Puranic Katha: હિન્દુ પંચાંગ મુજબ ફાગણ માસની પૂનમનું વિશેષ મહત્વ છે. આ દિવસે માત્ર હોલિકા (Holi) દહન જ નહીં, પરંતુ પ્રકૃતિમાં ઋતુરાજ વસંતના પૂર્ણ આગમનનો ઉત્સવ પણ મનાવવામાં આવે છે. વસંતોત્સવ એ નવી આશા, ઉમંગ અને પ્રકૃતિના ખીલવાનો તહેવાર છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ દિવસ સાથે ભગવાન શિવ અને કામદેવની એક અત્યંત રોચક પૌરાણિક કથા જોડાયેલી છે? જેની પાછળ દેવોના કલ્યાણનો મોટો હેતુ છુપાયેલો હતો.
પૌરાણિક કથા: કામદેવ અને શિવજીનું ત્રીજું નેત્ર
શાસ્ત્રો મુજબ, તારકાસુર નામના રાક્ષસે વરદાન મેળવીને દેવલોકમાં હાહાકાર મચાવ્યો હતો. તેનો વધ માત્ર શિવજીનો પુત્ર જ કરી શકે તેમ હતો, પરંતુ શિવજી માતા સતીના વિરહમાં ગાઢ તપસ્યામાં લીન હતા.
દેવોની વિનંતી: દેવોના કલ્યાણ માટે કામદેવે શિવજીની તપસ્યા ભંગ કરવાનું બીડું ઝડપ્યું.
વસંતનું સર્જન: કામદેવે પોતાની શક્તિથી આખી સૃષ્ટિમાં વસંત જેવું વાતાવરણ સર્જ્યું જેથી શિવજીના મનમાં પ્રેમ જાગૃત થાય.
શિવજીનો ક્રોધ: જ્યારે કામદેવે પુષ્પબાણ ચલાવ્યું, ત્યારે શિવજીનું ધ્યાન ભંગ થયું અને તેમણે ક્રોધમાં પોતાનું ત્રીજું નેત્ર ખોલીને કામદેવને ભસ્મ કરી દીધા. પાછળથી રતિની વિનંતી પર શિવજીએ કામદેવને અનંગ (શરીર વગરના) તરીકે પુનર્જીવિત કર્યા હતા.
ખેતી અને પરંપરા
ફાગણ પૂનમ એટલે કે હોળી (Holi) નો સમય ખેડૂતો માટે પણ ખુશીનો હોય છે.
નવો પાક: આ સમયે ઘઉં, ચણા અને જવનો પાક તૈયાર થઈ જાય છે. પરંપરા મુજબ, હોળીની અગ્નિમાં નવા અનાજની હોમીને ભગવાનનો આભાર માનવામાં આવે છે.
પ્રકૃતિનું પરિવર્તન: કેસૂડાના ફૂલો અને આંબા પર આવેલી મંજરીઓ વસંતના વધામણાં કરે છે. વાતાવરણમાં એક અનોખી તાજગી અને સુગંધ પ્રસરેલી હોય છે.
વસંતોત્સવનું મહત્વ (Holi)
વસંતોત્સવ એટલે પ્રેમ અને ભક્તિનો તહેવાર. મથુરા-વૃંદાવનમાં આ દિવસથી ઠાકોરજીને ગુલાલ અર્પણ કરવાની પરંપરા છે. આ ઉત્સવ આપણને શીખવે છે કે જીવનમાં ગમે તેટલા સંઘર્ષ હોય, પણ વસંતની જેમ ફરીથી ખીલવાની ક્ષમતા હંમેશા રહેલી હોય છે.
ફાગણ પૂનમની રાત્રિએ હોલિકા દહન (Holi) સાથે આપણે આપણા મનની બુરાઈઓને બાળવી જોઈએ અને વસંતના આગમન સાથે નવા સકારાત્મક વિચારોનું સ્વાગત કરવું જોઈએ.
આ પણ વાંચો: જાણો ભારતના વિવિધ રાજ્યોની 6 સૌથી અનોખી હોળીની પરંપરાઓ!
આ પણ વાંચો: આચાર્ય ચાણક્યની ચેતવણી: આ 3 બાબતોમાં મજાક કે બેદરકારી ભારે પડશે, રાજામાંથી રંક બની જતા વાર નહીં લાગે
