New Delhi: સુપ્રીમ કોર્ટે મધ્યમ વર્ગની પીડા વ્યક્ત કરીને કહ્યું છે કે જીવનભરની કમાણી ઘર પર ખર્ચ્યા પછી, તે બેવડો બોજ સહન કરે છે. એક તરફ, તે ઘરનો EMI ચૂકવે છે અને બીજી તરફ, તે ભાડું ચૂકવે છે. તે ફક્ત ઘરનું પોતાનું સ્વપ્ન પૂર્ણ કરવા માંગે છે, જે એક અધૂરું મકાન રહે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે આગળ કહ્યું કે રહેઠાણનો અધિકાર ફક્ત કરાર આધારિત અધિકાર નથી, પરંતુ તે બંધારણ હેઠળ જીવન જીવવાના મૂળભૂત અધિકારનો એક ભાગ છે. તેથી, તે આવા નિર્દેશો આપી રહી છે જેથી ભારતના નાગરિકોનું ઘર રાખવાનું સ્વપ્ન પૂર્ણ થાય. તેમનું આ સ્વપ્ન જીવનભરનું દુઃસ્વપ્ન ન બને.

ડેવલપર્સ ઘર ખરીદનારાઓનું શોષણ કરે છે
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે પૈસા ચૂકવવા છતાં ઘર ન મળવાની ચિંતા તેમના સ્વાસ્થ્ય અને ગૌરવ પર ખરાબ અસર કરે છે. સરકારની બંધારણીય ફરજ છે કે તે એવી કડક વ્યવસ્થા બનાવે જેમાં કોઈ પણ ડેવલપરને ઘર ખરીદનારનું શોષણ કે છેતરપિંડી કરવાની મંજૂરી ન હોય.

કેન્દ્ર સરકારને આદેશ આપવામાં આવ્યો
ન્યાયાધીશ જેબી પારડીવાલા અને આર મહાદેવનની બેન્ચે કેન્દ્ર સરકારને નાદારીની કાર્યવાહી હેઠળના સંકટગ્રસ્ત રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે નેશનલ એસેટ રિકન્સ્ટ્રક્શન કંપની લિમિટેડ (NARCL) હેઠળ પુનર્જીવન ભંડોળ સ્થાપવાનું વિચારવા જણાવ્યું હહ્યું. અથવા એફોર્ડેબલ અને મિડ ઇન્કમ હાઉસિંગ (SWAMIH) ફંડ માટે સ્પેશિયલ વિન્ડો વિસ્તૃત કરવા જણાવ્યું હતું. આનાથી સંભવિત પ્રોજેક્ટ્સ બંધ થતા અટકાવાશે અને ઘર ખરીદનારાઓના હિતોનું રક્ષણ થશે.

જોકે, કોર્ટે ચેતવણી આપી છે કે આમાં મોટી રકમનો ભંડોળ સામેલ થશે, જે જાહેર નાણાં છે. આવી સ્થિતિમાં, દરેક રૂપિયો કડક રીતે એક જ હેતુ માટે ખર્ચ કરવો જોઈએ. તેનો દુરુપયોગ અટકાવવા માટે, કોર્ટે CAG ને સમયાંતરે વ્યાપક ઓડિટ કરાવવા અને તેનો અહેવાલ જાહેર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. તેણે કહ્યું કે આ ફક્ત ઘરો કે એપાર્ટમેન્ટનો મામલો નથી. બેંકિંગ ક્ષેત્ર, સંબંધિત ઉદ્યોગો અને મોટી વસ્તીનો રોજગાર પણ આમાં દાવ પર છે.

સરકાર હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે બંધાયેલી છે: સુપ્રીમ કોર્ટ
કોર્ટે ઘર ખરીદનારાઓના હિતોનું રક્ષણ કરવા અને તેમને ઘર મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે અનેક માર્ગદર્શિકા આપી છે. આ સાથે, દરેક જવાબદાર સત્તાવાળાઓને માળખાગત સંસાધનોને મજબૂત બનાવવા અને વધારવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે સરકાર બંધારણીય રીતે ઘર ખરીદનારાઓના હિતોનું રક્ષણ કરવા અને એકંદર અર્થતંત્રનું રક્ષણ કરવા માટે બંધાયેલી છે.

કોર્ટે કહ્યું છે કે NCLT અને NCLAT ની ખાલી જગ્યાઓ યુદ્ધના ધોરણે ભરવામાં આવે. આ માટે, નિવૃત્ત ન્યાયાધીશોની સેવાઓ એડહોક ધોરણે લઈ શકાય છે. કેન્દ્ર સરકાર આ સંદર્ભે લેવામાં આવેલા પગલાં અંગે ત્રણ મહિનામાં અનુપાલન અહેવાલ દાખલ કરશે.

પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપતા પહેલા તેની સંપૂર્ણ તપાસ કરવી
કોર્ટે કહ્યું છે કે ત્રણ મહિનાની અંદર નિવૃત્ત હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશની અધ્યક્ષતામાં એક સમિતિની રચના કરવામાં આવશે. આ સમિતિમાં કાયદા મંત્રાલય, ગૃહ મંત્રાલય, રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો, નાણાં અને IBCના પ્રતિનિધિઓ હશે.
તેમાં IIM, નીતિ આયોગ અને ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ પણ હશે. આ સમિતિ રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં સ્વચ્છતા સુનિશ્ચિત કરવા તેમજ વિશ્વાસ બનાવવા માટે શક્ય સુધારા સૂચવશે.
કોર્ટે આદેશ આપ્યો છે કે રાજ્ય સરકારો ખાતરી કરે કે RERA ઓથોરિટી પાસે પૂરતો સ્ટાફ અને માળખાકીય સંસાધનો અને નિષ્ણાતો હોય. દરેક RERA પાસે હંમેશા એક કાનૂની નિષ્ણાત અથવા ગ્રાહક વકીલ હશે જે રિયલ એસ્ટેટમાં કુશળતા ધરાવે છે. RERA કોઈપણ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપતા પહેલા તેની સંપૂર્ણ તપાસ કરશે.

રિયલ એસ્ટેટ બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું ક્ષેત્ર
કોર્ટે કહ્યું છે કે IBC કાર્યવાહીમાં રિયલ એસ્ટેટ બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું ક્ષેત્ર હોવાથી, ઇન્સોલ્વન્સી એન્ડ બેન્કરપ્સી બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (IBBI) એ RERA ઓથોરિટી સાથે પરામર્શ કરીને એક કાઉન્સિલની રચના કરવી જોઈએ જે રિયલ એસ્ટેટમાં નાદારીની કાર્યવાહી માટે ખાસ માર્ગદર્શિકા નક્કી કરે. IBBI એક એવી પદ્ધતિ બનાવશે જેમાં જો કોઈ પ્રોજેક્ટનું એકમ તૈયાર હોય, તો કબજો લેવા માંગતા ફાળવણીકારોને આપવામાં આવે.

કોર્ટે એમ પણ કહ્યું છે કે નિયમો ખાતરી કરશે કે CoC માં ફાળવણી મેળવનારાઓનું અર્થપૂર્ણ પ્રતિનિધિત્વ હોય, જે હિતોના સંઘર્ષ સામે પણ રક્ષણ કરશે. કોર્ટે કહ્યું છે કે જ્યારે કલમ 7 હેઠળ NCLTમાં અરજી દાખલ કરવામાં આવે છે, ત્યારે પ્રથમ દ્રષ્ટિએ નોંધવામાં આવશે કે અરજદાર સાચો ઘર ખરીદનાર છે કે સંપૂર્ણ રીતે નફો કમાવનાર રોકાણકાર છે.

કોર્ટનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ નિર્દેશ
કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા સૌથી મહત્વપૂર્ણ નિર્દેશ એ છે કે રિયલ એસ્ટેટના કોઈપણ નવા રહેણાંક પ્રોજેક્ટમાં, લેવડદેવડના ફાળવણીકાર અથવા ખરીદનારને મિલકતની કિંમતના 20 ટકા ચૂકવીને સ્થાનિક મહેસૂલ સત્તાવાળા પાસે નોંધણી કરાવવી પડશે. આ સંદર્ભમાં, કોર્ટે વરિષ્ઠ નાગરિકો અને વાસ્તવિક ખરીદદારોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે વધુ સૂચનાઓ આપી છે.

કોર્ટે નિર્ણયમાં વાસ્તવિક ખરીદદારો અને શુદ્ધ નફાના હેતુ માટે રોકાણ કરનારાઓ વચ્ચેનો તફાવત પણ સમજાવ્યો છે. કોર્ટે NCLAT ના આદેશો સામે દાખલ કરાયેલી ચાર અપીલોનો એક સાથે નિકાલ કરતી વખતે આ નિર્ણય આપ્યો છે. કોર્ટે NCLAT ના બે અપીલકર્તાઓને નફા માટે રોકાણકાર તરીકે ગણવાના આદેશને સમર્થન આપ્યું છે.
______________________________________________________________________________________________________

આ પણ વાંચો: ફટાકડા પર પ્રતિબંધ દિલ્હી માટે ખાસ નિયમો બનાવી શકાય નહીં: સુપ્રીમ કોર્ટ

આ પણ વાંચો: ત્રણ બમ રાખ્યાવાની ધમકી મળતા જ દિલ્હી હાઈકોર્ટથી બહાર નિકળી ગયા ન્યાયાધીશો અને વકીલો

આ પણ વાંચો: દિલ્હી સુપ્રીમ કોર્ટ આજે સુનાવણી કરશે, હાઇકોર્ટે અરજી ફગાવી દીધી હતી, ઉમર ખાલિદની અરજી….