પીડાતા દર્દીઓને હીટ સ્ટ્રોકનું જોખમ વધુ હોય છે. તેથી, ગરમીના સ્ટ્રોક (Heat stroke)થી સાવચેત રહેવા પૂરતું પાણી પીતા રહો, તડકામાં બહાર જવાનું પણ ટાળો.

તબીબોનાં મતે, સામાન્ય શરીરનું તાપમાન 37 ડિગ્રી સેલ્સિયસ હોય છે. શરીરનું તાપમાન 38°C એટલે કે તાપમાન 100°F સુધી પહોંચી ગયું છે. 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસ એટલે 104 ડિગ્રી ફેરનહીટ. શરીરનું તાપમાન 104 ડિગ્રી સુધી પહોંચે ત્યારે સ્થિતિ વધુ ખરાબ થાય છે. શરીરની થર્મલ સિસ્ટમ (Thermal system) તાપમાનને નિયંત્રિત કરે છે, પરંતુ લાંબા સમય સુધી ઊંચા તાપમાને બહાર રહેવાથી શરીરની તાપમાનને નિયંત્રિત કરવાની અને ઠંડુ રાખવાની સિસ્ટમમાં વિક્ષેપ પડે છે. આનાથી હીટ સ્ટ્રોક (Heat stroke) થાય છે. જો બાળકો ગરમ પવન દરમિયાન થોડા સમય માટે અથવા એક કલાક માટે બહાર રમે છે, તો તેમને હીટ સ્ટ્રોક (Heat stroke) થઈ શકે છે.

શરૂઆતમાં, ગરમીના કારણે ત્વચા પર ફોલ્લીઓ થાય છે અને ત્વચા બળી જાય છે. ગરમીથી થાક લાગવાની સમસ્યા વધી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં, વ્યક્તિ થાક, ગભરાટ અને વધુ પડતી તરસ અનુભવે છે. હીટ સ્ટ્રોકના કિસ્સામાં, પરસેવો અચાનક બંધ થઈ જાય છે. આના કારણે શરીર ઠંડુ થઈ શકતું નથી અને ખૂબ તાવ આવી શકે છે અને તે જીવલેણ પણ બની શકે છે. તેથી સૂર્યપ્રકાશથી રક્ષણ ખૂબ જ જરૂરી છે. ઠંડા એસી રૂમમાંથી તરત જ બહાર નીકળીને તડકામાં જવાથી પણ હીટ સ્ટ્રોક (Heat Stroke) થઈ શકે છે. તેથી, એસી રૂમ કે એસી કારમાંથી બહાર નીકળ્યા પછી તરત જ ગરમ જગ્યાએ જવાનું ટાળવું જોઈએ.

હીટ સ્ટ્રોકના લક્ષણો

હીટ સ્ટ્રોક (Heat stroke)નાં લક્ષણોમાં માથામાં ભારેપણું, દુખાવો, પરસેવો બંધ થવો, ખૂબ તાવ સાથે સૂકું મોં, ચક્કર આવવા, ઉલટી થવી, થાક લાગવો, નબળાઈની લાગણી, ગભરાટ, વધુ પડતી તરસ લાગવી, પેશાબ ઓછો થવો વગેરે જોવા મળે છે.