નવી દિલ્હીઃ જો તમને અવકાશમાં રસ છે, તો રવિવારની રાતનો નજારો તમારા માટે અદ્ભુત હોઈ શકે છે. આ વખતે 12 અને 13 ઓગસ્ટના રોજ શૂટિંગના સ્ટાર્સ ભેગા થવાનો ખાસ નજારો જોવા મળશે. વીર બહાદુર સિંહ નક્ષત્ર શાલા (પ્લેનેટોરિયમ) ના ખગોળશાસ્ત્રી અમર પાલ સિંહે જણાવ્યું કે આ અદ્ભુત નજારો લગભગ રાત્રે 8 વાગ્યાથી દેખાવાનું શરૂ થશે. પરંતુ 12મી તારીખની મોડી રાતથી 13મી તારીખની સવાર સુધી આ ઉલ્કાવર્ષા ખૂબ જ સુંદર દેખાશે. તેણે કહ્યું કે આ વખતે 12 થી 13 ઓગસ્ટની રાત્રે, તમે એક કલાકમાં ઓછામાં ઓછા 60 થી 100 શૂટિંગ સ્ટાર્સ જોઈ શકો છો, જો કે તેમનો દેખાવ પણ મોસમી ઘટનાઓ પર આધારિત છે.
આ ઑગસ્ટ મહિનામાં જે ઉલ્કાવર્ષા થાય છે તેને પર્સીડ્સ મીટિઅર શાવર પણ કહેવામાં આવે છે, કારણ કે આ ઉલ્કાઓ પર્સિયસ નક્ષત્રમાંથી આવતી હોવાનું જણાય છે. તારામંડળના બિંદુ જેમાંથી ઉલ્કાઓ આવતી જોવા મળે છે તેને ખગોળશાસ્ત્રની ભાષામાં મીટીઅર રેડિયન્ટ પોઈન્ટ કહે છે. પરંતુ એ ધ્યાનમાં રાખવું અગત્યનું છે કે નક્ષત્રમાં એક બિંદુ પરથી ઉલ્કાઓનું આ દૃશ્ય માત્ર એક ઓપ્ટિકલ ભ્રમ છે. વાસ્તવમાં, તારાઓ આપણાથી ઘણા દૂર છે, પરંતુ ઉલ્કાઓ ત્યારે જ ઉત્તેજિત થાય છે જ્યારે તેઓ વાતાવરણથી લગભગ 100 થી 120 કિલોમીટર ઉપર પહોંચે છે, ઉલ્કાવર્ષા કોઈને કોઈ ધૂમકેતુ સાથે સંબંધિત હોય છે.
ખરતા તારાઓનું વિજ્ઞાન
કેટલાક ધૂમકેતુ દ્વારા જે સૂર્યની આસપાસ લાંબી ભ્રમણકક્ષામાં ફરે છે. તેમાંથી નીકળતા ઘણા કણો તેમની ભ્રમણકક્ષામાં ફરતા રહે છે અને તેમના દ્વારા છોડવામાં આવેલા કાટમાળમાંથી પસાર થાય છે, તે જ સમયે આ નાના અને મોટા કદના ટુકડાઓ જે કાંકરા, પથ્થરો, પાણીની વરાળ, વાયુઓ, ધૂળના કણો વગેરેથી બનેલા હોય છે. જ્યારે અવકાશી કાટમાળના આ ટુકડાઓ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તે ગુરુત્વાકર્ષણ બળ અને વાતાવરણના ઘર્ષણને કારણે ક્ષણભર માટે ચમકે છે અને રાત્રિના આકાશમાં ચમકતા દેખાય છે અને થોડીવારમાં અદૃશ્ય થઈ જાય છે. ખગોળશાસ્ત્રની ભાષામાં તેને ઉલ્કા કહેવાય છે અને સામાન્ય ભાષામાં તેને શૂટિંગ સ્ટાર એટલે કે શૂટિંગ સ્ટાર કહે છે. તેમની ઝડપ 70 કિલોમીટર પ્રતિ સેકન્ડથી વધુ હોઈ શકે છે.
મોટાભાગની ઉલ્કાઓ 130 થી 180 કિલોમીટરની ઉંચાઈએ બળીને રાખ થઈ જાય છે. આ આકાશમાં તારાઓ ખરતા હોવાની છાપ આપે છે. જેને સામાન્ય ભાષામાં ફોલિંગ સ્ટાર્સ પણ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે વાસ્તવમાં આ ખરતા તારાઓ નથી, ખગોળશાસ્ત્રની ભાષામાં તેમને ઉલ્કા કહેવામાં આવે છે, જે આખા વર્ષ દરમિયાન છૂટાછવાયા રૂપે થાય છે, પરંતુ અમુક મહિનામાં વધુ દેખાય છે. ખગોળશાસ્ત્રી અમર પાલ સિંહે જણાવ્યું કે જો તમે રાત્રિના આકાશને ફોલો કરો છો અને તેને જોવા માટે આ નજારો કોઈપણ ખાસ ટેલિસ્કોપ કે અન્ય સહાયક ઉપકરણો વિના પણ ભવ્ય દેખાશે, આ માટે કોઈ પણ પ્રકારના વિશેષ ઉપકરણોની જરૂર પડશે નહીં, તમે સીધા જ જોઈ શકો છો. સામાન્ય રીતે, તમે તમારા ઘરમાંથી, કોઈપણ સ્વચ્છ, અંધારાવાળી જગ્યાએથી, તમારી સામાન્ય આંખોથી, સાવધાની સાથે આ દૃશ્યનો આનંદ લઈ શકો છો.
ખરતા તારા વિશે જૂની વિચારસરણી
પ્રાચીન સમયમાં, લોકો માનતા હતા કે આ આકાશમાં દરેક વ્યક્તિનો પોતાનો તારો છે, જ્યારે તેઓએ “શૂટિંગ સ્ટાર” (શૂટિંગ સ્ટાર) જોયો, ત્યારે તેઓ વિચારતા હતા કે વ્યક્તિ આ દુનિયાથી તે વિશ્વની એક મહાન યાત્રા પર છે અમુક અંશે અંધ વિશ્વાસ દૂર થયો અને આજે બધા જાણે છે કે ખરતા તારાઓ વાસ્તવિક તારા નથી, પરંતુ તે વાસ્તવમાં ઉલ્કાઓ છે, જે રાત્રે થોડો સમય ચમકે છે અને સુંદર નજારો બનાવે છે.
આ પણ વાંચો: મહેસાણામાં EVની બેટરીમાં થયો મોટો બ્લાસ્ટ થતા પરિવારનો અભૂતપુર્વ બચાવ
આ પણ વાંચો: પેટ્રોલ પંપ પર કામ કરતી મહિલાના ઘરે આવ્યું 20 લાખનું વીજળીનું બિલ અને પછી….
આ પણ વાંચો: “ફરજી” વેબસિરીઝ જોઈને સુરતના રત્નકાલાકારે કર્યો કાંડ
