Russia Extended Report: રશિયાએ યુક્રેન સામે યુદ્ધ ન જીતી શકતાં હવે જાસૂસોનું માળખું તૈયાર કર્યું છે. પરંતુ એવું લાગે છે કે રશિયાની ગુપ્તચર એજન્સીઓના આ જાસૂસોને પણ પુરતી માહિતી મળી રહી નથી. જેના કારણે રશિયાના સૈનિકો યુદ્ધમાં સતત નુકસાન ભોગવી રહ્યા છે. આવો જોઈએ રશિયાના જાસૂસો અને તેમના પ્રયાસો વિશે.

યુક્રેન પર હુમલાના પહેલા દિવસે એટલે કે 24 ફેબ્રુઆરી 2022ના રોજ એક રશિયન સશસ્ત્ર વાહન ચેર્નોબિલ પરમાણુ પ્લાન્ટ પહોંચ્યું. અહીં તેમને સુરક્ષા માટે પ્લાન્ટની બહાર તૈનાત યુક્રેનિયન સૈન્યની એક નાની ટુકડીનો સામનો કરવો પડ્યો. 2 કલાકની અંદર, યુક્રેનિયન યુનિટના 169 સભ્યોએ આત્મસમર્પણ કર્યું. આ સાથે રશિયન સેનાએ રાજધાની કિવની નજીક બનેલા ચેર્નોબિલ પરમાણુ પ્લાન્ટ જેવી મહત્વપૂર્ણ જગ્યા પર કબજો કર્યો. રોઇટર્સ અનુસાર, ચેર્નોબિલ સફળતા હકીકતમાં યુક્રેનમાં રશિયન જાસૂસો દ્વારા કરવામાં આવેલા ઓપરેશનનો એક ભાગ હતો. હવે યુક્રેનનું સ્ટેટ બ્યુરો ઑફ ઇન્વેસ્ટિગેશન શરણાગતિ કેસની તપાસ કરી રહ્યું છે. કોર્ટને સોંપવામાં આવેલા કેટલાક દસ્તાવેજો પરથી જાણવા મળ્યું છે કે હુમલા સમયે ચાર્નોબિલના સુરક્ષા વડા વેલેન્ટિન વિટર પ્લાન્ટમાંથી ગાયબ થઈ ગયા હતા. આ અંગે પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. વિટર પર રાજદ્રોહ કરવાની શંકા છે.

યુક્રેનિયન સૈન્યમાં રશિયન જાસૂસો

યુક્રેનના ભૂતપૂર્વ ટોચના ગુપ્તચર અધિકારી આન્દ્રે નૌમોવની પણ રાજદ્રોહના આરોપમાં તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. ડિફેન્સ કાઉન્સિલ સેક્રેટરી ઓલેકસી ડેનિલોવે એક ઈન્ટરવ્યુમાં કહ્યું- દેશની અંદર હાજર દુશ્મનો આપણા માટે વધુ ખતરનાક છે. રશિયન હુમલા દરમિયાન પણ ડેનિલોવે યુક્રેનની સેના અને સંરક્ષણ વિભાગમાં રશિયન એજન્ટ હોવાની કબૂલાત કરી હતી.

રશિયા યુક્રેનમાં કઠપૂતળી સરકાર ઈચ્છતું હતું

ન્યૂઝ એજન્સી રોઈટર્સના જણાવ્યા અનુસાર મોસ્કો યુક્રેનની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં એજન્ટોને તૈનાત કરી રહ્યું હતું. પશ્ચિમી ગુપ્તચર અહેવાલોમાં આની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે. આ મુજબ રશિયા કિવમાં કઠપૂતળી સરકાર બનાવવા માટે ઉદ્યોગપતિ ઓલેગ સારેવને તૈયાર કરી રહ્યું હતું. પુતિનના મિત્ર અને યુક્રેનિયન નેતા વિક્ટર મેદવેદચુક પાસેથી રશિયાનો એક એનક્રિપ્ટેડ ફોન મળી આવ્યો હતો. આ સાથે તે મોસ્કોમાં વાતો કરતો હતો. એપ્રિલ 2022 માં યુક્રેનિયન સૈન્ય દ્વારા વિક્ટરની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. સપ્ટેમ્બરમાં મારીયુપોલમાં 215 યુક્રેનિયન સૈનિકોના બદલામાં તેને 55 રશિયન સૈનિકો સાથે મુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો.

યુક્રેનના રાજ્ય સુરક્ષાના વડા પર રાજદ્રોહનો આરોપ

જુલાઈ 2022 માં, રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકીએ યુક્રેનની સ્ટેટ સિક્યુરિટી ઓફ યુક્રેન- એસબીયુના વડા, ઇવાન બકાનોવને રાજદ્રોહના આરોપસર બરતરફ કર્યા. સુરક્ષા સેવામાં કથિત રીતે દેશદ્રોહના 651 કેસ મળી આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, એસબીયુમાં 60 થી વધુ એવા અધિકારીઓ છે જેઓ રશિયાના કબજા હેઠળના પ્રદેશોમાં યુક્રેન વિરુદ્ધ કામ કરી રહ્યા છે.

જાસૂસી માત્ર યુક્રેન પૂરતી મર્યાદિત નથી

2014માં જ્યારે રશિયાએ પ્રથમ વખત યુક્રેનમાં સૈન્યને નિશાન બનાવ્યું ત્યારે તેણે પશ્ચિમી દેશોમાં જાસૂસો તૈનાત કર્યા હતા. આ એજન્ટોની મદદથી રશિયાએ સાયબર હુમલા દ્વારા અમેરિકી ચૂંટણીમાં દખલગીરીથી લઈને યુરોપમાં રશિયા વિરુદ્ધ કામ કરતા લોકોને મારવા સુધીના ઘણા મિશન પૂરા કર્યા. યુક્રેન સાથે યુદ્ધની શરૂઆત સાથે, ઘણા પશ્ચિમી દેશોએ રશિયન જાસૂસો વિરુદ્ધ અભિયાન શરૂ કર્યું છે. આ અંતર્ગત અત્યાર સુધીમાં 500 થી વધુ રશિયન અધિકારીઓને જાસૂસીના આરોપમાં ઘણા દેશોમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા છે.

જર્મન ગુપ્તચર એજન્સીમાં રશિયન જાસૂસ મળ્યો

ડિસેમ્બર 2022 માં ફેડરલ ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ – BND ના અધિકારી કાર્સ્ટન લિંકેની જર્મનીમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેના પર રશિયા માટે જાસૂસી કરવાનો આરોપ હતો. કાર્સ્ટન જર્મનીની ગુપ્તચર એજન્સીના સાયબર સિક્યોરિટી યુનિટમાં કામ કરતો હતો. ધરપકડ બાદ એવું અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું હતું કે રશિયન એજન્ટ તરીકે તેની પાસે રશિયાના હુમલા સાથે જોડાયેલા મહત્વના દસ્તાવેજો તેમજ સીઆઈએ અને નાટોના ઘણા ગોપનીય દસ્તાવેજો હોઈ શકે છે.

અમેરિકામાંથી રશિયન એજન્ટની ધરપકડ

તેના થોડા સમય પછી, જર્મનીમાં કુરિયર સેવામાં કામ કરતા અન્ય રશિયન વ્યક્તિની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર તે કાર્સ્ટનના રિપોર્ટના બદલામાં મોસ્કોથી 3.5 કરોડ રૂપિયાથી વધુ લાવ્યો હતો. કાર્સ્ટનની ધરપકડ બાદ માયામીમાંથી આર્થર એલર નામના વ્યક્તિની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન તેણે અધિકારીઓને જણાવ્યું કે તેણે કાર્સ્ટન માટે 4 વખત ગુપ્ત દસ્તાવેજો મોસ્કો પહોંચાડ્યા હતા.

નોર્વે-સ્વીડનમાં કેટલાય રશિયન જાસૂસો પકડાયા

નેધરલેન્ડ, નોર્વે, બેલ્જિયમ અને સ્વીડન જેવા યુરોપિયન દેશોમાં પણ કેટલાંક રશિયન જાસૂસો પકડાયા છે. ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સ અનુસાર, નોર્વેની ટ્રોમ્સો યુનિવર્સિટીના ગેસ્ટ લેક્ચરર હોસિયા ગિયામરિયાની રાજદ્રોહના આરોપમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. મિકુશિન જાસૂસીની શંકામાં ધરપકડ કરાયેલા ત્રણ રશિયનોમાંથી એક છે. જૂનમાં, હેગમાં ઇન્ટરનેશનલ કોર્ટ ઑફ જસ્ટિસના ઇન્ટર્નની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેની પાસે બ્રાઝિલનો પાસપોર્ટ પણ હતો અને તેના પર રશિયા માટે જાસૂસી કરવાનો આરોપ હતો. નવેમ્બર 2022માં, સ્વીડને જાસૂસીના આરોપમાં એક રશિયન દંપતીને દરોડો પાડીને પકડી પાડ્યો હતો.

જર્મની-બેલ્જિયમમાં ફ્યુઅલ નેટવર્ક હેક થયું હતું

ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સ અનુસાર, જર્મનીમાં ઘણી વખત શંકાસ્પદ ડ્રોન લશ્કરી એકમોની ઉપર જોવામાં આવ્યા હતા જ્યાં યુક્રેનિયન સેનાને તાલીમ આપવામાં આવી રહી હતી. યુક્રેન પર હુમલાના થોડા દિવસો પહેલા બેલ્જિયમ અને જર્મનીમાં ઇંધણ વિતરણ નેટવર્ક હેક કરવામાં આવ્યું હતું. ફ્રાન્સમાં અંડર સી કેબલ કાપવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનાઓ પાછળ રશિયાનો હાથ હોવાની આશંકા છે. તમામ કેસોની તપાસ ચાલી રહી છે.

ગુપ્તચર એજન્સી BNDમાં સેંધ મારી

ટોચના જર્મન ગુપ્તચર એજન્ટ કાર્સ્ટન લિન્કેને રશિયાની જાસૂસી એજન્સી FSB ગુપ્તચર વિભાગનું કામ સોંપ્યું હતું, જેમાં તેણે યુએસ અને જર્મનીએ યુક્રેનને સપ્લાય કરેલા HIMARS અને Iris-T રોકેટ સિસ્ટમના સ્થાન વિશે ચોક્કસ માહિતી રશિયાને મોકલવાની  હતી. જર્મન સત્તાવાળાઓ કથિત રીતે માને છે કે લિંકે મોસ્કોને માહિતી મોકલી હોઈ શકે. પરંતુ કથિત જાસૂસે ટોચની ગુપ્ત સંચાર તકનીક વિશે જર્મન BND વિદેશી ગુપ્તચર એજન્સી પાસેથી સફળતાપૂર્વક માહિતી લીક કરી. બદલામાં, રશિયન એફએસબીએ કથિત જર્મન જાસૂસને રોકડમાં ચૂકવણી કરી.

જર્મન અહેવાલ મુજબ, તપાસકર્તાઓને તેના લોકરમાં યુરોમાં છ આંકડાની રકમ ધરાવતું એક પરબિડીયું મળી આવ્યું હતું. ફેડરલ ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સી BND દ્વારા ક્રિસમસ પહેલા 52 વર્ષીય વરિષ્ઠ એજન્ટ લિન્કેની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. ફરિયાદીઓએ તેનું નામ મોસ્કોમાં ટોચની ગુપ્ત ગુપ્ત માહિતીના લીકના સ્ત્રોત તરીકે રાખ્યું હોવાથી, હાલમાં રાજદ્રોહની શંકાના આધારે તેની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. બીજા શંકાસ્પદ, આર્થર એલરની જાન્યુઆરીમાં અટકાયત કરવામાં આવી હતી અને રશિયાને માહિતી પૂરી પાડવામાં કાર્સ્ટનને કથિત રીતે મદદ કરવા બદલ રાજદ્રોહમાં ભાગ લેવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. એલર જર્મન ગુપ્તચર સેવાનો કર્મચારી ન હતો.

યુરોપમાં રશિયન જાસૂસ નેટવર્કને તોડી પાડવા પ્રયાસો

ગયા વર્ષે યુક્રેન પર રશિયાના આક્રમણ પછી, યુએસ અને યુરોપીયન ગુપ્તચર સેવાઓ રશિયન જાસૂસી નેટવર્કને તોડવા પ્રયાસ કરી રહી છે. જર્મન તપાસનો અહેવાલ નેધરલેન્ડ, નોર્વે, સ્વીડન, ઓસ્ટ્રિયા, પોલેન્ડ અને સ્લોવેનિયામાં કથિત રશિયન એજન્ટોની ધરપકડ બાદ આવ્યોછે. યુએસ અને યુરોપીયન સુરક્ષા અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, રશિયન જાસૂસી સેવાઓને શીત યુદ્ધના અંત પછીના કોઈપણ સમય કરતાં પાછલા એક વર્ષમાં વધુ નુકસાન થયું છે. યુરોપમાં પ્રભાવની કામગીરી હાથ ધરવા, બાતમીદારો સાથે સંપર્ક જાળવવા અથવા ક્રેમલિનને મહત્વની બાબતો પર માહિતી મેળવવા, પશ્ચિમી નેતાઓ યુક્રેનમાં શસ્ત્રોની ડિલિવરી, જેવી ઝુંબેશમાં રશિયાની ગુપ્તચર ક્ષમતા અવરોધિત હોવાનું જણાય છે. તે આ બાબત પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, પૂર્વ કેજીબી અધિકારી અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને જ્યારે યુક્રેન પર આક્રમણ કરવાનો આદેશ આપ્યો ત્યારે યુદ્ધમાં કેટલા શસ્ત્રોની જરૂર પડશે તેની જાણ તેમને હોત.

જર્મન કેસે યુરોપમાં વણઉકેલાયેલા સુરક્ષા મુદ્દાઓ વિશે ચિંતા વધારી છે કે યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન પણ મોસ્કોએ યુરોપની ટોચની ગુપ્તચર એજન્સીઓમાંથી એક, જર્મન BND પાસેથી સંવેદનશીલ દસ્તાવેજોનો નિયમિત પ્રવાહ મેળવવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. બર્લિનમાં સુરક્ષા સૂત્રોએ દાવો કર્યો છે કે કથિત જાસુસો પાસે અત્યંત સંવેદનશીલ માહિતીની ઍક્સેસ હતી.

જર્મનીને પશ્ચિમી સહયોગી સેવાને કારણે ઘૂસણખોરી વિશે માત્ર જાણ થઈ હતી. સપ્ટેમ્બરમાં સંયુક્ત ઓપરેશન દ્વારા જાણ થઈ કે રશિયન ગુપ્તચર સેવાઓએ સંવેદનશીલ BND પાસેથી સંવેદનશીલ માહિતી મેળવી છે, અહેવાલો બાદ સતર્ક થઈને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, બ્રિટન અને અન્ય દેશોની સરકારોએ બર્લિન સાથે ગુપ્ત માહિતીની આપ-લે ઘટાડવા પર ભાર મૂક્યો છે. જર્મન મીડિયાના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, લિંક અને એલર પહેલીવાર 2021માં એક સામાજિક કાર્યક્રમમાં મળ્યા હતા. એક અહેવાલ એવો છે કે, લિન્ક કટ્ટરપંથી રાજકીય માન્યતાઓ દ્વારા પ્રેરિત હોઈ શકે… કારણ કે બંનેને જર્મનીના ફાર રાઈટ અલ્ટરનેટિવ ફોર જર્મની અથવા AfD, પાર્ટીના સભ્ય દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. જર્મન કેસમાં ક્રેમલિન માટે તેના વતન સાથે દગો કરતો શંકાસ્પદ યુરોપીયન બહાર આવ્યો હતો, તો બીજી બાજુ  કેટલાક કેસોમાં રશિયન નાગરિકો પશ્ચિમી દેશોમાં ઘુસણખોરી કરવાનો પ્રયાસ કરતા પકડાયા છે.

જૂન 2022 માં, ડચ સત્તાવાળાઓએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેઓએ એક રશિયન જાસૂસને બ્રાઝિલિયન ઇન્ટર્નનો વેશ ધારણ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિમિનલ કોર્ટમાં ઘૂસતા અટકાવ્યો હતો. રશિયા યુદ્ધ જીતવા મરણીયા પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. બની શકે કે તેના ગુપ્તચર એજન્સીના જાસૂસોની નબળી કામગીરીને કારણે રશિયા પાસે યુક્રેન બાબતની સાચી માહિતી આવતી નથી અને તેને કારણે યુદ્ધમાં એક વર્ષ વીતી જવા છતાં કોઈ પરિણામ આવતુ નથી. રશિયાના સૈનિકોને ખુવારી ભોગવવી પડી રહી છે.

આ પણ વાંચો: Health Tips/શું તમે ફ્રીજમાં રાખેલા લોટની ખાવ છો રોટલી? આ 3 સમસ્યાઓ તમને જીવનભર નહીં છોડે

આ પણ વાંચો: Russia Ukraine Crisis/ રશિયા – યુક્રેન વચ્ચે છેડાયેલા યુદ્ધને 1 વર્ષ પૂર્ણ

આ પણ વાંચો: Corrupt Administration/ ખોખલો વહીવટ ખોખલો બ્રિજઃ હાટકેશ્વર બ્રિજને તોડ્યા વગર કોઈ છૂટકો નથી