• જો બિડેન આવતીકાલે 3 દિવસના ભારત પ્રવાસે
• રાષ્ટ્રપતિ બન્યા બાદ તેમની પ્રથમ ભારત મુલાકાત
• 8 સપ્ટેમ્બરે બિડેન,પીએમ મોદી વચ્ચે  દ્વિપક્ષીય બેઠક 
• 9-10 સપ્ટેમ્બરના રોજ G-20 સમિટમાં ભાગ લેશે
• બિડેન દિલ્હીની આઈટીસી મૌર્ય હોટેલમાં રોકાશે

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ જો બિડેન આવતીકાલે એટલે કે 8 સપ્ટેમ્બરે 3 દિવસના પ્રવાસે ભારત આવી રહ્યા છે. રાષ્ટ્રપતિ બન્યા બાદ આ તેમની પ્રથમ ભારત મુલાકાત હશે. તેઓ સાંજે એરફોર્સ-1 દ્વારા દિલ્હી પહોંચશે. વડાપ્રધાન મોદી પણ તેમને રિસીવ કરી શકે છે. 8 સપ્ટેમ્બરે બિડેન પીએમ મોદી સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક પણ કરશે. અગાઉ વ્હાઇટ હાઉસે કહ્યું હતું કે તેઓ 7 સપ્ટેમ્બરથી દિલ્હીના પ્રવાસે હશે.

હવે વ્હાઇટ હાઉસે એક પ્રેસ રિલીઝ જાહેર કરીને કહ્યું છે કે તે અમેરિકાથી જર્મનીના રામસ્ટેઇન શહેરમાં જશે. ત્યાંથી ભારત આવશે. આ પછી, તે 9-10 સપ્ટેમ્બરના રોજ G-20 સમિટમાં ભાગ લેશે. બિડેનને દિલ્હીની આઈટીસી મૌર્ય હોટેલમાં આવાસ આપવામાં આવશે. બિડેનની સુરક્ષા માટે અમેરિકાની સિક્રેટ સર્વિસની ટીમ 3 દિવસ પહેલા ભારત પહોંચી છે.

બિડેન સિક્રેટ સર્વિસના 300 કમાન્ડોની સુરક્ષા હેઠળ રહેશે. દિલ્હીના રસ્તાઓ પર નીકળનાર સૌથી મોટો કાફલો પણ તેમનો જ હશે, જેમાં 55-60 વાહનો સામેલ હશે. તે જ સમયે, મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, બિડેન માટે વિશ્વની સૌથી સુરક્ષિત કાર ‘ધ બીસ્ટ’ પણ ભારત લાવવામાં આવી રહી છે. તે આ કારમાં બેસીને G-20 સમિટમાં જશે.

એક સમયે પાકિસ્તાનનું સમર્થક અમેરિકા છેલ્લા કેટલાક સમયથી સતત ભારતને પોતાનો મિત્ર ગણાવી રહ્યું છે. સાથે જ ભારત અમેરિકા સાથે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી વધારવા પર પણ ધ્યાન આપી રહ્યું છે.

આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ 1962માં થયેલા ભારત-ચીન યુદ્ધની. ચીને 20 ઓક્ટોબરે લદ્દાખ અને મેકમોહન લાઇન પર એક સાથે હુમલો કર્યો હતો. આ અચાનક હુમલો ભારત માટે ઘાતક સાબિત થયો અને આપણી સેનાની પૂરેપૂરી તાકાત હોવા છતાં ચીની સેના આગળ વધી રહી હતી.

આ દરમિયાન 28 ઓક્ટોબરે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ જોન એફ કેનેડીએ પીએમ નેહરુને એક પત્ર લખ્યો હતો. લેખક અને યુએસ સુરક્ષા બાબતોના નિષ્ણાત બ્રુસ રિડલ તેમના પુસ્તક JFK’s Forgotten Crisis માં જણાવે છે કે કેનેડીનો પત્ર મળ્યાના બીજા જ દિવસે નેહરુએ યુએસ એમ્બેસેડરને મીટિંગ માટે બોલાવ્યા હતા. અહીં તત્કાલીન વિદેશ મંત્રી કૃષ્ણ મેનને તેમને મદદ માટે જરૂરી સપ્લાય અને હથિયારોની માહિતી આપી હતી.

અમેરિકી રાજદૂતે દિલ્હીમાં હાજર બ્રિટિશ અને કેનેડાના રાજદૂતોને આની જાણકારી આપી. આ પછી અમેરિકા અને બ્રિટને ભારતની મદદ માટે યુરોપમાં તેમના સૈન્ય મથકોથી યુએસ એરફોર્સના બોઇંગ 707 વિમાન મોકલ્યા. 2 નવેમ્બર સુધીમાં, દરરોજ 8 ફ્લાઇટમાં 20 હજાર કિલો શસ્ત્રો અને દારૂગોળો કોલકાતા પહોંચાડવાનું શરૂ થયું. રોયલ એરફોર્સે પણ આમાં ભારતને ટેકો આપ્યો હતો.

આ પછી પણ જ્યારે ચીને ભારતને ઘેરી લીધું અને તે લેહ પહોંચવાના હતા ત્યારે પીએમ નેહરુએ જેએફકેને 2 પત્ર લખ્યા. આમાં તેણે અમેરિકાને યુદ્ધની સ્થિતિનું વર્ણન કરતાં ફાઇટર જેટ, અમેરિકન પાઇલોટ અને બી-47 બોમ્બર્સને ઓપરેટ કરવા માટે પણ કહ્યું હતું. મીડિયા હાઉસ પોલિટિકોના અનુસાર, નેહરુએ બ્રિટનના વડાપ્રધાનને પણ આવો જ પત્ર લખ્યો હતો.

યુ.એસ.એ ભારતની માંગ પૂરી કરીને યુદ્ધમાં જોડાવાનો ઇનકાર કર્યો, પરંતુ તેમ છતાં મદદની ખાતરી આપી અને ભારતને શસ્ત્રોનો પુરવઠો વધાર્યો. આ સિવાય અમેરિકાએ તેના સાતમા ફ્લીટના જહાજોને બંગાળની ખાડીમાં મોકલવાનો આદેશ આપ્યો હતો. તેનો હેતુ ચીનને કહેવાનો હતો કે અમેરિકા કોઈપણ સંજોગોમાં યુદ્ધમાં ભારતની સાથે છે. આ પછી, 20 નવેમ્બરે ચીને યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી.

ચીન મુદ્દે ભારત અને અમેરિકા લગભગ સમાન ચિંતાઓ ધરાવે છે. એક તરફ ભારત LAC અને હિંદ મહાસાગરમાં ચીનની દખલગીરીનો વિરોધ કરે છે. સાથે જ અમેરિકા તાઈવાન અને દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ઘૂસણખોરી કરવાના ચીનના પ્રયાસોનો પણ વિરોધ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં ચીન સાથે વ્યવહાર કરવા માટે બંને દેશોને એકબીજાની જરૂર છે.

આ સિવાય બંને દેશો ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ભાગીદારી વધારીને ચીનના વર્ચસ્વને ઘટાડવા માંગે છે. તાજેતરના વર્ષોમાં, ચીને ભારત પર ધાર મેળવવા માટે હિંદ મહાસાગરમાં માત્ર તેની ગતિવિધિઓ વધારી નથી, પરંતુ સમગ્ર દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર પર પોતાનો દાવો પણ દાખવ્યો છે. તેમના આ પગલાંને સુપર પાવર બનવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે અમેરિકા QUAD ના વિસ્તરણ પર ભારત સાથે કામ કરી રહ્યું છે, જેથી ચીનની આ યોજનાઓને નિષ્ફળ બનાવી શકાય.

QUAD નો હેતુ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોને કોઈપણ લશ્કરી અથવા રાજકીય પ્રભાવથી મુક્ત રાખવાનો છે. તેને ચીની દબદબો ઘટાડવા માટે બનાવવામાં આવેલ વ્યૂહાત્મક જૂથ તરીકે જોવામાં આવે છે.

ભારત વિશ્વમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતું અર્થતંત્ર છે. વિશ્વ જીડીપી રેન્કિંગ અનુસાર, ભારત પાંચમી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે. આ સિવાય ભારત દક્ષિણ એશિયાનો સૌથી શક્તિશાળી દેશ છે. આ વિસ્તાર વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ બજારોમાંનું એક છે, જેનો અર્થ છે કે તે મોટા દેશોના ફાયદા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

નાણાકીય વર્ષ 2022-2023માં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર $128 બિલિયનને વટાવી ગયો છે. એટલે કે આ અંતરાલમાં ભારત અને અમેરિકાએ 10 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુનો બિઝનેસ કર્યો.

અમેરિકા એવા કેટલાક દેશોમાંથી એક છે જેની સાથે ભારતનો વેપાર સરપ્લસ છે. એટલે કે ભારત અમેરિકાને વધુ માલ વેચે છે અને ત્યાંથી ઓછો માલ ખરીદે છે. 2021-22માં ભારતનો યુએસ સાથે 32.8 અબજ ડોલરનો વેપાર સરપ્લસ હતો. ભારત આ વેપાર સરપ્લસ જાળવી રાખવા માંગે છે.

અમેરિકા રશિયા પછી ભારતનું બીજું સૌથી મોટું સંરક્ષણ ભાગીદાર છે. ભારતની શસ્ત્ર ખરીદીમાં અમેરિકાનો હિસ્સો લગભગ 14% છે. ભારતનો અમેરિકા સાથે સંરક્ષણ વેપાર 21 અબજ ડોલર એટલે કે 1.56 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયો છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ પછી રશિયાના ચીન સાથેના સંબંધો વધુ મજબૂત બન્યા છે.

રશિયા ભારતનું સૌથી મોટું હથિયાર સપ્લાયર છે. 2020 માં, ભારતે તેના કુલ હથિયારોમાંથી લગભગ 50% રશિયા પાસેથી ખરીદ્યા હતા. જોકે, વૈશ્વિક સ્તરે થઈ રહેલા બદલાવને જોતા ભારત સંરક્ષણ ક્ષેત્રે રશિયા પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડવા માંગે છે. સાથે જ અમેરિકા પણ ભારતની સામે પોતાને રશિયાના વિકલ્પ તરીકે અથવા અમુક રીતે તેના કરતાં વધુ સારા મિત્ર તરીકે રજૂ કરવા માંગે છે.

અંદાજે 44 લાખ વસ્તીમાંથી 1.35% લોકો ભારતીય મૂળના છે. એનઆરઆઈ અમેરિકામાં સૌથી ધનિક છે. વિદેશીઓ અને ભારતીય મૂળના લોકોની સરેરાશ વાર્ષિક આવક લગભગ 89 હજાર ડોલર છે. જ્યારે અમેરિકન નાગરિકોની વાર્ષિક આવક લગભગ 50 હજાર ડોલર વાર્ષિક છે.

2018ના એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે અમેરિકા અને યુરોપના સ્થાનિક લોકો કરતાં ત્રણ ગણા (લગભગ 44%) વધુ ભારતીયો પાસે પીએચડી અને અન્ય માસ્ટર ડિગ્રી છે.

અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઓક્ટોબર 2021માં કહ્યું હતું – આજે આપણે કોઈપણ ક્ષેત્રમાં ભારતીયોને અવગણી શકીએ નહીં. આમાં રાજકારણ પણ સામેલ છે. વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ કમલા હેરિસ, નિક્કી હેલી અને રાજીવ શાહને આજે કોણ નથી ઓળખતું? અમેરિકાના આગામી રાષ્ટ્રપતિ ભારતીય મૂળના હોઈ શકે છે. 2024માં યોજાનારી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીના બે ઉમેદવારો ભારતીય મૂળના છે.

કેટલાક વર્ષોથી અમેરિકામાં પણ આ ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે કે રાષ્ટ્રપતિ ભારતીય મૂળના મતદારોને રીઝવવા ચૂંટણીના થોડા મહિના પહેલા ભારતની મુલાકાત લે છે. 2015માં તત્કાલિન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામા ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. તેની સીધી અસર 2016ની યુએસ પ્રમુખપદની ચૂંટણીમાં જોવા મળી હતી.

અહીં ઓબામાની ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના ઉમેદવાર હિલેરી ક્લિન્ટનને ભારતીય ડાયસ્પોરાના મતોમાં સીધી બહુમતી મળી છે. આ પછી ટ્રમ્પે 2020ની ચૂંટણી પહેલા ભારતની મુલાકાત લીધી હતી. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ મુલાકાત બાદ ભારતીય ડાયસ્પોરામાં ટ્રમ્પની લોકપ્રિયતા વધી હતી.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અમેરિકન રાજ્યના વડાને આવકારવા માટે પ્રોટોકોલ તોડ્યો છે. 2015માં મોદી ખુદ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામા અને તેમની પત્ની મિશેલને રિસીવ કરવા માટે પાલમ એરપોર્ટ પર ગયા હતા. આ સિવાય 2020માં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ગુજરાતના અમદાવાદ આવ્યા હતા. અહીં પીએમ નરેન્દ્ર મોદી પ્રોટોકોલ તોડીને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ એરપોર્ટ પહોંચ્યા હતા.

આ પણ વાંચો:Sanatan Dharma/ સનાતન ધર્મ અંગે વિવાદાસ્પદ નિવેદન પર ‘ઉદયનિધિ સ્ટાલિન’ની સ્પષ્ટતા: ‘અમે ધર્મના દુશ્મન નથી’

આ પણ વાંચો: દર્દનાક અકસ્માત/ રાજકોટમાં જન્માષ્ટમીની ઉજવણીમાં માતમ છવાયો, અકસ્માતમાં પાંચ લોકોના મોત

આ પણ વાંચો: ASEAN India Summit/ જકાર્તામાં “PM મોદી”નું ભવ્યથી ભવ્ય સ્વાગત: જુઓ આ Video