National News : આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઈલ કરવાની વાત આવે ત્યારે કેટલાક લોકો ગભરાઈ જતા હોય છે. જોકે આજના જમાનામાં બધુ ઓનલાઈન હોવાથી આ કામ પહેલા જેવુ મુશ્કેલ રહ્યું નથી. ઘરે બેઠા જ તમે તમારૂ રિટર્ન ફાઈલ કરી શકો છો.ITR ફાઇલ કરવાનો અર્થ ફક્ત સરકારને તમારી આવક વિશે માહિતી આપવી જ નથી, પરંતુ તે તમને ઘણા મહત્વપૂર્ણ કાર્યોમાં પણ મદદ કરે છે. ITR એ તમારી નાણાકીય સ્થિતિનો પુરાવો છે. આ તમને વિઝા માટે અરજી કરવામાં અને લોન મેળવવામાં મદદ કરી શકે છે.

આવકવેરા રિટર્ન શું છે?

આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવું શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
ITR ફાઇલ કરવા માટે સ્ટેપ બાય સ્ટેપ માર્ગદર્શિકા

પ્રશ્ન – આવકવેરા રિટર્ન (ITR) શું છે?

જવાબ- આવકવેરા રિટર્ન (ITR) એ એક પ્રકારનું ખાતું છે જે તમે સરકારને આપો છો. આમાં, તમે જણાવો છો કે તમે ગયા વર્ષે કેટલી કમાણી કરી, કયા આવકવેરો ચૂકવવાનો છે અને તમે કેટલો ટેક્સ અગાઉથી ચૂકવ્યો છે.આ દર્શાવે છે કે તમે સરકારને ટેક્સના રૂપમાં થોડા વધુ પૈસા આપશો અથવા સરકાર તમને થોડા પૈસા પાછા આપશે.

પ્રશ્ન- આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવું શા માટે જરૂરી છે?

જવાબ: ITR ફાઇલ કરવાનો અર્થ ફક્ત કર ચૂકવવાનો નથી, પરંતુ તે તમારી નાણાકીય વિશ્વસનીયતાનો પુરાવો પણ છે. ITR ફાઇલ કરવાથી લોન, વિઝા અથવા ક્રેડિટ કાર્ડ મેળવવાનું સરળ બને છે.તમે સરકારી યોજનાઓ અને સબસિડીનો પણ લાભ લઈ શકો છો. જો તમારી આવક ITR ના દાયરામાં આવે છે અને તમે ITR ફાઇલ નથી કરતા, તો આવકવેરા વિભાગ દંડ પણ લાદી શકે છે.

પ્રશ્ન- ITR કોણે ફાઇલ કરવું જોઈએ?

જવાબ: જો તમારી વાર્ષિક આવક સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત મૂળભૂત મુક્તિ મર્યાદા કરતાં વધુ હોય, તો તમારે ITR ફાઇલ કરવું જોઈએ. ચાલો આને ગ્રાફિક દ્વારા સમજીએ.સામાન્ય રીતે ITR ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ 31 જુલાઈ હોય છે. જો તમે આ તારીખ સુધીમાં ITR ફાઇલ નહીં કરો, તો વિલંબને કારણે તમારે 1,000 રૂપિયાથી 5,000 રૂપિયા સુધીનો દંડ ભરવો પડી શકે છે.

પ્રશ્ન- કોને ITR ફાઇલ કરવાની જરૂર નથી?

જવાબ- કેટલાક લોકો માટે ITR ફાઇલ કરવું જરૂરી નથી. ચાલો આને ગ્રાફિક દ્વારા સમજીએ.પ્રશ્ન- ITR ફોર્મ કેટલા પ્રકારના હોય છે?

જવાબ- ITR ના ઘણા ફોર્મ છે અને તમારે તમારી આવકના સ્ત્રોત અનુસાર ફોર્મ પસંદ કરવાનું રહેશે. તમારા માટે કયું ફોર્મ જરૂરી છે તે અમને જણાવો.

ITR-1 (સહજ): પગારદાર વ્યક્તિઓ, પેન્શનરો અથવા 50 લાખ રૂપિયા સુધીની કમાણી કરનારાઓ માટે.
ITR-2: શેર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અથવા વિદેશી સંપત્તિમાંથી કમાણી કરનારાઓ માટે.
ITR-3: ફ્રીલાન્સિંગ, વ્યવસાય અથવા ભાગીદારીથી કમાણી કરતા લોકો માટે.
ITR-4 (સુગમ): નાના વ્યવસાયો અથવા અનુમાનિત કર ચૂકવતા લોકો માટે.
ક્વોટ છબી
ITR-4 નાના વેપારીઓ માટે છે. જેમ કે ફ્રીલાન્સર, ઇલેક્ટ્રિશિયન વગેરે. સરકાર ધારે છે કે આવા લોકોની આવક એક નિશ્ચિત ટકાવારી સુધી છે. ધારો કે કોઈનું વાર્ષિક વેચાણ ૫૦ લાખ રૂપિયા છે, તો સરકાર ધારે છે કે કમાણી ૮% એટલે કે ૪ લાખ રૂપિયા છે. આવી સ્થિતિમાં, સરકાર 4 લાખ રૂપિયાની આવક પર ટેક્સ વસૂલશે.

ક્વોટ છબી
પ્રશ્ન- ITR ફાઇલ કરવા માટે કયા દસ્તાવેજોની જરૂર પડે છે?

જવાબ: ITR ફાઇલ કરતી વખતે ઘણા દસ્તાવેજોની જરૂર પડે છે. નીચેના ગ્રાફિકમાં કુલ ૧૪ દસ્તાવેજો આપેલા છે, પરંતુ આ બધા દસ્તાવેજો દરેક માટે જરૂરી નથી. તમારે કયા દસ્તાવેજોની જરૂર પડશે તે તમે કઈ શ્રેણી હેઠળ તમારું ITR ફાઇલ કરી રહ્યા છો અને તમારી આવકના સ્ત્રોત પર આધાર રાખે છે.પ્રશ્ન- આવકવેરા પોર્ટલ પર નોંધણી અને લોગિન કેવી રીતે કરવું?

જવાબ- આવકવેરા પોર્ટલ પર નોંધણી અને લોગિન કરવા માટે, નીચે આપેલા પગલાં કાળજીપૂર્વક અનુસરો.

પગલું 1 આવકવેરા પોર્ટલમાં લોગિન કરો: આવકવેરા ઈ-ફાઇલિંગ પોર્ટલ (https://www.incometax.gov.in/iec/foportal) ની મુલાકાત લો. યુઝર આઈડી (પાન નંબર) અને પાસવર્ડ વડે લોગિન કરો.

પગલું 2 ‘ફાઇલ ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન’ પર જાઓ: લોગ ઇન કર્યા પછી, ડેશબોર્ડ પર દેખાતા ‘ફાઇલ ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન’ વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.

પગલું 3 આકારણી વર્ષ પસંદ કરો: તમે જે આકારણી વર્ષ માટે ITR ફાઇલ કરવા માંગો છો તે પસંદ કરો. ઉદાહરણ તરીકે, નાણાકીય વર્ષ 2023-24 માટે, આકારણી વર્ષ 2024-25 પસંદ કરો.

પગલું 4 ફાઇલિંગ સ્ટેટસ પસંદ કરો: તમે કઈ શ્રેણીમાં આવો છો તે પસંદ કરો. જેમ કે ‘વ્યક્તિગત’

પગલું 5 ITR પ્રકાર પસંદ કરો: તમારા આવક સ્ત્રોત (જેમ કે ITR-1, ITR-2, ITR-4 વગેરે) અનુસાર ITR ફોર્મ પસંદ કરો.

પગલું 6 કારણ પસંદ કરો: ITR ફાઇલ કરવાનું કારણ પસંદ કરો.

પગલું 7 માન્ય કરો: દાખલ કરેલી બધી વિગતો તપાસો અને માન્ય કરો પર ક્લિક કરો.

પગલું 8 ઈ-વેરિફાય: ફોર્મ સબમિટ કર્યા પછી ઈ-વેરિફિકેશન કરો.

પ્રશ્ન- ફોર્મ-૧૬ શું છે અને હું તે ક્યાંથી મેળવી શકું?

જવાબ: ફોર્મ-૧૬ તમારી કંપની દ્વારા આપવામાં આવે છે જ્યાં તમે કામ કરો છો. તેમાં તમારા પગાર, TDS અને ટેક્સ વિશેની માહિતી હોય છે. આ માટે તમારા HR વિભાગને પૂછો.

પ્રશ્ન: કર બચાવવા માટે કઈ છૂટનો લાભ લઈ શકાય છે?

જવાબ- કર બચાવવા માટે તમને અનેક પ્રકારની છૂટ મળી શકે છે-

80C: PPF, જીવન વીમા, ELSS, મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ
80D: આરોગ્ય વીમા પ્રીમિયમ
80E: શિક્ષણ લોન પર વ્યાજ
૮૦જી: દાન પર કર મુક્તિ
પ્રશ્ન- ITR ફાઇલ કર્યા પછી શું કરવું?

જવાબ- ITR ફાઇલ કર્યા પછી ઈ-વેરિફિકેશન કરવું જરૂરી છે. આ ITR ને પ્રમાણિત કરે છે. જો તમે ઈ-વેરિફિકેશન નહીં કરો, તો તમારું રિટર્ન અધૂરું ગણવામાં આવશે.

ઈ-વેરિફિકેશન માટે-

આધાર OTP: આધાર સાથે જોડાયેલા મોબાઇલ નંબર પર OTP મોકલવામાં આવશે.
નેટ બેંકિંગ: તમારા બેંક ખાતાથી લોગિન કરો.
ડિજિટલ સિગ્નેચર: જો તમારી પાસે હોય, તો તેનો ઉપયોગ કરો. પોર્ટલ પર ‘ઈ-વેરિફાઈ રિટર્ન’ વિકલ્પ પસંદ કરો અને સૂચનાઓનું પાલન કરો.
પ્રશ્ન- ITR ફાઇલ કરતી વખતે ભૂલ થઈ જાય તો શું કરવું?

જવાબ- જો ITR માં ભૂલ હોય તો કેટલાક પગલાં અનુસરો-

સુધારેલ ITR ફાઇલ કરો.
લોગિન કરો અને ‘સુધારેલ રિટર્ન’ વિકલ્પ પસંદ કરો.
સાચી વિગતો દાખલ કરો અને ફરીથી સબમિટ કરો.
પ્રશ્ન- રિફંડ કેવી રીતે ચેક કરવું?

જવાબ: આ માટે, આવકવેરા પોર્ટલ પર લોગિન કરો અને ‘રિફંડ સ્ટેટસ’ ના વિકલ્પ પર ક્લિક કરો. હવે તમારો PAN નંબર અને આકારણી વર્ષ દાખલ કરીને તપાસો.

આ પણ વાંચો:ક્યારે યોજાશે ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણી? તૈયારીઓ શરૂ

આ પણ વાંચો:ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણીના ધમધમાટ વચ્ચે, 16 વર્ષીય કિશોરની કરપીણ હત્યા

આ પણ વાંચો:રાજ્યમાં ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણીની સંપૂર્ણ વિગત માટે કરો અહી Click