Sugar Price Hike: ભારતમાં તહેવારોની મોસમ શરૂ થવા સાથે ખાંડના ભાવમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. એક તરફ સ્થાનિક બજારમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતા અંગે ચિંતા વધી રહી છે, તો બીજી તરફ વિશ્વ બજારમાં પણ પુરવઠો મર્યાદિત થવાની શક્યતાએ ભાવને ટેકો આપ્યો છે. ક્યારેક ખાંડની નિકાસ કરતું ભારત હવે વધતી સ્થાનિક જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા આયાત તરફ નજર કરી રહ્યું છે.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ખાંડના ભાવ વધવા પાછળ માત્ર ઇથેનોલનું ઉત્પાદન જવાબદાર નથી. સ્થાનિક ખાંડનું અપેક્ષા કરતાં ઓછું ઉત્પાદન, તહેવારો પહેલાં વધેલી માંગ, હવામાનની અસરથી શેરડીના પાકને થયેલું નુકસાન, વૈશ્વિક સ્તરે પુરવઠાની તંગી તેમજ કેટલાક વિસ્તારોમાં સંગ્રહખોરી અને બજારની અટકળો જેવા અનેક કારણો ભાવ વધારા માટે જવાબદાર છે.
ચાલુ સિઝનમાં ભારતમાં ખાંડનું ઉત્પાદન આશરે 306 લાખ મેટ્રિક ટન (LMT) રહેવાનો અંદાજ છે. આ આંકડો શેરડી ઉત્પાદક રાજ્યો દ્વારા લગાવવામાં આવેલા આશરે 343 LMT ના પ્રારંભિક અંદાજ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે. શેરડીના પાકમાં રેડ રોટ અને ટોપ બોરર જેવા રોગોની અસર જોવા મળી છે. ઉપરાંત, સમય પહેલાં પડેલા ભારે વરસાદ અને પાણી ભરાવાને કારણે પણ પાકને નુકસાન થયું છે.
જોકે, સરકારનું કહેવું છે કે ઉત્પાદન અંદાજ કરતાં ઓછું હોવા છતાં દેશમાં પૂરતો ખાંડનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે અને ઓક્ટોબરમાં નવી પિલાણ સિઝન શરૂ થાય ત્યાં સુધી સ્થાનિક માંગ પૂરી કરી શકાય છે.
બ્રાઝિલમાં પણ ખાંડ કરતાં ઇથેનોલને પ્રાધાન્ય
ખાંડની વૈશ્વિક સ્થિતિ પર નજર કરીએ તો બ્રાઝિલનું મહત્વ સૌથી વધુ છે. બ્રાઝિલ વિશ્વનો સૌથી મોટો શેરડી ઉત્પાદક દેશ છે અને વૈશ્વિક શેરડી ઉત્પાદનમાં તેનો હિસ્સો આશરે 24 ટકા છે. ભારતનો હિસ્સો લગભગ 16 ટકા છે.
બ્રાઝિલમાં શેરડીનો મોટો હિસ્સો ખાંડને બદલે ઇથેનોલ બનાવવા તરફ વળી રહ્યો છે. આ કારણે ખાંડનું ઉત્પાદન ઘટવાની શક્યતા છે. બ્રાઝિલની રાષ્ટ્રીય સપ્લાય કંપની કોનાબના અંદાજ મુજબ, દેશમાં ખાંડનું ઉત્પાદન આશરે 3 ટકા ઘટી શકે છે.
આ ઉપરાંત અલ નીનોની અસરને કારણે મધ્ય અને દક્ષિણ બ્રાઝિલમાં વરસાદમાં વિલંબ અને તાપમાનમાં વધારો થયો છે, જેના કારણે શેરડીના પાક પર પણ અસર પડી રહી છે. બ્રાઝિલ જેવા મોટા નિકાસકાર દેશમાં ખાંડના બદલે ઇથેનોલ તરફ વધતું વલણ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન માટે ચિંતાનો વિષય બની રહ્યું છે.
ભારત અને થાઇલેન્ડ પણ હવામાનની ઝપેટમાં
ખાંડના વૈશ્વિક પુરવઠા માટે ભારત અને થાઇલેન્ડ પણ મહત્વપૂર્ણ દેશો છે. બંને દેશોમાં પ્રતિકૂળ હવામાનને કારણે આગામી સમયમાં ઉત્પાદન પર અસર થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
થાઇલેન્ડ વિશ્વના કુલ શેરડી ઉત્પાદનમાં આશરે 6 ટકા યોગદાન આપે છે. અલ નીનોને કારણે અહીં વરસાદમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે, જે શેરડીના ઉત્પાદન માટે પડકાર ઊભો કરી શકે છે.
2026-27માં વૈશ્વિક ખાંડની અછતની આશંકા
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ ખાંડના ભાવ ઊંચા સ્તરે છે. અમેરિકામાં ખાંડના વાયદાના ભાવ પ્રતિ પાઉન્ડ 17 સેન્ટથી ઉપર ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે અને મે 2025 પછીના ઉચ્ચ સ્તરની નજીક છે. વૈશ્વિક પુરવઠો વધુ મર્યાદિત થવાની આશંકા વચ્ચે બજારમાં ભાવને ટેકો મળી રહ્યો છે.
વિશ્લેષકોએ 2026-27માં વૈશ્વિક ખાંડની અછત અંગેના અંદાજમાં વધારો કર્યો છે. શેરડી અને બીટના વાવેતરમાં ઘટાડો ચાલુ રહે તો 2027-28માં આ સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
ઇથેનોલ તરફ વધતું વલણ ચિંતા વધારી રહ્યું છે
ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવને કારણે બ્રાઝિલ જેવા દેશો શેરડીમાંથી ખાંડ કરતાં ઇથેનોલના ઉત્પાદન તરફ વધુ વળી રહ્યા છે. બ્રાઝિલે જુલાઈના અંતમાં ફરજિયાત ઇથેનોલ મિશ્રણનો દર વધારીને 32 ટકા કર્યો હતો. અગાઉ આ દર 30 ટકા હતો, જ્યારે એક વર્ષ પહેલાં તે 27 ટકા હતો.
ઇથેનોલનું ઉત્પાદન વધવાથી ખાંડ માટે ઉપલબ્ધ શેરડીનો હિસ્સો ઘટી શકે છે. પરિણામે વૈશ્વિક બજારમાં ખાંડનો પુરવઠો વધુ તંગ બની શકે છે અને તેની સીધી અસર આગામી દિવસોમાં ભાવ પર જોવા મળી શકે છે.
આ રીતે ભારતમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન અને હવામાનની સમસ્યા સાથે વૈશ્વિક સ્તરે બ્રાઝિલના ઇથેનોલ તરફના વળાંક અને અલ નીનો જેવી પરિસ્થિતિઓ ખાંડના બજાર પર એકસાથે દબાણ ઊભું કરી રહી છે. તહેવારોની મોસમમાં વધતી માંગ વચ્ચે આ
સ્થિતિ ગ્રાહકો માટે ખાંડ વધુ મોંઘી થવાની શક્યતા ઊભી કરી રહી છે.
આ પણ વાંચો: ખાંડની નિકાસ પર પ્રતિબંધ, સરકારની મોટી જાહેરાત
આ પણ વાંચો: શું બ્રાઉન શુગર સફેદ ખાંડનો બહેતર વિકલ્પ છે ખરી? જાણો…બંને વચ્ચેનો તફાવત…
આ પણ વાંચો: ખાંડથી પેટ્રોલ સુધી મોંઘવારી, E20 નીતિ પર કોંગ્રેસના સવાલ
