રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધનું સૌથી મોટું કારણ નાટો બહાર આવ્યું. યુક્રેનને નાટોમાં જોડાવું હતું પરંતુ રશિયા આવું કરવા માંગતું ન હતું, આ આખા યુદ્ધનું કારણ બન્યું… હવે તમે વિચારતા હશો કે નાટોમાં એવું શું હતું કે યુક્રેન તેમાં જોડાવા માંગતું હતું અને રશિયાએ કેમ ના પાડી? તો અહીં અમે તમને નાટો વિશે સંપૂર્ણ માહિતી આપી રહ્યા છીએ, નાટો શું છે, તેનું કાર્ય શું છે, કયા દેશો તેના સભ્ય છે, તેના સભ્ય દેશોને શું અધિકાર છે અને શું ભારત નાટોમાં સામેલ છે કે કેમ?

નાટો શું છે?

નાટો એક લશ્કરી સંસ્થા છે. નાટોનું પૂરું નામ નોર્થ એટલાન્ટિક ટ્રીટી ઓર્ગેનાઈઝેશન છે. તેની રચના 1949 માં બ્રસેલ્સ, બેલ્જિયમમાં થઈ હતી. તેનું મુખ્યાલય બ્રસેલ્સમાં છે. તે સમયે અમેરિકા, બ્રિટન, કેનેડા અને ફ્રાન્સ સહિત 12 દેશોએ મળીને તેની રચના કરી હતી. તમને જણાવી દઈએ કે નાટોની પોતાની સેના નથી, બલ્કે તેની સેના તેમાં સામેલ દેશોની સેના છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ સભ્ય દેશ પર હુમલો કરવામાં આવે છે અને નાટો તે દેશમાં લડવા માટે પ્રવેશ કરે છે, તો તેનો અર્થ એ છે કે નાટોમાં સમાવિષ્ટ તમામ દેશોની સેનાઓ એક થઈને તે લડાઈમાં પ્રવેશ કરશે. એટલે કે પછી તે આ દેશની સેના નહીં પણ નાટોની સેના હશે.
નાટોની રચના શા માટે થઈ?

હવે પ્રશ્ન એ થાય છે કે નાટોની રચના શા માટે થઈ? તેથી આ લશ્કરી સંગઠનનો સૌથી મોટો ઉદ્દેશ્ય સામ્યવાદી રાજ્યોના જૂથના વિસ્તરણને રોકવાનો હતો. હકીકતમાં, 1948 માં, જ્યારે સોવિયેત સંઘે બર્લિન પર નાકાબંધી લાદી હતી, ત્યારે પશ્ચિમ યુરોપિયન મૂડીવાદી દેશો આ સામ્યવાદી દેશોના વિસ્તરણથી ડરવા લાગ્યા હતા. તેથી, આને રોકવા માટે અને યુરોપિયન દેશોની સુરક્ષા માટે, નાટોની રચનાની દરખાસ્ત અમેરિકા દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ પછી અમેરિકાના નેતૃત્વમાં નાટોની રચના થઈ. સોવિયેત યુનિયન નાટોની રચનાથી ખૂબ જ નારાજ હતું અને તેનો ગુસ્સો બહાર કાઢવા માટે તેણે વોર્સો કરાર નામની સંધિ કરી.
વોર્સો કરાર શું છે?

1955 માં, સોવિયેત યુનિયનના નેતૃત્વ હેઠળ, પૂર્વીય દેશોએ એક જોડાણ બનાવ્યું જેને વોર્સો કરાર કહેવામાં આવતું હતું. આ જોડાણમાં સોવિયેત યુનિયન, પોલેન્ડ, પૂર્વ જર્મની, ચેકોસ્લોવાકિયા, હંગેરી, રોમાનિયા અને બલ્ગેરિયા સામેલ હતા. તેનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ કાર્ય યુરોપમાં નાટોમાં સમાવિષ્ટ દેશો સાથે સ્પર્ધા કરવાનું હતું અને આ હેતુ માટે તેની રચના કરવામાં આવી હતી. જોકે, અલ્બેનિયા 1968માં કરારમાંથી ખસી ગયું હતું અને પૂર્વ જર્મનીએ 1990માં પીછેહઠ કરી હતી.

નાટોમાં કયા દેશોનો સમાવેશ થાય છે

નાટોની રચના સમયે તેમાં 12 દેશો સામેલ હતા પરંતુ આજે નાટોમાં 32 સભ્યો છે.

દેશો નાટોમાં ક્યારે જોડાયા?

• અલ્બેનિયા (2009)
• બેલ્જિયમ (1949)
• બલ્ગેરિયા (2004)
• કેનેડા (1949)
• ક્રોએશિયા (2009)
• ચેકિયા (1999)
• ડેનમાર્ક (1949)
• એસ્ટોનિયા (2004)
• ફિનલેન્ડ (2023)
• ફ્રાન્સ (1949)
• જર્મની (1955)
• ગ્રીસ (1952)
• હંગેરી (1999)
• આઇસલેન્ડ (1949)
• ઇટાલી (1949)
• લાતવિયા (2004)
• લિથુઆનિયા (2004)
• લક્ઝમબર્ગ (1949)
• મોન્ટેનેગ્રો (2017)
• નેધરલેન્ડ (1949)
• ઉત્તર મેસેડોનિયા (2020)
• નોર્વે (1949)
• પોલેન્ડ (1999)
• પોર્ટુગલ (1949)
• રોમાનિયા (2004)
• સ્લોવાકિયા (2004)
• સ્લોવેનિયા (2004)
• સ્પેન (1982)
• સ્વીડન (2024)
• તુર્કીએ (1952)
• યુનાઇટેડ કિંગડમ (1949)
• યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (1949)

યુક્રેન ક્યારે નાટોમાં જોડાઈ રહ્યું છે?

યુક્રેન નાટોમાં સામેલ થવા અંગે સંગઠનના મહાસચિવ જેન્સ સ્ટોલ્ટનબર્ગે કહ્યું છે કે યુક્રેન નાટોનું સભ્ય બનશે તે નિશ્ચિત છે પરંતુ રશિયા સાથેનું યુદ્ધ સમાપ્ત ન થાય ત્યાં સુધી તે બનશે નહીં. તમને જણાવી દઈએ કે યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સકીએ યુક્રેનને જલદી નાટોમાં સામેલ કરવા કહ્યું છે.

શું ભારત નાટોમાં સામેલ છે?

ભારત નાટોમાં સામેલ ન થવાના ઘણા કારણો છે. જેમાં ભારતની વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા, પ્રાદેશિક ગતિશીલતા અને વ્યૂહાત્મક વિચારણાઓનો સમાવેશ થાય છે. ભારત શરૂઆતથી જ સ્વતંત્રતા અને ગતિશીલતાના પક્ષમાં છે. વોર્સો કરાર દરમિયાન પણ, ભારતે એવી કોઈપણ સંસ્થામાં જોડાવાનો ઇનકાર કર્યો હતો જે ભારતના બિન-જોડાણને અસર કરે છે. ભારત માને છે કે નાટોમાં જોડાવાનું એક નકારાત્મક પાસું એ છે કે આ સંગઠનમાં જોડાવાથી તે વિશ્વભરના સંઘર્ષોમાં સહભાગી માનવામાં આવશે. તેને કોઈપણ દેશમાં તેના સૈનિકો મોકલવા પડશે, જેના કારણે સૈનિકો અને હથિયાર બંને ખાઈ જાય છે અને સૈનિકો બિનજરૂરી રીતે માર્યા જાય છે, જે ભારત બિલકુલ ઈચ્છતું નથી.

નાટો ‘પ્લસ’માં ભારતનો સમાવેશ કરશે

વાસ્તવમાં અમેરિકા તેના સાથી દેશોને નાટોમાં લાવવા માંગે છે પરંતુ તેઓ સીધા નાટોના સભ્યો તરીકે ઓળખાશે નહીં. આ માટે નાટો પ્લસ શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તેનો અર્થ એ છે કે, જો જરૂર પડે, તો આ દેશો નાટો અથવા તેના દેશને શસ્ત્રો, ગુપ્ત માહિતી અને અન્ય રીતે મદદ કરી શકે છે. અમેરિકા આ ​​દેશોમાં ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, ન્યુઝીલેન્ડ અને ઈઝરાયેલને સામેલ કરવા માંગે છે. અમેરિકાએ ભારતને પણ સામેલ કરવાની વાત કરી છે. અમેરિકા ઈચ્છે છે કે ભારત નાટો પ્લસનો હિસ્સો બને અને ચીન જેવા દેશો સાથે સ્પર્ધા કરે. જોકે, નાટો પ્લસમાં ભારતનો સમાવેશ પણ તેના માટે મુશ્કેલીઓથી ભરેલો હશે. કારણ કે આ માટે ભારતે પોતાની સ્વાયત્તતા સાથે સમાધાન કરવું પડશે જે ભારત કોઈ પણ કિંમતે ક્યારેય ઈચ્છશે નહીં.

આ પણ વાંચો:જમ્મુ-કાશ્મીરની અનંતનાગ-રાજૌરીની લોકસભા બેઠકની ચૂંટણીની તારીખોમાં કરાયો ફેરફાર

આ પણ વાંચો:હેમંત સોરેનની જમાનત અરજી પર આજે PMLA કોર્ટમાં થશે સુનાવણી, જમીન કૌભાંડ કેસ સંબંધિત વિવાદ

આ પણ વાંચો:બંનેમા વાસના હતી, પરંતુ માત્ર છોકરો બલિનો બકરો બન્યો,POCSO કેસમાં હાઈકોર્ટે આ શું કહ્યું ?