ભારતમાં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પહલગામ ખાતે આતંકવાદી હુમલો થયો અને તેમાં 26ના મોત થયા. આ સાથે કેટલાયને સવાલ થાય તે સ્વાભાવિક છે કે આ મૃતકોએ જો ટર્મ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ કવચ લીધું હોય તો તે અમલી બને કે ના બને. તેનો જવાબ હામાં આવે છે. આ સંજોગોમાં પણ વીમાધારકે લીધેલું ટર્મ લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સનું કવચ અમલી બને છે, પરંતુ આ કવચ લેતી વખતે તેમા એક શરત હોય છે કે વીમાકવચ લીધામાં દરેક કંપનીઓ એક વર્ષથી લઈને બે વર્ષ સુધીનો વીમો એક્ટિવેશન પીરિયડ રાખતી હોય છે. એટલે કે આ સમયગાળામાં જો આવી કોઈ ઘટના બને તો વીમા કવચનો ફાયદો મળતો નથી. આ સિવાય આત્મહત્યાના સંજોગોમાં પણ વીમાકવચનો ફાયદો મળતો નથી.
આ ઉપરાંત બંને દેશ વચ્ચે યુદ્ધના વાદળો ઘેરાયા હતા. આના કારણે લોકો યુદ્ધ અને તેના જેવી સ્થિતિથી નુકસાન સામે જીવનથી લઈને સંપત્તિનું વીમા કવચ શોધી રહ્યા છે. લોકો યુદ્ધ અથવા યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ, બંને દેશો વચ્ચે લશ્કરી સંઘર્ષ, અવિરત આતંકવાદી હુમલા, ગૃહયુદ્ધ, બોમ્બધડાકા, મિસાઇલ હુમલા તથા પરમાણ હુમલાથી ઉદભવતા સંજોગોમાં લાગુ પડતી વીમા પોલિસીઓની ઇન્કવાયરી વધુ તેજ કરી છે.
યુદ્ધ દરમિયાન મૃત્યુના કિસ્સામાં અથવા યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિમાં
ભારતમાં, મોટાભાગની ટર્મ અને જીવન વીમા પૉલિસીઓ સામાન્ય રીતે યુદ્ધ અથવા યુદ્ધ જેવી કામગીરીને કારણે મૃત્યુને તેમના જનરલ એક્સ્લુઝન્સમાંથી બાકાત રાખે છે. Policybazaar.com ના વડા (ટર્મ ઇન્શ્યોરન્સ) વરુણ અગ્રવાલ સમજાવે છે કે મોટાભાગની ટર્મ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ પોલિસી યુદ્ધ અથવા આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓને કારણે થતા મૃત્યુને આવરી લે છે, કારણ કે આ ઘટનાઓને સામાન્ય રીતે પોલિસી કવરેજમાંથી બાકાત રાખવામાં આવતી નથી.
આવી સ્થિતિમાં, વીમા કંપનીઓ આતંકવાદી હુમલા અથવા યુદ્ધને કારણે થયેલા મૃત્યુને કુદરતી અથવા આકસ્મિક મૃત્યુ જેવું માને છે. યુદ્ધ અથવા આતંકવાદી હુમલામાં પોલિસીધારકનું મૃત્યુ થાય તો, નોમિની અથવા કાનૂની વારસદારને મૃત્યુ લાભ મળે છે. ટર્મ ઇન્શ્યોરન્સ હેઠળ એક મહત્વપૂર્ણ બાકાત એ છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ પોલિસી શરૂ થયાના પહેલા વર્ષમાં આત્મહત્યા કરે છે, તો તેને આવરી લેવામાં આવશે નહીં, જ્યારે અન્ય એક્સ્લુઝન્સમાં ખતરનાક પ્રવૃત્તિઓ, ગુનાહિત કૃત્ય અથવા ડ્રગના દુરુપયોગને કારણે મૃત્યુનો સમાવેશ થઈ શકે છે, જે વીમા કંપની પર આધાર રાખે છે.
ટર્મ ઇન્શ્યોરન્સમાં દાવો ક્યારે નકારાય?
યુદ્ધ અથવા યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓને ટર્મ કે જીવન વીમા પોલિસીના કવરેજમાંથી સીધી રીતે નહીં પણ આડકતરી રીતે બાકાત રાખવામાં આવે છે. વીમા કંપનીઓ પાસે આંતરિક જોખમ વ્યવસ્થાપન પ્રોટોકોલ હોય છે. તેથી તે કેટલાક વિસ્તારોને ઊંચા જોખમવાળા વિસ્તારોમાં વર્ગીકૃત કરે છે. આ વિસ્તારોમાં સંઘર્ષ અને અશાંતિની સંભાવના વધુ હોય છે. હવે જો પોલિસીધારક ત્યાં રહેતો હોય કે મુસાફરી કરતો હોય તો તેવા સંજોગોમાં વીમા કંપની અંડરરાઇટિંગના નિયમોના આધારે દાવાને નકારી શકે છે.
યુદ્ધમાં ઇજા પામવું
આજના સમયમાં દરેક વ્યક્તિ માટે આરોગ્ય વીમો જરૂરી બની ગયો છે, જે સારવાર પર થતા મોટા ખર્ચમાંથી બચાવે છે. મોટાભાગની સ્વાસ્થ્ય વીમા પૉલિસીઓમાં ‘યુદ્ધ બાકાત કલમ’ અથવા ચોક્કસ બાકાત હોય છે જે યુદ્ધ અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓનો ઉલ્લેખ કરે છે. જેમાં સ્પષ્ટપણે લખ્યું છે કે યુદ્ધ, આતંકવાદી હુમલા અથવા યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓ દરમિયાન થયેલી ઇજાઓની સારવારનો ખર્ચ વીમામાં આવરી લેવામાં આવતો નથી.
આનો અર્થ એ થયો કે જો કોઈ વ્યક્તિ યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં ઘાયલ થાય છે અને તેને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવાની જરૂર પડે છે, તો તેણે સારવારનો સંપૂર્ણ ખર્ચ પોતાના ખિસ્સામાંથી ઉઠાવવો પડશે. જોકે, ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં, વીમા કંપનીઓ યુદ્ધ સંબંધિત ઇજાઓને આવરી લેવા માટે રાઇડર્સ અથવા ખાસ પોલિસી ઓફર કરે છે. આ રાઇડર્સ ઊંચા પ્રીમિયમના બદલામાં યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં પણ વીમા કવચ પૂરું પાડે છે. જો તમે એવા વિસ્તારમાં રહો છો જ્યાં યુદ્ધ અથવા આતંકવાદી પ્રવૃત્તિનું જોખમ વધારે હોય, તો આવી ખાસ નીતિ અથવા રાઇડર રાખવું ફાયદાકારક હોઈ શકે છે. તેથી જો તમે આરોગ્ય વીમો લેતા હોવ તો આ બાબત ખાસ ધ્યાન રાખો કે યુદ્ધ, યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ કે આતંકવાદી હુમલો કે કોમી રમખાણોમાં તમે ઇજા પામ્યા તો સારવાર મળશે કે નહીં. જરૂરી હોય તો રાઇડર સાથે વીમો લો.
ઘર કે કાર પર કયો વીમા ક્લેમ મંજૂર થાય?
મોટાભાગની સામાન્ય વીમા પૉલિસીઓ, ખાસ કરીને ગૃહ અને મોટર વીમામાં, યુદ્ધને બાકાત રાખવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ થયો કે યુદ્ધ અથવા યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં તમારા ઘર અથવા વાહનને થયેલા કોઈપણ નુકસાનને વીમા હેઠળ આવરી લેવામાં આવશે નહીં. આનો અર્થ એ થયો કે જો તમારા ઘરને યુદ્ધ કે બોમ્બમારામાં નુકસાન થયું હોય, તો વીમા પૉલિસી તેના સમારકામ કે પુનઃનિર્માણનો ખર્ચ આવરી લેશે નહીં. ગૃહ વીમો ભૂકંપ, પૂર અથવા આગ જેવી કુદરતી આફતોને કારણે થતા નુકસાનને આવરી લે છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓને કારણે થતા નુકસાનને આવરી લેતો નથી. જો તમે એવા વિસ્તારમાં રહો છો જ્યાં યુદ્ધ કે હુમલાનું જોખમ વધારે હોય, તો તમે ખાસ કરીને ઊંચા જોખમવાળા વિસ્તારો માટે રચાયેલ વિશિષ્ટ કવરેજ લઈ શકો છો. તેવી જ રીતે, તમારી કોમ્પ્રીહેન્સિવ મોટર વ્હીકલ પોલિસી કુદરતી આફતો જેમ કે પૂર, તોફાન અને માનવસર્જિત આફતો જેમ કે આગ, ચોરી વગેરેથી થતા નુકસાનને આવરી લે છે. એટલે કે જો તમારા વાહન પર મિસાઇલ પડે છે, તો તેનું નુકસાન તમારી કાર પોલિસીમાં આવરી લેવામાં આવશે નહીં. તાજેતરમાં જ કાશ્મીરમાં રહેતા લોકોને પાક.ના હુમલામાં મકાનોને નુકસાન થયું તો આ નુકસાનનો વીમો તેમને નહીં મળે.
વીમા પૉલિસીની સમીક્ષા કરવી મહત્વપૂર્ણ છે
દરેક વ્યક્તિ માટે સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે તે પોતાના પોલિસી દસ્તાવેજો કાળજીપૂર્વક વાંચે અને સમજે કે પોલિસીમાં કઈ બાબતો આવરી લેવામાં આવી છે અને કઈ બાબતો આવરી લેવામાં આવી નથી. ભૂ-રાજકીય તણાવના સમયમાં, તમારા વીમા કવરેજની સમીક્ષા કરવી, જો તમને કોઈ ચિંતા હોય તો તમારી વીમા કંપનીનો સંપર્ક કરવો અને જરૂર મુજબ પર્યાપ્ત કવર મેળવવું પહેલા કરતાં વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. આ માટે જરૂર પડે તો ઇન્સ્યોરન્સ કન્સલ્ટન્ટ પાસેથી દરેક પોલિસીની વિગતવાર સમજ મેળવવી જરૂરી છે.
આ પણ વાંચો: ધારી તાલુકામાં રોડ માટે રોડ પર ઉતર્યા ગ્રામજનો
આ પણ વાંચો: ઉપલેટા ભાજપમાં ભડકો, ધારાસભ્ય સામે ‘લેટરબોમ્બ’ ફૂટ્યો
આ પણ વાંચો: વાંકાનેર તાલુકાના ખેડૂતોની બરબાદી નોતરશે GETCOની ગુંડાગર્દી
