world news: અમેરિકા(America)ના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) તેમની ટેરિફ નીતિથી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર મોટો હુમલો કર્યો છે. ચિંતાજનક વાત એ છે કે ટ્રમ્પનો આ નિર્ણય દુનિયા માટે હાનિકારક સાબિત થઈ રહ્યો છે. આના કારણે રોકાણ, વૈશ્વિક વેપાર પ્રભાવિત થઈ રહ્યો છે અને લોકો ખર્ચ કરવાનું ટાળી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે 2 એપ્રિલને “મુક્તિ દિવસ” તરીકે ઓળખાવ્યો હતો, પરંતુ વાસ્તવમાં તે બાકીના વિશ્વ માટે “મંદીનો દિવસ” સાબિત થઈ શકે છે.

જો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ખરેખર લાંબા ગાળા માટે ટેરિફ લાદવાનો નિર્ણય લે છે, તો તેનાથી અર્થતંત્રમાં વપરાશ ઘટશે, પુરવઠા શૃંખલાઓ વિક્ષેપિત થશે અને દેશોના આર્થિક વિકાસને નબળો પડશે – જે સંભવિત રીતે મોટી વૈશ્વિક મંદી તરફ દોરી શકે છે. ટ્રમ્પના નિર્ણયથી દુનિયામાં ખળભળાટ મચી ગયો છે, અને આવી જ હલચલ ૧૯૩૦માં તેમના પગલે ચાલનારા એક અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા પણ થઈ હતી.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ટેરિફ સમયરેખા

આ વર્ષની શરૂઆતમાં, 2025 માં, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચીન સહિત કેટલાક દેશો પર ટેરિફ લાદવાનું શરૂ કર્યું. 4 ફેબ્રુઆરીના રોજ, ટ્રમ્પે કેનેડા અને મેક્સિકો સિવાય તમામ ચીની આયાત પર 10% ટેરિફ લાદવાનો નિર્ણય લીધો. જોકે, બાદમાં તેમણે ટેરિફ પર 30 દિવસનો વિરામ આપ્યો, પરંતુ ચીન પર 10% ટેરિફ યથાવત રાખ્યો, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે વેપાર મોરચે ઝઘડો થયો.

ટ્રમ્પે 2 એપ્રિલના રોજ ઘણા દેશો પર 10% બેઝલાઇન ટેરિફની જાહેરાત કરી, જે 5 એપ્રિલથી અમલમાં આવી. ત્યારબાદ તેમણે એવા દેશો પર વધારાના “પારસ્પરિક” ટેરિફ લાદવાનો નિર્ણય લીધો જેની સાથે અમેરિકાનો વેપાર ખાધ છે. આ પારસ્પરિક ટેરિફ 9 એપ્રિલથી અમલમાં આવ્યા, જેના કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં ગભરાટ ફેલાયો.ટ્રમ્પે પારસ્પરિક ટેરિફ મોરચે પોતાના મિત્રોને પણ છોડ્યા નહીં અને વેપાર ખાધના આધારે ભારત અને ઇઝરાયલ સહિત ડઝનબંધ દેશો પર ટેરિફ લાદ્યા. જોકે, થોડા કલાકો પછી, તેમણે 90 દિવસ (9 જુલાઈ સુધી) માટે તેનો અમલ મુલતવી રાખ્યો, 10% બેઝ ટેરિફ યથાવત રાખ્યો.

ચીન પર અમેરિકાના ટેરિફ

ચીન સાથે અમેરિકાની વેપાર ખાધ લગભગ $295 બિલિયન છે, અને અમેરિકાએ તેના પર ઘણા બધા ટેરિફ લાદ્યા છે. ફેબ્રુઆરીમાં પ્રારંભિક 10% ટેરિફ પછી, ટ્રમ્પે માર્ચમાં દર વધારીને 34% કર્યો, અને એપ્રિલ સુધીમાં, તેમણે તેને વધારીને 125% કર્યો. બદલામાં, ચીને પણ ટ્રમ્પના સ્તર ૧૨૫% સુધી અમેરિકી આયાત પર ટેરિફ વધારી દીધો.

પરિસ્થિતિ એવી છે કે બંને દેશો એકબીજાના ઉત્પાદનો પર 100% થી વધુ કર લાદી રહ્યા છે, જેના કારણે સ્થાનિક બજાર પ્રભાવિત થઈ રહ્યું છે. જોકે, વ્હાઇટ હાઉસે પાછળથી સ્પષ્ટતા કરી કે અમેરિકાએ ખરેખર ચીન પર 145% ટેરિફ લાદ્યો છે.આ બંને દેશો વચ્ચેની હરીફાઈ માત્ર તેમને નુકસાન જ નથી પહોંચાડી રહી, પરંતુ તેણે વૈશ્વિક બજારોને પણ મંદી તરફ ધકેલી દીધા છે. ટ્રમ્પ માને છે કે ટેરિફ કામ કરે છે, તેમના અગાઉના કાર્યકાળના કેટલાક કથિત સંશોધનનો ઉલ્લેખ કરીને.

આ દરમિયાન, ટ્રમ્પે અપશબ્દોનો ઉપયોગ પણ કર્યો હતો, જ્યાં તેમણે દાવો કર્યો હતો કે કેટલાક દેશો તેમની પાસે ટેરિફ દૂર કરવા અને સોદાઓ પર હસ્તાક્ષર કરવા વિનંતી કરી રહ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ટ્રમ્પે આ વાત એવા દેશો માટે કહી છે જેઓ અમેરિકા સામે બદલો લેવાને બદલે તેમની સાથે વેપાર માટે સોદા કરવા અને ટેરિફ ઘટાડવાનો આગ્રહ રાખી રહ્યા છે.

ભારત પર લાદવામાં આવેલા ટેરિફ

ભારત સાથે અમેરિકાની વેપાર ખાધ $49 બિલિયન છે અને – ભારત પણ ટ્રમ્પના ટેરિફથી અસ્પૃશ્ય રહ્યું નથી. અમેરિકામાં નિકાસના જથ્થાના આધારે ભારતને મોટા નુકસાનનું જોખમ છે. ટેરિફ પર 90 દિવસના વિરામ પહેલા, ટ્રમ્પે ભારત પર 26% ટેરિફ લાદ્યો હતો, પરંતુ ઘણા દેશોને આપવામાં આવેલી રાહતથી ભારતને વેપાર સોદા માટે વાટાઘાટો કરવા માટે થોડો સમય પણ મળ્યો છે. હાલમાં, ભારત પર 10% નો પારસ્પરિક ટેરિફ લાગુ પડે છે.

ટ્રમ્પ, ટેરિફ અને ઇતિહાસ

હવે આપણે ઇતિહાસ પર એક નજર નાખીએ, જેના આધારે નિષ્ણાતો અને અર્થશાસ્ત્રીઓની ચિંતાઓ વધી રહી છે. ઉદાહરણ તરીકે, ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિઓ 1930 ના સ્મૂટ-હોલી ટેરિફ એક્ટ સાથે મજબૂત સામ્યતા ધરાવે છે, જે ઘણા ઇતિહાસકારો માને છે કે મહામંદી તરફ દોરી ગઈ. રાષ્ટ્રપતિ હર્બર્ટ હૂવરના વહીવટ દરમિયાન ટેરિફ એક્ટ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો, જે ટ્રમ્પની જેમ રિપબ્લિકન પાર્ટીના હતા.

1929 અને 1934 ની વચ્ચે, આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં 65%નો ઘટાડો થયો. ૧૯૩૩ સુધીમાં, યુએસ અર્થતંત્ર મંદીમાં ડૂબી ગયું, જીડીપીમાં આશરે ૩૦%નો ઘટાડો થયો અને બેરોજગારી ૨૫% સુધી વધી ગઈ.આજે, ઘણા નિષ્ણાતો એવી ચેતવણી પણ આપી રહ્યા છે કે ટ્રમ્પના ટેરિફ મહામંદીના યુગના સ્મૂટ-હોલી ટેરિફ જેવા જ છે અને તે જ રીતે આર્થિક પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી શકે છે. કેટલાક વિશ્લેષણ સૂચવે છે કે ટ્રમ્પ હેઠળના વર્તમાન ટેરિફ સ્તર સ્મૂટ-હોલી યુગ દરમિયાન લાદવામાં આવેલા ટેરિફ સ્તર કરતા પણ વધારે છે.

હવે જોવાનું એ રહે છે કે 90 દિવસ પછી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વલણ શું રહેશે – શું તેઓ ટેરિફ પરના પોતાના પગલાં પાછા લે છે, કે પછી વૈશ્વિક અર્થતંત્રને કચડીને આગળ વધે છે – જેનું નુકસાન ફક્ત વિશ્વ જ નહીં, પણ અમેરિકા પણ ભોગવશે.

આ પણ વાંચો:અમેરિકાએ ચીન પર ત્રીજો ટેરિફ બોમ્બ ફેંક્યો… 104% ટેરિફ લાદ્યો, કહ્યું- બદલો લેવો ચીનની ભૂલ હતી

આ પણ વાંચો:યુએસ ટેરિફ વચ્ચે ભારતની સ્થાનિક માંગ મુખ્ય આકર્ષણ છે, નાણામંત્રીએ મોટી વાત કહી

આ પણ વાંચો:અમેરિકાના ટ્રેડ વોરથી ડરવાની જરૂર નથી, ભારતમાં ફુગાવો વધવાનો કે નોકરી ગુમાવવાનો કોઈ ભય નથી