Iran Israel War News:જે એક સમયે “અકલ્પ્ય” હતું તે વાસ્તવિકતા બની ગયું છે. ઈરાન સામે યુએસ-ઇઝરાયલી લશ્કરી હુમલાઓએ ખતરનાક વળાંક લીધો છે. આ હુમલાઓમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા, આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીનો જીવ ગયો, જેના પછી ઈરાને તેનું સૌથી મોટું વ્યૂહાત્મક પગલું ભર્યું. આજની તારીખે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Closed), અથવા હોર્મુઝનો અખાત, અસરકારક રીતે બંધ થઈ ગયો છે. આ પરિસ્થિતિએ વિશ્વની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા જરૂરિયાતને લકવાગ્રસ્ત કરી દીધી છે, અને પરિણામે, વૈશ્વિક બજારો ડૂબી ગયા છે.
પ્રાદેશિક લશ્કરી સંઘર્ષ તરીકે જે શરૂ થયું તે વૈશ્વિક આર્થિક નાકાબંધીમાં પરિવર્તિત થયું છે. ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) આ સાંકડા દરિયાઈ માર્ગ પર પેટ્રોલિંગ કરી રહ્યા છે અને મોટી શિપિંગ કંપનીઓ પાછી ખેંચી રહી છે, તેથી આધુનિક ઇતિહાસમાં પહેલીવાર પર્સિયન ગલ્ફમાંથી ઊર્જા પ્રવાહમાં સંપૂર્ણ વિક્ષેપ જોવા મળી રહ્યો છે.
IRGC ઘોષણા: “કોઈ જહાજ અહીંથી પસાર થશે નહીં…” (Hormuz Closed)
28 ફેબ્રુઆરીની સવારથી, યુકે મેરીટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ (UKMTO) અને યુરોપિયન યુનિયનના નૌકાદળ મિશન, એસ્પાઇડ્સે દરિયાઈ પરિસ્થિતિમાં ભયાનક ફેરફારની જાણ કરી છે. ઓમાનના અખાતમાં પ્રવેશતા જહાજોને IRGC તરફથી સતત રેડિયો ટ્રાન્સમિશન મળી રહ્યા છે, જેમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું છે: “કોઈ જહાજોને પસાર થવાની મંજૂરી નથી.”
આ હવે ફક્ત મૌખિક ધમકી નથી. વિશ્વસનીય દરિયાઈ સુરક્ષા અહેવાલો પુષ્ટિ કરે છે કે આ નાકાબંધી ગતિશીલ કાર્યવાહી દ્વારા લાગુ કરવામાં આવી રહી છે:
નિશ્ચિત અને સચોટ લક્ષ્યો: ઓમાનના દરિયાકાંઠે પલાઉ-ધ્વજવાળા ટેન્કરમાં તાજેતરમાં એક અસ્ત્રથી આગ લાગી હતી.
સમુદ્રમાં મૃત્યુ: સીટ્રેડ મેરીટાઇમ અનુસાર, ટેન્કર MKD વ્યોમના જહાજ સંચાલકોએ એન્જિન રૂમમાં અસ્ત્રથી અથડાયા બાદ ક્રૂ સભ્યના મૃત્યુની પુષ્ટિ કરી છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ: UKMTO એ “મોટી લશ્કરી પ્રવૃત્તિ” અને ઇલેક્ટ્રોનિક હસ્તક્ષેપમાં વધારો થવાની ચેતવણી આપી છે, જેનાથી સેંકડો વેપારી જહાજોની (Hormuz Closed) સ્વચાલિત ઓળખ પ્રણાલીઓ અને નેવિગેશનલ એરેમાં ખલેલ પહોંચી છે.
દરિયાઈ માર્ગ અવરોધ: બજારોમાં તીવ્ર ઘટાડો
આ અવરોધને કારણે બજારમાં અરાજકતા ફેલાઈ છે. મેર્સ્ક અને હાપાગ-લોયડ જેવી મોટી કંપનીઓએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Closed) દ્વારા તમામ ટ્રાફિકને સત્તાવાર રીતે સ્થગિત કરી દીધો છે. હાલમાં, લાખો બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) વહન કરતા આશરે 150 ટેન્કર – ઇરાની મિસાઇલો અને IRGC સ્પીડબોટનો સામનો કરવામાં ખચકાટ અનુભવે છે – સ્ટ્રેટની બહાર તૈનાત છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Closed)વૈશ્વિક તેલ વપરાશના 20 ટકા અને વૈશ્વિક LNG વેપારના 25 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. 2 માર્ચ સુધીમાં:
બ્રેન્ટ ક્રૂડમાં વધારો: શરૂઆતના વેપારમાં કિંમતોમાં 10 ટકાથી વધુનો વધારો થયો છે,વિશ્લેષકોએ ચેતવણી આપી છે કે જો અવરોધ ચાલુ રહેશે, તો કિંમતો $100 અથવા $120 પ્રતિ બેરલ સુધી વધી શકે છે.
વીમામાં ઘટાડો: બાર આંતરરાષ્ટ્રીય P&I ક્લબમાંથી સાત પહેલાથી જ અરબી ખાડી માટે “યુદ્ધ જોખમ” કવર પાછી ખેંચી લીધી છે, જેના કારણે વાણિજ્યિક નેવિગેશન લગભગ અશક્ય બની ગયું છે, જોખમ લેવા તૈયાર લોકો માટે પણ.
પેન્ટાગોનની મૂંઝવણ: હિલચાલની સ્વતંત્રતા વિરુદ્ધ સંપૂર્ણ યુદ્ધ
જ્યારે ઈરાની સંસદ અને તસ્નીમ જેવા રાજ્ય મીડિયા દેશની સુરક્ષા પ્રત્યે ઉદ્ધત વલણ દર્શાવી રહ્યા છે, ત્યારે અમેરિકા એક વ્યૂહાત્મક ક્રોસરોડ્સ પર છે. યુએસ જોઈન્ટ ચીફ્સ ઓફ સ્ટાફે જણાવ્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ સ્ટ્રેટ “ટેકનિકલી ખુલ્લો” છે, પરંતુ દરિયામાં વાસ્તવિકતા કંઈક અલગ જ વાર્તા કહે છે.
પેન્ટાગોન “ઓપરેશન સેન્ટીનેલ” શૈલીના એસ્કોર્ટ્સ તૈયાર કરી રહ્યું હોવાના અહેવાલ છે, છતાં લશ્કરી નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે નાકાબંધીને બળજબરીથી તોડવાનો કોઈપણ પ્રયાસ મોટા પાયે નૌકાદળનો મુકાબલો શરૂ કરી શકે છે. બહેરીનમાં યુએસ ફિફ્થ ફ્લીટ અને ઈરાની દરિયાકાંઠાના દળો હાઈ એલર્ટ પર હોવાથી, ખોટી ગણતરીનું જોખમ ક્યારેય વધારે નહોતું.
એક અસુરક્ષિત વિશ્વ
ભારત, દક્ષિણ કોરિયા અને જાપાન જેવા ઊર્જા-આધારિત દેશો માટે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Closed) બંધ થવાથી અસ્તિત્વનો ખતરો ઉભો થયો છે. ભારત, જે તેના ક્રૂડ ઓઇલ અને LPG ના મોટા ભાગ માટે ગલ્ફ પર આધાર રાખે છે, તે વધુ ઊંડાણવાળા નાણાકીય સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. જ્યારે સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ પાસે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બાયપાસ કરી શકે તેવી પાઇપલાઇનો છે, ત્યારે આ “વર્કઅરાઉન્ડ્સ” હોર્મુઝમાંથી (Hormuz Closed) દરરોજ વહેતા 20 મિલિયન બેરલના માત્ર એક ભાગને જ સંભાળી શકે છે.
ઈરાની નેતૃત્વની હત્યાએ IRGC ને “સંપૂર્ણ અવરોધ” ના સિદ્ધાંત હેઠળ એકીકૃત કર્યું છે. સ્ટ્રેટ બંધ કરીને, તેહરાને સંકેત આપ્યો છે કે જો તેનું શાસન પડી જશે, તો તે વૈશ્વિક આર્થિક વ્યવસ્થાને પોતાની સાથે લઈ જશે. આજે ઓમાનના અખાત પર સૂર્યાસ્ત થતાં, વિશ્વની સૌથી વ્યસ્ત શિપિંગ લેનની મૌન વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને હચમચાવી રહી છે.
આ પણ વાંચો: પેટ્રોલ શું GST ના દાયરામાં આવશે ? સિગારેટ પર સરકાર લઈ રહી છે મોટો નિર્ણય!
આ પણ વાંચો: ગેરકાયદેસર નેશનલ હાઇવે પરના ડીવાઈડર તોડનાર પેટ્રોલ પંપ સંચાલક વિરૂદ્ધ સખ્ત કાર્યવાહી
આ પણ વાંચો: નાઈજીરીયામાં પેટ્રોલ ભરેલા ટેન્કરમાં વિસ્ફોટ થતાં 70ના મોત

