Falcon Passport Rules UAE:મિડલ ઈસ્ટ (મધ્ય પૂર્વ) ના એરપોર્ટ પર ઘણીવાર મુસાફરોને એક એવું દ્રશ્ય જોવા મળે છે જે તેમને આશ્ચર્યમાં મૂકી દે છે—કોઈ વ્યક્તિના હાથ પર એક મોટું બાજ (Falcon) પક્ષી બેઠું હોય છે અને તેને સામાન્ય મુસાફરોની જેમ જ ફ્લાઈટમાં બેસાડવામાં આવે છે. આ કોઈ મનોરંજન કે પ્રદર્શન માટે નથી હોતું, પરંતુ આ પરિંદા બિલકુલ સામાન્ય નાગરિકોની જેમ જ વિમાનમાં સફર કરે છે. સૌથી અદભુત વાત એ છે કે માણસોની જેમ જ આ બાજ પક્ષીઓ પાસે પણ પોતાના સત્તાવાર પાસપોર્ટ હોય છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) માં સરકાર દ્વારા ખાસ બાજ પક્ષીઓ માટે પાસપોર્ટ (Falcon Passport) જાહેર કરવામાં આવે છે.
નથી માત્ર શોખ, સેંકડો વર્ષ જૂની છે પરંપરા
અરબ દેશોમાં બાજ પાળવું એ માત્ર એક સામાન્ય શોખ નથી, પરંતુ હજારો વર્ષ જૂની એક ભવ્ય પરંપરા છે. રણપ્રદેશમાં તેલની સંપત્તિ આવ્યા પહેલાં, ત્યાં રહેતા બેદૂઈન (Bedouin) લોકો પોતાના અસ્તિત્વ અને શિકાર માટે આ બાજ પક્ષીઓ પર જ નિર્ભર રહેતા હતા. સમય જતાં, બાજ પક્ષી તાકાત, સ્ફૂર્તિ અને શાહી શાનનું પ્રતીક બની ગયું.
આજે પણ UAE ની કળા, સંસ્કૃતિ અને ઓળખમાં બાજ સર્વોચ્ચ સ્થાન ધરાવે છે. વૈશ્વિક સંસ્થા UNESCO દ્વારા પણ ‘બાજ પાલન’ ને અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક ધરોહર (Intangible Cultural Heritage) નો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. લાખો રૂપિયાની કિંમત ધરાવતા આ બાજને આરબ લોકો પોતાના પરિવારના સભ્યની જેમ રાખે છે અને તેમની સુરક્ષા તેમજ સન્માનને ખૂબ ગંભીરતાથી લે છે.
Falcon પક્ષીને પાસપોર્ટ કેમ આપવામાં આવે છે?
આધુનિક સમયમાં બાજ(Falcon) પક્ષીઓને ટ્રેનિંગ, બ્રીડિંગ, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓ અને સારવાર માટે એક દેશથી બીજા દેશમાં લઈ જવાનું ખૂબ સામાન્ય બન્યું છે. આ માટે UAE સરકારે ખાસ પાસપોર્ટ સિસ્ટમ શરૂ કરી છે, જેના મુખ્ય 3 કારણો છે:
સરળ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસ: પાસપોર્ટ હોવાના કારણે બાજ(Falcon) પક્ષીઓ કોઈપણ કાનૂની અડચણ વિના આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મુસાફરી કરી શકે છે, કારણ કે આ દસ્તાવેજમાં પક્ષીની ઓળખ, તેના માલિક અને સ્વાસ્થ્યની સત્તાવાર વિગતો હોય છે.
તસ્કરી પર પ્રતિબંધ: દુનિયાભરમાં શિકારી પક્ષીઓની ગેરકાયદેસર તસ્કરી એક મોટી સમસ્યા છે. આ પાસપોર્ટ એ વાતની ખાતરી આપે છે કે પક્ષીને કાનૂની રીતે પાળવામાં આવ્યું છે અને તેને ગેરકાનૂની રીતે પકડવામાં કે વેચવામાં આવ્યું નથી.
પ્રજાતિનું રક્ષણ: આ સિસ્ટમ સુનિશ્ચિત કરે છે કે માત્ર પાળેલા બાજ પક્ષીઓને જ વિદેશ મોકલવામાં આવે, જેથી જંગલોમાં મુક્ત રહેતા બાજ પક્ષીઓની વસ્તી પર કોઈ વિપરીત અસર ન પડે અને તેમની પ્રજાતિ સુરક્ષિત રહે.
માનવ પાસપોર્ટ જેવો જ હોય છે લુક: માઇક્રોચિપથી થાય છે ટ્રેકિંગ
બાજનો(Falcon) પાસપોર્ટ માણસોના પાસપોર્ટ જેવો જ કાગળનો દસ્તાવેજ હોય છે, પરંતુ તેમાં પક્ષીઓ સાથે જોડાયેલા વિશેષ નિયમો હોય છે. આ પાસપોર્ટમાં બાજની વિગતવાર માહિતી નોંધવામાં આવે છે:
બાજ(Falcon) કઈ પ્રજાતિનું છે, નર છે કે માદા, તેના પાંખોનો રંગ, શરીર પરના ખાસ નિશાન અને સૌથી મહત્વનું તેનો માઇક્રોચિપ નંબર (Microchip Number) તેમાં અંકિત હોય છે.
તેમાં માલિકના નામ ઉપરાંત પશુ ચિકિત્સક (Veterinary Doctor) નો સત્તાવાર રેકોર્ડ, બાજને આપવામાં આવેલી વેક્સિન (રસીકરણ) અને હેલ્થ ચેકઅપની વિગતો નોંધાયેલી હોય છે.
માણસોના પાસપોર્ટ ચોક્કસ વર્ષો માટે માન્ય હોય છે, જ્યારે બાજનો પાસપોર્ટ મોટેભાગે તેઓ કેટલી વાર ફ્લાઈટમાં મુસાફરી કરી શકે છે તે સંખ્યા અથવા એરલાઇન્સના નિયમોના આધારે માન્ય (Valid) ગણાય છે.
કયા દેશોમાં મળે છે માન્યતા? એરલાઇન્સના છે ખાસ નિયમો
જે બાજ પક્ષીઓ પાસે UAE નો સત્તાવાર પાસપોર્ટ હોય છે, તેઓ ખાસ કરીને ગલ્ફ (ખાડી) દેશો જેવા કે સાઉદી અરેબિયા, કતાર, કુવેત, બહેરીન અને ઓમાનમાં ખૂબ જ સરળતાથી પ્રવાસ કરી શકે છે. આ સિવાય કેટલાક યુરોપિયન દેશો પણ કડક નિયમોના પાલન સાથે આ પાસપોર્ટના આધારે બાજને એન્ટ્રી આપે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી દરમિયાન વન્યજીવોના રક્ષણ માટે બનેલી વૈશ્વિક સંસ્થા CITES ના નિયમોનું પણ પાલન કરવું પડે છે. ખાડી દેશોની ઘણી પ્રખ્યાત એરલાઇન્સે આ શાહી પરંપરાને અપનાવી છે અને તેઓ બાજ પક્ષીને વિમાનના કેબિનમાં (મુસાફરોની સાથે) બેસવાની મંજૂરી આપે છે. જોકે, પક્ષીઓ તણાવમાં ન આવે અને ફ્લાઈટની સુરક્ષા જળવાઈ રહે તે માટે એક પ્લેનમાં બાજ પક્ષીઓની સંખ્યા સીમિત રાખવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: ભારતની આસ્થા અને પર્યટનનો સંગમ: 5 રાજ્યોમાંથી પસાર થતી ગંગા નદીની અદભૂત સફર
આ પણ વાંચો: ભારતના આ 5 નેશનલ પાર્કમાં માણો બોટ સફારી, મગરના જન્મથી લઈને તરતા વાઘ સુધીનો રોમાંચ
આ પણ વાંચો: માત્ર 500 રૂપિયામાં મળશે હજારોની કરન્સી, આ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસન સ્થળો તમારા ખિસ્સાને બિલકુલ નહીં નડે




