National News: વસ્તી ગણતરી એ ફક્ત લોકોની સંખ્યા ગણતરી કરવાની પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ તે સરકારને સામાન્ય લોકો કઈ પરિસ્થિતિમાં રહે છે, તેમને કઈ વસ્તુઓની જરૂર છે અને કયા ક્ષેત્રમાં સુધારા કરવા જોઈએ તે સમજવામાં મદદ કરે છે. ભારતમાં છેલ્લી વસ્તી ગણતરી વર્ષ 2011 માં હાથ ધરવામાં આવી હતી અને 2021 માં પ્રસ્તાવિત વસ્તી ગણતરી કોવિડ રોગચાળાને કારણે મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. હવે કેન્દ્ર સરકારે જાહેરાત કરી છે કે દેશમાં આગામી વસ્તી ગણતરીની પ્રક્રિયા ટૂંક સમયમાં શરૂ કરવામાં આવશે.

વસ્તી ગણતરી બે તબક્કામાં કરવામાં આવે છે. હાઉસિંગ સેન્સસ અને વસ્તી ગણતરી. પ્રથમ તબક્કા એટલે કે હાઉસિંગ સેન્સસમાં, ઘરને લગતા તમામ પાસાઓની માહિતી લેવામાં આવે છે. આમાં, ફક્ત એ જ પૂછવામાં આવતું નથી કે ઘરમાં કેટલા લોકો રહે છે, પરંતુ એ પણ જાણવામાં આવે છે કે ઘરની દિવાલો માટી કે ઈંટ-પથ્થરની બનેલી છે, ફ્લોર કાચો છે કે ટાઇલ્સનો છે અને છત કયા પ્રકારની છે. શૌચાલય કેવી રીતે ગોઠવાય છે, તે ખાનગી છે કે સામુદાયિક છે અને શૌચાલયનો કચરો ક્યાં જાય છે તે પણ નોંધવામાં આવે છે. સેપ્ટિક ટાંકીમાં, શું તે ગટર સાથે જોડાયેલ છે કે આવી કોઈ વ્યવસ્થા નથી.

વસ્તી ગણતરી દરમિયાન, તે જોવામાં આવે છે કે પરિવારની આવક કેટલી છે, ઘર કેટલું મોટું છે અથવા કેટલી મિલકતો અને વાહનો છે, પરંતુ આ ઉપરાંત, તે પણ જોવામાં આવે છે કે ઘર કેટલું વૈભવી છે અને ઘરમાં મોંઘી વસ્તુઓનો ઉપયોગ થાય છે કે સસ્તી વસ્તુઓનો. ચાલો જાણીએ કે વસ્તી ગણતરી દરમિયાન કયા પ્રકારના પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે અને શું જોવામાં આવે છે.

ખાવાની ટેવોનું પણ નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે

વસ્તી ગણતરીમાં, તે પણ પૂછવામાં આવે છે કે તમે કયા પ્રકારનો લોટ ખાઓ છો. વસ્તી ગણતરી કરનારા સરકારી કર્મચારીઓ પાસે એક ફોર્મ હોય છે જેમાં લોટની શ્રેણીઓ વિભાજિત કરવામાં આવે છે. તેમાં ઘઉં, જુવાર, બાજરી, રાગી વગેરે જેવા તમામ પ્રકારના અનાજ લખવામાં આવે છે. રસોઈ માટે કયા ગેસનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે અથવા રસોડામાં LPG કનેક્શન કે CNG છે, આ પણ જણાવવું પડશે. જો કોઈ ગાયના છાણ પર કે લાકડાના ચૂલા પર ખોરાક રાંધે છે, તો આ પણ જણાવવું પડશે.

WiFi સાથે કેટલા ઉપકરણો જોડાયેલા છે?

વસ્તી ગણતરી દરમિયાન, એ પણ પૂછવામાં આવે છે કે ઘરમાં WiFi ઇન્સ્ટોલ કરેલું છે કે નહીં અને એ પણ તપાસવામાં આવે છે કે આ WiFi સાથે કેટલા ઉપકરણો જોડાયેલા છે. આ ઉપરાંત, તેમાં કયું ટીવી છે અને તેમાં કઈ ડીશ ઇન્સ્ટોલ કરેલી છે, તે પણ નોંધવામાં આવે છે. તમારે જણાવવું પડશે કે તમારી પાસે કેટલા ફોન છે, અને જો તમારી પાસે રેડિયો ડિવાઇસ કે અન્ય કોઈ ડિવાઇસ છે, તો આ પણ રેકોર્ડ કરવું પડશે.

દિવાલો, ફ્લોર અને છત કેવી છે?

એ પણ જોવામાં આવે છે કે ઘરમાં કેટલા વોશરૂમ છે, કેટલા ખાનગી છે અને કોઈ વોશરૂમ જાહેર જનતા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે કે નહીં, આ પણ તપાસવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, એ પણ નોંધવું પડશે કે ફ્લોર માટીનો બનેલો છે કે બીજું કંઈક. ફોર્મના ફ્લોર કોલમમાં માટી, લાકડું, વાંસ, ઈંટ, સિમેન્ટ, પથ્થર, ટાઇલ્સ વગેરે લખેલા છે.

દિવાલ શેની બનેલી છે તે પણ ફોર્મમાં શામેલ કરવું જરૂરી છે. આમાં, દિવાલ શેની બનેલી છે તે જણાવવું પડશે, માટી, ઈંટ, લાકડું, પથ્થર વગેરે. દિવાલ અને ફ્લોર ઉપરાંત, છત વિશે પણ માહિતી આપવી પડશે. શૌચાલયનો કચરો ક્યાં જાય છે, ઘરમાં સેપ્ટિક ટાંકી કે ગટર વ્યવસ્થા છે કે નહીં તે પણ જાણવામાં આવે છે.

વસ્તી ગણતરી દરમિયાન, દરેક વ્યક્તિની માહિતી પણ લેવામાં આવે છે. વસ્તી ગણતરીમાં પૂછાયેલા પ્રશ્નો ફક્ત નામ કે ઉંમર સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ વ્યક્તિના સામાજિક, આર્થિક અને શૈક્ષણિક જીવનનો સંપૂર્ણ ચિત્ર રજૂ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સંપૂર્ણ નામ, લિંગ (પુરુષ, સ્ત્રી, અન્ય), જન્મ તારીખ, માતા અને પિતાનું નામ, દરેક વ્યક્તિનું વૈવાહિક દરજ્જો જેવી મૂળભૂત વિગતો માંગવામાં આવે છે. આ સાથે, કામચલાઉ અને કાયમી રહેઠાણનું સરનામું, અને પરિવારના વડા કોણ છે અને તેની સાથે શું સંબંધ છે તે પણ નોંધવામાં આવે છે.

આ ઉપરાંત, વ્યક્તિની સામાજિક પૃષ્ઠભૂમિ જાણવા માટે, ધર્મ, જાતિ કે જાતિની સ્થિતિ, સંપ્રદાય અને કોઈ અપંગતા છે કે નહીં તેનો પણ ઉલ્લેખ કરવો જરૂરી છે. ભાષાઓ વિશે પણ માહિતી લેવામાં આવે છે, જેમ કે માતૃભાષા કઈ છે અને વ્યક્તિ કઈ અન્ય ભાષાઓ બોલવા, વાંચવા અથવા લખવાનું જાણે છે. શિક્ષણની દ્રષ્ટિએ, તે વ્યક્તિ સાક્ષર છે કે નહીં, તે હાલમાં અભ્યાસ કરી રહ્યો છે કે નહીં, અને તેની અત્યાર સુધીની ઉચ્ચતમ શૈક્ષણિક લાયકાત શું છે તે જોવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, નોકરી સંબંધિત વિગતો પણ નોંધવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો:દિલ્હી-એનસીઆરમાં વાવાઝોડા અને વરસાદથી હવામાન ઠંડુ બન્યું, ઘટતા તાપમાનથી રાહત મળી