Surat News: તહેવારોની સિઝન પહેલાં સુરતના ઉત્રાણ વિસ્તારમાં નકલી ઘી (Surat Fake Ghee) બનાવવાના કૌભાંડનો પર્દાફાશ થયો છે. સુરત મહાનગરપાલિકાના ફૂડ સેફ્ટી વિભાગ અને પોલીસની સંયુક્ત કાર્યવાહી દરમિયાન જપ્ત કરાયેલા ‘Saahas PREMIUM COW Ghee’ના 900 કિલોના જથ્થાના નમૂના લેબોરેટરીમાં ચકાસવામાં આવ્યા હતા. તપાસમાં નમૂનાઓ સબ-સ્ટાન્ડર્ડ હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ ઘી બજારમાં માત્ર રૂ.300 પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાતું હોવાનો ખુલાસો થયો છે.

ફૂડ વિભાગની તપાસ મુજબ, ઘી બનાવવામાં મિલ્ક ફેટની જગ્યાએ વેજીટેબલ ફેટનો ઉપયોગ થતો હતો. અસલી ઘી જેવી સુગંધ લાવવા ખાસ ફ્લેવર ઉમેરવામાં આવતું હતું. આ મામલે પોલીસે સન્ની કલ્પેશ મોદી, કિશન મનોજ મોદી અને કલ્પેશ સુંદરલાલ મોદીની અટકાયત કરી છે. જપ્ત કરાયેલા ઘીનો (Surat Food Safety Raid) જથ્થો કાયદેસરની પ્રક્રિયા બાદ નાશ કરવામાં આવશે.

Surat Fake Ghee: ઉત્રાણમાં દરોડો, લાખો રૂપિયાનો જથ્થો જપ્ત

સુરત મહાનગરપાલિકાના ફૂડ સેફ્ટી વિભાગને મળેલી બાતમીના આધારે 11 ઓક્ટોબરે ઉત્રાણ વિસ્તારમાં આવેલી જગ્યાએ દરોડો પાડવામાં આવ્યો હતો. તપાસ દરમિયાન ‘સાહસ પ્રીમિયમ કાઉ ઘી’ના નામે ઉત્પાદન અને પેકિંગ થતું હોવાનું સામે આવ્યું હતું.

દરોડા દરમિયાન સ્થળ પરથી ડાલડા ઘી, સોયાબીન તેલ, લૂઝ ઘી, પેકિંગ કરેલું ઘી અને ઉત્પાદન માટે વપરાતી મશીનરી સહિતની સામગ્રી જપ્ત કરવામાં આવી હતી. જપ્ત કરાયેલા માલમાં સામેલ મુખ્ય વસ્તુઓ આ પ્રમાણે છે:

‘PROTO VANASPATI’ના 35 બોક્સ, કિંમત રૂ.1,15,500

‘Vitalifr Refined Soyabean Oil’ના 32 ડબ્બા, કિંમત રૂ.97,408

795 કિલો લૂઝ ઘી, કિંમત રૂ.4,74,520

‘Saahas PREMIUM COW Ghee’ના 900 કિલોનો જથ્થો, કિંમત રૂ.5,40,000

35 મિલીલીટરના 300 પાઉચ, કિંમત રૂ.6,000

ઘી બનાવવા અને પેકિંગ માટે વપરાતી મશીનરી તથા સાધનો

ડાલડા અને સોયાબીન તેલમાં ફ્લેવર ભેળવી બનાવતા ઘી

તપાસમાં સામે આવેલી વિગતો મુજબ, અસલી ગાયના ઘી જેવી સુગંધ લાવવા માટે ખાસ ફ્લેવરનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. આ ફ્લેવર દિલ્હીની ‘શક્તિ ટ્રેડિંગ’ પાસેથી ઓનલાઈન મંગાવવામાં આવતું હોવાનું જણાવાયું છે. 5 લિટરની બોટલ માટે આશરે રૂ.5,000 ચૂકવવામાં આવતા હતા.

આરોપીઓ ડાલડા ઘી અને સોયાબીન તેલના મિશ્રણમાં આશરે 40 ગ્રામ ફ્લેવર ઉમેરીને 1,500 કિલો જેટલો જથ્થો તૈયાર કરતા હોવાનો તપાસમાં ઉલ્લેખ છે. ત્યારબાદ મશીનરીની મદદથી ઘીનું પેકિંગ કરીને બજારમાં વેચાણ કરવામાં આવતું હતું.

લેબોરેટરી રિપોર્ટમાં શું સામે આવ્યું?

ફૂડ વિભાગે જપ્ત કરાયેલા ઘીના નમૂનાઓ લેબોરેટરીમાં પરીક્ષણ માટે મોકલ્યા હતા. રિપોર્ટમાં નમૂનાઓ સબ-સ્ટાન્ડર્ડ એટલે કે નિર્ધારિત ગુણવત્તાના ધોરણો કરતાં ઊતરતા હોવાનું જણાવાયું છે. નમૂનામાં બીટા-સીટોસ્ટેરોલની હાજરી નોંધાઈ હોવાનું પણ જણાવાયું છે, જે વનસ્પતિજન્ય ચરબીની ભેળસેળ તરફ સંકેત આપે છે.

આથી ‘શુદ્ધ ગાયનું ઘી’ના નામે વેચાતા આ ઉત્પાદનની ગુણવત્તા અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. જોકે, નમૂનાના રિપોર્ટમાં દર્શાવેલા ચોક્કસ તારણો અને કાયદેસર વર્ગીકરણને ધ્યાનમાં રાખીને જ અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢવો જરૂરી છે.

માત્ર રૂ.300 પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાણ

આ ઘી ઉત્રાણ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં આશરે રૂ.300 પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાતું હોવાની વિગતો સામે આવી છે. બજારભાવની સરખામણીમાં સસ્તું ઉત્પાદન મળતું હોવાથી ગ્રાહકો તેની તરફ આકર્ષાયા હોવાની શક્યતા છે. તહેવારો દરમિયાન ઘીનો ઉપયોગ મીઠાઈઓ અને અન્ય વાનગીઓમાં વધતો હોવાથી આવા ઉત્પાદનોની ખરીદી કરતી વખતે ગ્રાહકોએ ખાસ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.

એક મહિનાથી ચાલતું હતું કારખાનું

પ્રાથમિક વિગતો મુજબ, આ સ્થળે છેલ્લા આશરે એક મહિનાથી નકલી ઘી બનાવવાની પ્રવૃત્તિ ચાલતી હતી. તહેવારોની સિઝનમાં ઘીની વધતી માગનો લાભ લેવા માટે ઉત્પાદન અને વેચાણ કરવામાં આવતું હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ મામલે ફૂડ સેફ્ટી સંબંધિત કાયદા હેઠળ કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે અને પોલીસ તપાસ આગળ વધી રહી છે.

નકલી ઘીથી સ્વાસ્થ્યને શું નુકસાન થઈ શકે?

વેજીટેબલ ફેટ, અયોગ્ય ઘટકો અથવા ગુણવત્તાના ધોરણો વિરુદ્ધ તૈયાર કરાયેલું ઉત્પાદન ખાવાથી સ્વાસ્થ્યને નુકસાન થવાની શક્યતા રહે છે. જોખમ ઉત્પાદનની રચના, તેમાં વપરાયેલા ઘટકો અને દૂષણ પર આધારિત હોય છે.

હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય: ચરબીનો પ્રકાર અને તેનું પ્રમાણ લોહીમાં કોલેસ્ટ્રોલના સ્તરને અસર કરી શકે છે.

પાચન સંબંધિત તકલીફો: દૂષિત અથવા અયોગ્ય રીતે તૈયાર કરાયેલ ખોરાકથી પેટમાં દુખાવો, ઊબકા કે અન્ય તકલીફો થઈ શકે છે.

પોષણમાં ઘટાડો: વાસ્તવિક ઘીના બદલે ભેળસેળયુક્ત ઉત્પાદન વાપરવાથી અપેક્ષિત પોષક ગુણધર્મો મળતા ન હોઈ શકે.

અજ્ઞાત ઘટકોનું જોખમ: અઘોષિત અથવા અસુરક્ષિત ઘટકોની હાજરી સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે.

નોંધનીય છે કે નકલી ઘીથી કેન્સર થવા સહિતના ચોક્કસ રોગોનું જોખમ માત્ર આ અહેવાલના આધારે નિશ્ચિત કહી શકાય નહીં; તેના માટે ઉત્પાદનના ઘટકો અને વૈજ્ઞાનિક પુરાવાની જરૂર પડે છે.

નકલી ઘી ઓળખવા માટે શું ધ્યાન રાખવું?

ઘીનો રંગ, સુગંધ કે સ્વાદ જોઈને જ તેની શુદ્ધતાની ખાતરી કરી શકાતી નથી. ભેળસેળયુક્ત ઉત્પાદન પણ અસલી ઘી જેવું દેખાય અને સુગંધિત હોઈ શકે છે.

લેબલ તપાસો: ઉત્પાદનનું નામ, ઘટકો, ઉત્પાદકનું સરનામું, બેચ નંબર અને FSSAI લાઇસન્સની વિગતો તપાસો.

બિલ લો: ઘી ખરીદતી વખતે દુકાનદાર પાસેથી બિલ જરૂર મેળવો.

અસામાન્ય રીતે સસ્તા ભાવથી સાવચેત રહો: બજારભાવ કરતાં ઘણું સસ્તું ઉત્પાદન મળે તો તેની વિશ્વસનીયતા તપાસો.

માત્ર ઘરેલું ટેસ્ટ પર ભરોસો ન રાખો: ફ્રિજમાં મૂકવા કે ગરમ કરીને જોવા જેવા ઘરેલું પ્રયોગોથી શુદ્ધતાની ચોક્કસ ખાતરી મળતી નથી.

શંકા હોય તો ફરિયાદ કરો: ઉત્પાદનની ગુણવત્તા અંગે શંકા હોય તો સ્થાનિક ફૂડ સેફ્ટી વિભાગમાં ફરિયાદ કરો.

તહેવારોમાં ઘી ખરીદતી વખતે વિશ્વસનીય વેચાણકર્તા પાસેથી જ ઉત્પાદન ખરીદવું અને પેકેટ પરની વિગતો કાળજીપૂર્વક તપાસવી જરૂરી છે.

આ પણ વાંચો: વડોદરામાં નકલી ઘી બનાવતી ફેક્ટરીનો પર્દાફાશ, પામોલીન તેલમાંથી ઘી બનાવાતું હોવાની આશંકા

આ પણ વાંચો: કડીમાં નકલી ઘી-અખાદ્ય તેલ કૌભાંડનો પર્દાફાશ, હરિઓમ પ્રોડક્ટ્સના સંચાલક સામે ગુનો

આ પણ વાંચો: સુરતમાં નકલી ઘીનો મોટો ખેલ! જય યોગેશ્વર ડેરીમાં નકલી ઘીનો પર્દાફાશ