National News : ભારત દ્વારા સિંધુ જળ સંધિ રદ કરવાના બદલામાં, પાકિસ્તાનમાં શિમલા કરારમાંથી બહાર આવવાની માંગ થઈ રહી છે. ૧૯૭૧ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ બાદ, ૨ જુલાઈ ૧૯૭૨ના રોજ હિમાચલ પ્રદેશના શિમલામાં ઇન્દિરા ગાંધી અને ઝુલ્ફીકાર અલી ભુટ્ટો વચ્ચે શિમલા કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા હતા. આ વિષય ઘણી પરીક્ષાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ રહ્યો છે, જાણો શિમલા કરાર શું છે અને તેની સાથે સંબંધિત બાબતો.

જમ્મુ કાશ્મીરની અંદર પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા પછી, ભારતે પાકિસ્તાન સાથે સિંધુ જળ સંધિ પર રોક લગાવી દીધી છે અને હવે પાકિસ્તાનમાં ઘણા લોકો માંગ કરી રહ્યા છે કે તેમણે ભારત સાથેના શિમલા કરારમાંથી પણ બહાર આવવું જોઈએ. અહીં જાણો કે ભારતના તત્કાલીન વડા પ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધી અને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઝુલ્ફીકાર અલી ભુટ્ટો વચ્ચે શું શિમલા કરાર થયો હતો. ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના આ કરાર વિશે અહીં જાણો.ભારત અને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાનો વચ્ચે હસ્તાક્ષર કરાયેલ શિમલા કરાર (જેને શિમલા કરાર અથવા સિમલા સંધિ પણ કહેવાય છે), એક સંધિ હતી જેણે બંને દેશો વચ્ચેના ભાવિ દ્વિપક્ષીય સંબંધોને સંચાલિત કરવાના સિદ્ધાંતો નક્કી કર્યા હતા.

૧૯૭૧ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધના ૮ મહિના પછી, ૨ જુલાઈ ૧૯૭૨ના રોજ તેના પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે પાકિસ્તાનનું વિભાજન થયું અને બાંગ્લાદેશનું નિર્માણ થયું.આ કરારમાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવવા માટે લેવામાં આવતા પગલાંનો સમાવેશ થતો હતો. આ કરાર પર હિમાચલ પ્રદેશના શિમલા સ્થિત બાર્ન્સ કોર્ટ (રાજભવન) ખાતે હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.શિમલા કરાર હેઠળ, ભારતે 93,000 પાકિસ્તાની યુદ્ધ કેદીઓને મુક્ત કર્યા, જેમણે 1971ના યુદ્ધ પછી બાંગ્લાદેશને આઝાદ કરાવવા માટે આત્મસમર્પણ કર્યું હતું.

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધો સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટર દ્વારા સંચાલિત થશે.કોઈપણ મતભેદોનો ઉકેલ શાંતિપૂર્ણ રીતે અને દ્વિપક્ષીય વાતચીત દ્વારા લાવવામાં આવશે અને બંને દેશો વચ્ચેના મામલાઓને કોઈ ત્રીજા પ્લેટફોર્મ પર લઈ જવામાં આવશે નહીં.બંને દેશો એકબીજાની પ્રાદેશિક અખંડિતતાનો આદર કરશે અને એકબીજાના આંતરિક બાબતોમાં દખલ કરશે નહીં.૧૯૭૧ના યુદ્ધ પછી, આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદની એકબીજા બાજુથી સૈનિકો પાછા ખેંચી લેવામાં આવશે.

૧૭ ડિસેમ્બર ૧૯૭૧ ના રોજ (બાંગ્લાદેશ યુદ્ધ પછી) યુદ્ધવિરામ રેખાનું સન્માન કરવામાં આવશે (અને નિયંત્રણ રેખા તરીકે પુનરાવર્તિત કરવામાં આવશે).આ સંધિમાં સંદેશાવ્યવહાર, ટેલિગ્રાફ, ટપાલ, એરલાઇન સંબંધોને પુનર્જીવિત કરવા જેવી કેટલીક અન્ય જોગવાઈઓ પણ હતી. સંસ્કૃતિ અને વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રોમાં પણ આદાન-પ્રદાન થયું.એવું કહેવાય છે કે પાકિસ્તાનની કારમી હાર પછી, ભારત પાસે મજબૂત વાટાઘાટોની સ્થિતિ હતી પરંતુ ઇન્દિરા ગાંધી અને દેશ તેનો લાભ લેવામાં નિષ્ફળ ગયા.

ભારત પાકિસ્તાન સાથેની સરહદ સમસ્યાના ચોક્કસ ઉકેલ માટે દબાણ કરી શક્યું હોત પરંતુ તેણે તેમ કર્યું નહીં અને યુદ્ધ કેદીઓની પરિસ્થિતિનો લાભ લેવામાં નિષ્ફળ ગયું.શિમલા કરારથી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધો સુધારવામાં બહુ મદદ મળી ન હતી, ન તો ભારતને તેનાથી કોઈ ફાયદો થયો. ૧૯૯૯માં કારગિલ યુદ્ધ દરમિયાન પાકિસ્તાન દ્વારા સરહદનું સન્માન કરવાની શરતનું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવ્યું હતું.

બંને દેશો વચ્ચે કાશ્મીર જેવા મુદ્દાઓના ઉકેલની શરત પણ બહુ મહત્વની નથી કારણ કે કલમ 370 પછી, ભારત પહેલાથી જ આ બાબતોને નકારી ચૂક્યું છે અને પાકિસ્તાનને વિશ્વમાં સમર્થન મેળવવામાં બહુ સફળતા મળી નથી.આવી સ્થિતિમાં, શિમલા કરારમાંથી પાકિસ્તાનના ખસી જવાથી ભારત પર કોઈ પ્રતિકૂળ અસર થવાની શક્યતા ખૂબ જ ઓછી છે.

આ પણ વાંચો:પહલગામમાં આતંકવાદી હુમલા બાદ પીએમ મોદીએ અમિત શાહ સાથે કરી વાત,

આ પણ વાંચો:જમ્મુ-કાશ્મીરના પહલગામમાં પ્રવાસીઓ પર હુમલો, આતંકવાદીઓએ કર્યો ગોળીબાર : એકનું મોત

આ પણ વાંચો:હત્યા સમયે કર્ણાટકના ભૂતપૂર્વ ડીજીપી ડિનર ટેબલ પર બેઠા હતા અને માછલી ખાતા હતા, તેમની પત્નીએ તેમનો જીવ લીધો