સુપરસ્ટાર પુત્ર આર્યન ખાન ડ્રગ કેસમાં નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યુરો (NCB) દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. જે બાદ બંને પક્ષો વચ્ચેની દલીલો બાદ આર્યન ખાન અને અન્ય કેટલાક આરોપીઓને કોર્ટે આપેલા જામીનની કહાણી સૌએ જોઈ અને સાંભળી. એક સમયે બોલિવૂડનું ગૌરવ ગણાતી પૂર્વ અભિનેત્રી જૂહી ચાવલાએ આર્યન ખાનના જામીન બોન્ડ આપ્યા છે. ચાલો જાણીએ કે કોઈપણ ફોજદારી કેસમાં કોર્ટમાંથી વચગાળાના જામીન મેળવવામાં જામીન બોન્ડ આપનારની ભૂમિકા શું અને કેટલી મહત્વની હોય છે? ક્યારે અને કયા સંજોગોમાં જામીનદાર માટે આરોપીના જામીન લેવા મુશ્કેલ બની જાય છે. કોઈપણ ફોજદારી કેસમાં પણ, અદાલત જામીનદાર સામે કેસ નોંધે છે અને તેને જેલમાં મોકલે છે.
બોલચાલની ભાષામાં ‘જામીન’ એ એક સરળ શબ્દ છે, જેનો અર્થ કે અર્થ સમજવા માટે મૂંઝવણમાં પડવું પડતું નથી. કોર્ટમાં કોઈ જવાબદાર વ્યક્તિની ‘ગેરંટી’ લઈને, આ એક નાનકડા શબ્દની વ્યાખ્યા અને તેની અંદર છુપાયેલા તમામ કાયદાકીય સ્ક્રૂની સમજૂતી, ગુણદોષ ખૂબ વિગતવાર છે. ઉદાહરણ તરીકે, સુપરસ્ટાર શાહરૂખ ખાનના પુત્ર આર્યન ખાનની જામીન બાબતે ચર્ચા કરીયે. બોલિવૂડની પૂર્ણ અભિનેત્રી જુહી ચાવલાએ આર્યન ખાનના જામીન લઈ લીધા છે. કોઈપણ આરોપીની કોઈપણ વ્યક્તિ કોર્ટમાં જામીનપાત્ર બની શકે છે. માત્ર એટલું જ કે તેની સામે ભારતની કોઈપણ અદાલતમાં ક્યાંય પણ કોઈ ફોજદારી કેસ પેન્ડિંગ ન હોવો જોઈએ અને તે પુખ્ત હોવો જોઈએ. જ્યારે તે આરોપીને જામીન આપવાનો આદેશ પસાર કરે છે ત્યારે કોર્ટ દ્વારા બેલિફની માંગણી કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે, એક આરોપી માટે એક જામીનની પ્રથા ભારતીય અદાલતોમાં પ્રચલિત છે.
બધું જજ અને કોર્ટ પર નિર્ભર છે
તે કોર્ટ (ન્યાયાધીશ) જામીન આપે છે, તે આરોપીના જામીન માટે કેટલા જામીન માંગે છે તેના પર આધાર રાખે છે. જો કોર્ટ એક આરોપી માટે ઇચ્છે તો તે બે જામીન પણ માંગી શકે છે. જો કે, સંવેદનશીલ કેસમાં બે બેલીફ દ્વારા એક જ આરોપીના જામીન મેળવવાના કિસ્સાઓ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે. જામીનની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવા દરમિયાન આરોપી કોર્ટ અને જેલમાં ગમે ત્યાં હાજર રહી શકે છે. ફોજદારી કેસમાં આરોપીના જામીન બનવા માટે વ્યક્તિએ શું શરત કરવી પડે છે? આ નિર્ણય કોર્ટ (જજ) દ્વારા આપવામાં આવે છે. જામીન એ કાયદા દ્વારા આરોપીને અસ્થાયી રૂપે જેલમાંથી બહાર લાવવાની એક પ્રકારની ‘ગેરંટી’ છે. ગેરંટી કે જેને કોર્ટનું રક્ષણ કહેવામાં આવે છે અથવા તેને દેખરેખ હેઠળ રાખવામાં આવે છે. આ જામીન99% કેસમાં દસ્તાવેજોના રૂપમાં હોય છે. આ દસ્તાવેજો જામીન લેનાર વ્યક્તિની મિલકત, વાહન સંબંધિત દસ્તાવેજો હોઈ શકે છે.
જામીન અને જામીનબોન્ડ આપવાની પ્રક્રિયા શું છે ?
ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતના વરિષ્ઠ વકીલ રાકેશ મુદગલ કહે છે, “આરોપી પક્ષના વકીલ કોર્ટમાં જામીનપાત્ર ફોર્મ ભરે છે અને સબમિટ કરે છે. તે જ સમયે, તે જણાવે છે કે જામીનની સમાન અથવા વધુ કિંમતની મિલકત, વાહન સંબંધિત દસ્તાવેજો મૂળ કોર્ટમાં હાજર છે. જેની રકમનું બોન્ડ કોર્ટમાં દાખલ કરવા જણાવાયું છે. આ દસ્તાવેજોની સત્યતા કોર્ટ દ્વારા તેના સ્તરે નક્કી કરવામાં આવે છે. તે પછી, જામીનના તે મૂળ દસ્તાવેજોની સાચી નકલ (પ્રમાણિત અથવા સાચી) નકલ કોર્ટમાં જમા કરવામાં આવે છે, જ્યારે મૂળ કાગળો જામીનદારને પરત કરવામાં આવે છે. આ અંગે દિલ્હી પોલીસના નિવૃત્ત ડીસીપી અને લાંબા સમયથી દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં ફોજદારી વકીલ તરીકે પ્રેક્ટિસ કરી રહેલા એડવોકેટ એલએન રાવ કહે છે, “કોર્ટ દ્વારા આરોપીના જામીન માંગવામાં આવે છે જો જામીનની શરતો હોય તો આરોપીઓ દ્વારા ઉલ્લંઘન કરવા પર તેની સીધી અને સંપૂર્ણ જવાબદારી જામીનબોન્ડ ભરનારની રહેશે.
આરોપીના જામીન બનવું સરળ નથી
એડવોકેટ લક્ષ્મી નારાયણ રાવ (એલએન રાવ)ના જણાવ્યા અનુસાર, “જો આરોપી કોર્ટ દ્વારા નિર્ધારિત તારીખ અથવા તારીખો પર હાજર ન થાય. આરોપી ભાગી જાય છે. તેથી આ બધાની જવાબદારી જામીન બોન્ડ આપનારની પર આવે છે. આરોપીને ન્યાયાધીશ સમક્ષ રજૂ કરવા માટે કોર્ટ પહેલા જામીનદાર સામે નોટિસ ઇશ્યૂ કરશે. આ પછી પણ જો આરોપી કોર્ટમાં હાજર ન થાય તો તેને ભાગેડુ જાહેર કરીને કોર્ટમાં જામીનદારે આપેલા જામીનજપ્ત કરી લેવામાં આવે છે. તેમના કહેવા પ્રમાણે, ઘણા કિસ્સામાં એવું પણ જોવા મળે છે કે જો આરોપી ભાગી જાય છે. જામીનદાર પોતે પણ કોર્ટની હાજરીમાંથી ગાયબ થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં આરોપીની સાથે જામીનબોન્ડ આપનાર પણ સંપૂર્ણપણે કાયદાકીય મુશ્કેલીમાં ફસાઈ જાય છે. જામીનપાત્ર, બિનજામીનપાત્ર વોરંટ પણ જામીનપાત્ર તરીકે જારી કરવામાં આવે છે જેને ડિફોલ્ટર જાહેર કરવામાં આવ્યા હોય. જે બાદ તેની ધરપકડ ન થાય ત્યાં સુધી કેસ નોંધવાની જોગવાઈ કાયદામાં છે.
કોર્ટ જામીન અને જામીનપાત્ર બાબતે પણ સાવધ છે
ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતના વરિષ્ઠ ક્રિમિનલ લોયર ડૉ. એ.પી. સિંહ કહે છે, “ઘણીવાર એવું બન્યું છે કે માત્ર જામીનજ નકલી નીકળે છે. જ્યારે જામીનઅથવા જામીનના દસ્તાવેજો નકલી નીકળે છે ત્યારે આવા કિસ્સાઓમાં કોર્ટની મુશ્કેલી ઘણી વધી જાય છે. આવું પણ કેટલાક કિસ્સાઓમાં જોવા મળ્યું છે. તેથી જ આજકાલ દેશની અદાલતો કોઈપણ જામીનસ્વીકારતા પહેલા તેની કડક ચકાસણી કરે છે.
Auto / જુઓ મહિલાઓ કેવી રીતે બનાવે છે ઓલા ઈલેક્ટ્રિક સ્કૂટર, CEOએ શેર કર્યો વીડિયો
Technology / Jio ફોનની ટોચની પાંચ સુવિધાઓ, અન્ય કોઈપણ એન્ટ્રી લેવલ ફોનમાં ઉપલબ્ધ નહીં હોય
નિવેદન / ગોવામાં રાહુલ ગાંધીએ કોંગ્રેસના મેનિફેસ્ટો વિશે શું કહ્યું….
