ભારત એક ધર્મ નિરપેક્ષ રાષ્ટ્ર છે.જયાં દરેક ધર્મના લોકો શાંતિ અને ભાઈચારા સાથે રહે છે.ખ્રિસ્તીઓના સૌથી મોટા અને પવિત્ર તહેવાર ક્રિસમસની ભારત સહિત વિશ્વ ભરના દેશોમાં ધામધૂમથી ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે.ત્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશમાં વસતા ખ્રિસ્તી સમુદાયના લોકોને નાતાલની શુભકામનાઓ પાઠવી હતી તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર એક પોસ્ટમાં કહ્યું કે  ‘દરેકને મેરી ક્રિસમસ! હું ઈચ્છું છું કે આ તહેવારોની મોસમ દરેક માટે સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ લઈને આવે. તેણે કહ્યું, ‘આવો! સંવાદિતા અને કરુણાની ભાવનાની ઉજવણી કરો જે નાતાલનું પ્રતીક છે અને એવી દુનિયા તરફ કામ કરો જ્યાં દરેક ખુશ અને સ્વસ્થ હોય.

અમે ભગવાન ખ્રિસ્તના મહાન ઉપદેશોને પણ યાદ કરીએ છીએ.એટલું જ નહી તેમણે આ દિવસે તેમના સત્તાવાર નિવાસસ્થાને ખ્રિસ્તી સમુદાયના લોકો સાથે વાતચીત કરી ખ્રિસ્તી આગેવાનો સાથે બપોરનું ભોજન પણ લીધું અને દેશમાં ખ્રિસ્તી સમુદાયના યોગદાનની પ્રશંસા કરી હતી.તે સાથે જ કહ્યું હતું કે ખ્રિસ્તી સમુદાય સાથે તેમનો ઘણો જૂનો અને ગાઢ સંબંધ છે.તો બીજી તરફ ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ જે.પી.નડ્ડાએ રાજધાનીના સેક્રેડ હાર્ટ કેથેડ્રલ ચર્ચમાં જઈને પ્રાર્થના કરી હતી.જ્યાં તેમણે ઈસુ ખ્રિસ્તને માનવતા માટે પ્રેરણા તરીકે વર્ણવ્યા. ક્રિસમસ પર ભાજપના દૃષ્ટિકોણમાં મોટા ફેરફારના સંકેત દેખાઈ રહ્યા હતા.

વર્ષોથી ભગવા પાર્ટીની છબી કટ્ટર હિંદુ જેવી રહી છે. પક્ષના તમામ નેતાઓ ધર્માંતરણને લઈને ખ્રિસ્તી ધર્મગુરુઓ પર અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે. પરંતુ, સોમવારે ક્રિસમસ પર વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપ અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે નવી ભાજપ જૂની પરંપરાઓને તોડીને આગળ વધવા જઈ રહી છે. આ માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપ અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાએ તેની સ્ક્રિપ્ટ લખવાનું શરૂ કરી દીધું છે. ક્રિસમસના બહાને ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)એ ખ્રિસ્તી સમુદાયમાં ‘જિંગલ બેલ’ વગાડી છે. તેની મધુર ધૂન સમાજના લોકોના કાન સુધી ક્યાં સુધી પહોંચશે તે તો આવનારો સમય જ કહેશે. પરંતુ,આ ભાજપના વલણમાં મોટો ફેરફાર સૂચવે છે.તે નક્કી છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શું કહ્યું?

ખ્રિસ્તી સમુદાયના ચિંતકોનો ઉલ્લેખ કરતા વડાપ્રધાને સ્ટીફન્સ કોલેજ સુશીલ કુમાર રુદ્રનું નામ લીધું હતું. મહાત્મા ગાંધીએ પોતે તેમના વિશે જણાવ્યું હતું કે અસહકાર આંદોલનની પ્રેરણા તેમના આશ્રય હેઠળ મળી હતી. આ સંવાદ દરમિયાન વડાપ્રધાને ખ્રિસ્તીઓ સાથેના તેમના જૂના અને નજીકના સંબંધોને યાદ કર્યા. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે તેઓ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા ત્યારે તેઓ ખ્રિસ્તી સમુદાયના ગુરુઓને મળતા હતા. તેમણે જે મણિનગર વિધાનસભા મતવિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું તેમાં મોટી સંખ્યામાં ખ્રિસ્તીઓ હતા. પીએમએ કહ્યું કે ઈસુ ખ્રિસ્તનો જીવન સંદેશ કરુણા અને સેવા પર કેન્દ્રિત હતો.

તેમણે સર્વસમાવેશક સમાજ માટે કામ કર્યું જ્યાં બધા માટે ન્યાય છે. મોદીએ થોડા વર્ષો પહેલા ‘ધ હોલી પોપ’ સાથેની તેમની મુલાકાતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેણે કહ્યું કે આ તેના જીવનની ખૂબ જ યાદગાર ક્ષણ હતી. ક્રિસમસ પર ભેટ આપવાની પરંપરાનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે કહ્યું કે, આ અવસર પર એ વિચારવું જોઈએ કે આવનારી પેઢીઓને કઈ રીતે વધુ સારી પૃથ્વી ભેટ આપી શકાય. વડા પ્રધાને ખ્રિસ્તી સમુદાયને કેન્દ્ર સરકારના ‘વોકલ ફોર લોકલ’ અભિયાનમાં સક્રિયપણે ભાગ લેવાની પણ અપીલ કરી હતી. તેમણે ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી કે આ તહેવાર દેશને એક રાષ્ટ્ર તરીકે વધુ મજબૂત કરશે, તમામ દેશવાસીઓને નજીક લાવે, આપણી વિવિધતામાં પણ એકતા રાખતા બંધનને મજબૂત કરશે.

પોપ ફ્રાન્સિસની ભારત મુલાકાત અંગે આપવામાં આવી માહિતી

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ બિશપ સહિત 60 ખ્રિસ્તી નેતાઓના સમૂહને પણ કહ્યું કે પોપ ફ્રાન્સિસની ભારત મુલાકાત નિશ્ચિત છે. પોપની મુલાકાત માટે તખ્તો તૈયાર થઈ ગયો હોય તેમ લાગે છે. 1999 પછી દેશની અને 1986 પછી કેરળની આ તેમની બીજી મુલાકાત હશે. પોપની મુલાકાત 2024 અથવા 2025માં થશે. યોગાનુયોગ, તત્કાલિન પોપ જોન પોલ II બે વખત ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. 1986માં પ્રથમ વખત, સિસ્ટર આલ્ફોન્સા અને સિસ્ટર કુરિયાકોસે બે દિવસ માટે કેરળમાં ઈલિયાસ ચાવારાને બિરદાવવા આવ્યા હતા. નવેમ્બર 1999માં બીજી વખત દિલ્હી આવ્યા. તેમની 1986 ની મુલાકાતે પોપ બંને દિવસ કોચીમાં રોકાયા અને ત્યાંથી તેઓ થ્રિસુર ગયા અને પછી કોટ્ટયમ અને તિરુવનંતપુરમ ગયા.

2021 માં વેટિકન સિટીમાં પોપ ફ્રાન્સિસ સાથેની તેમની મુલાકાતને યાદ કરીને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું હતું કે તે “ખૂબ જ યાદગાર ક્ષણ” હતી.આપને જણાવી દઈએ કે આ પહેલા 2021 માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વેટિકન ખાતે પોપ ફ્રાન્સિસ સાથે મુલાકાત કરી હતી.

પોપ સાથે ભારતીય વડા પ્રધાનની છેલ્લી મુલાકાત જૂન 2000 માં હતી, જ્યારે તત્કાલીન વડા પ્રધાન, સ્વર્ગસ્થ અટલ બિહારી વાજપેયી, વેટિકનની મુલાકાતે ગયા હતા અને પોપ જોન પોલ II ને મળ્યા હતા. ભારત અને ધ હોલી સી (વેટિકન સિટી) 1948માં રાજદ્વારી સંબંધોની સ્થાપનાથી મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધોનો આનંદ માણે છે. ભારત એશિયાનો બીજો દેશ છે જ્યાં મોટી કેથોલિક વસ્તી રહે છે.મીટિંગ દરમિયાન, બંને નેતાઓએ કોવિડ -19 રોગચાળા અને વિશ્વભરના લોકો માટે તેના પરિણામો અને ક્લાયમેટ ચેન્જ દ્વારા ઉભા થયેલા પડકાર અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી, વડાપ્રધાન મોદીએ  પોપને આબોહવા પરિવર્તનનો સામનો કરવા માટે ભારત દ્વારા લેવામાં આવેલી મહત્વાકાંક્ષી પહેલ અને કોવિડ-19 વિરોધી રસીના એક અબજ ડોઝનું સંચાલન કરવામાં ભારતની સફળતા વિશે જણાવ્યું હતુ.

ભારત-વેટિકન સંબંધો…..

પોપને મળનાર નરેન્દ્ર મોદી પાંચમા ભારતીય વડાપ્રધાન છે. જ્યારે પોપ પાયસ XII સાર્વભૌમ હતા ત્યારે જવાહરલાલ નેહરુએ જુલાઈ 1955માં વેટિકનની મુલાકાત લીધી હતી. ઈન્દિરા ગાંધીએ વેટિકનની મુલાકાત લીધી હતી અને 1981માં પોપ જ્હોન પોલ II સાથે મુલાકાત કરી હતી. IK ગુજરાલ 1997 માં પોપ જોન II ને મળ્યા હતા. અટલ બિહારી વાજપેયી 2000 માં ઇટાલીની મુલાકાત દરમિયાન પોપ જોન પોલ II ને મળ્યા હતા.મોદી-પોપ ફ્રાન્સિસની બેઠક પર, કેરળ કેથોલિક બિશપ્સ કાઉન્સિલ (KCBC) એ 30 ઓક્ટોબરે કહ્યું હતુ કે, “પોપ ફ્રાન્સિસને ભારતમાં આમંત્રણ આપવું એ એક ઐતિહાસિક નિર્ણય હતો અને વિશ્વના દેશોમાં દેશનું કદ વધારશે.” તેમની આ મુલાકાત બંને દેશો વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોને મજબૂત કરવામાં મદદ કરશે.

આનાથી ખ્રિસ્તી ધર્મના વિવિધ સંપ્રદાયો અને અન્ય ધર્મો વચ્ચે સંબંધો વિકસાવવામાં પણ મદદ મળશે.ભારતની મુલાકાત લેનારા છેલ્લા પોપ જ્હોન પોલ II હતા, જેઓ એશિયામાં ચર્ચ પર એક પોપ દસ્તાવેજ બહાર પાડવા માટે 1999 માં નવી દિલ્હી ગયા હતા.વેટિકન હંમેશા વૈશ્વિક અને એશિયન પરિપ્રેક્ષ્યમાં ભારતના મહત્વને સ્વીકારે છે. ભારત એશિયામાં બીજા નંબરની સૌથી મોટી કેથોલિક વસ્તીનું ઘર છે.ભારતમાં અત્યાર સુધીમાં ત્રણ પોપ મુલાકાતો આવી ચૂકી છે: ભારતની મુલાકાત લેનારા પ્રથમ પોપ પોપ પોલ VI હતા, જેઓ 1964માં ઈન્ટરનેશનલ યુકેરિસ્ટિક કોંગ્રેસમાં હાજરી આપવા મુંબઈ આવ્યા હતા. પોપ જ્હોન પોલ II એ ફેબ્રુઆરી 1986 માં ભારતની મુલાકાત લીધી હતી, જે દરમિયાન તેમણે કોલકાતામાં મિશનરીઝ ઑફ ચેરિટી સહિત ભારતના વિવિધ ભાગોની મુલાકાત લીધી હતી અને ભારતીય નેતૃત્વને મળ્યા હતા. પોપ જ્હોન પોલ II ફરીથી 5-7 નવેમ્બર 1999 ના રોજ રાજ્યની મુલાકાતે ભારત આવ્યા.

તેઓ તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ કે આર નારાયણન, ઉપરાષ્ટ્રપતિ કૃષ્ણકાંત અને વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીને મળ્યા હતા. મુલાકાત દરમિયાન, તેમણે એશિયાના બિશપ્સના ધર્મસભાના સ્પેશિયલ એસેમ્બલીના સમાપન સમારોહની અધ્યક્ષતા કરી અને તેમણે પોસ્ટ-સિનોડ એપોસ્ટોલિક ઉપદેશ પર હસ્તાક્ષર કર્યા અને જારી કર્યા. આ વિશેષ સમાપન સમારોહના આયોજન માટે પોપ દ્વારા નવી દિલ્હીને ખાસ પસંદ કરવામાં આવી હતી.ખ્રિસ્તી ધર્મ એ ભારતમાં ત્રીજો સૌથી મોટો ધર્મ છે અને તેના અનુયાયીઓ ભારતની વસ્તીના 2.3 ટકાથી વધુ છે. ભારતમાં 20 મિલિયનથી વધુ કૅથલિકો છે, જે કુલ વસ્તીના લગભગ 1.55%નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, અને કૅથોલિક ચર્ચ ભારતમાં સૌથી મોટું ખ્રિસ્તી ચર્ચ છે. કથિત રીતે 10,701 પરગણા છે જે 174 પંથકનો ભાગ છે અને 29 સાંપ્રદાયિક પ્રાંતોમાં સંગઠિત છે.

ભારત અને વેટિકન તેમના સંબંધોને મજબૂત કરવા સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. 2022માં નરેન્દ્ર મોદીની વેટિકનની મુલાકાત અને પોપની ભારતની અપેક્ષિત મુલાકાતને ભારત સરકાર, ભારતના કેથોલિક બિશપ્સ અને હોલી સીના પ્રતિનિધિઓ દ્વારા સંચારના મજબૂત પુલ બનાવવા અને ભારત-વેટિકનને મજબૂત કરવાના મજબૂત પ્રયાસો તરીકે જોવામાં આવે છે. પોપ ફ્રાન્સિસ અને નરેન્દ્ર મોદી બંને ભૌગોલિક રાજનીતિના ક્ષેત્રમાં પ્રખ્યાત અને ઉચ્ચ મહત્વ ધરાવતા વૈશ્વિક નેતાઓ છે. પોપ ફ્રાન્સિસને કેથોલિક આસ્થાના નેતા તરીકે જોવામાં આવે છે, અને નરેન્દ્ર મોદીને સનાતન ધર્મની આસ્થાના ઘર એવા ભારતના નેતા તરીકે જોવામાં આવે છે.એમાં કોઈ શંકા નથી કે બંને દેશોમાં કેથોલિક અને હિંદુ ધાર્મિક સંબંધો તેમજ સામાજિક, રાજકીય અને આર્થિક દ્વિપક્ષીય સંબંધોને સંતુલિત કરવા માટેનો બોજ બંને નેતાઓ પર છે.પોપ ફ્રાન્સિસ ભારતમાં ખ્રિસ્તી ધર્મના હિતોનું રક્ષણ કરવા ઈચ્છે છે અને વડાપ્રધાન મોદી પોપ ફ્રાન્સિસને ખાતરી આપવા માગે છે કે ભારતમાં ખ્રિસ્તી ધર્મ જોખમમાં નથી કારણ કે ભારત એક બિનસાંપ્રદાયિક રાષ્ટ્ર છે.

બીજેપી અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાએ ચર્ચમાં કરી પ્રાર્થના

બીજેપી અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડા સોમવારે ગોલ ડાક ખાના સ્થિત સેક્રેડ હાર્ટ કેથેડ્રલ કેથોલિક ચર્ચ પહોંચ્યા અને પ્રાર્થનામાં ભાગ લીધો. આ પ્રસંગે પાદરીએ જે.પી.નડ્ડાનું સ્વાગત કર્યું હતું અને ભગવાન ઇસુ વિશે વિસ્તૃત માહિતી આપી હતી. આ દરમિયાન ભગવાન ઇસુ ખ્રિસ્તને લગતી ઝાંખી પણ બનાવવામાં આવી હતી. જે જેપી નડ્ડાએ જોયો હતો. આ પછી નડ્ડાએ દાનપેટીમાં થોડા પૈસા મૂક્યા અને હાથ જોડી ભગવાન ઇસુનું અભિવાદન કર્યું. આ પ્રસંગે ભાજપ અધ્યક્ષની સાથે ભાજપના અનેક નેતાઓ પણ હાજર રહ્યા હતા.ચર્ચમાંથી બહાર આવ્યા બાદ બીજેપી અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાએ કહ્યું કે આજે ભગવાન ઇસુ ખ્રિસ્તનો જન્મદિવસ છે. ચર્ચમાં પહોંચ્યા પછી, મેં ઈસુ ખ્રિસ્તના આશીર્વાદ લીધા. આપણે બધા જાણીએ છીએ કે ભગવાન ઇસુ આપણા બધા માટે પ્રેરણા સ્ત્રોત છે. ભગવાન ઇસુએ પોતાનું જીવન માનવતા માટે સમર્પિત કર્યું. તેમણે લોકોને અને સમાજને સૌહાર્દ અને શાંતિના માર્ગ પર ચાલવાનું શીખવ્યું છે. આપણે તેમના બતાવેલા માર્ગ પર ચાલવું પડશે. સુમેળભર્યા વાતાવરણમાં દેશ અને વિશ્વમાં માનવતા, શાંતિ અને વિકાસ માટે તમારી જાતને સમર્પિત કરો.

CJIએ જિંગલ બેલ્સ ગાયા ત્યારે કેરોલ ગીતો સુપ્રીમ કોર્ટમાં ગુંજ્યા

ક્રિસમસ નિમિત્તે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ ક્રિસમસ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.આ પ્રસંગે CJI DY ચંદ્રચુડ અને કેટલાક ન્યાયાધીશોએ ક્રિસમસ કેરોલ ગાયા હતા. તે જ સમયે, જજોએ જિંગલ બેલ જિંગલ બેલ પણ ગાયું હતું. નાતાલના કાર્યક્રમમાં બોલતા, CJIએ કહ્યું, “અમે થોડા દિવસો પહેલા અમારા સશસ્ત્ર દળોના ચાર સભ્યોને ગુમાવ્યા છે. તેથી જ્યારે આપણે ક્રિસમસની ઉજવણી કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે તેમને ભૂલવું જોઈએ નહીં જેઓ સરહદો પર આ ઠંડીનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ ઠંડી સવારે તૈનાત છે. આપણી અને આપણા દેશની સુરક્ષા માટે સરહદો પર. આજે આપણે તેમના માટે પણ ગીતો ગાવા જોઈએ.”

યુક્રેને 106 વર્ષમાં પ્રથમ વખત 25 ડિસેમ્બરે કરી નાતાલની ઉજવણી

યુક્રેનિયન ઓર્થોડોક્સ ચર્ચમાં પ્રથમ વખત, 25 ડિસેમ્બરે નાતાલની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. રશિયા સાથેના યુદ્ધ વચ્ચે ઈસુ ખ્રિસ્તના જન્મની ઉજવણી જોવા મળી હતી.આપને જણાવી દઈએ કે  પ્રથમ વખત નાતાલની ઉજવણી 7મી જાન્યુઆરીને બદલે 25મી ડિસેમ્બરે કરવામાં આવી છે. રશિયા સામે આ એક મોટો સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે.

યુદ્ધ વચ્ચે રશિયાની અવગણના કરીને યુક્રેને 106 વર્ષમાં પ્રથમ વખત 25 ડિસેમ્બરે નાતાલની ઉજવણી કરવાનું નક્કી કર્યું. અગાઉ જુલિયન કેલેન્ડરના આધારે 7 જાન્યુઆરીએ નાતાલની ઉજવણી કરવામાં આવતી હતી. અહેવાલો અનુસાર, રશિયાના વર્ચસ્વને સમાપ્ત કરવા માટે, યુક્રેને પ્રથમ વખત 25 ડિસેમ્બરે ક્રિસમસ ઉજવવાનું નક્કી કર્યું. આને એક મોટો સાંસ્કૃતિક પરિવર્તન માનવામાં આવી રહ્યું છે.ખરેખર, મોટાભાગના પૂર્વીય ખ્રિસ્તી ચર્ચ જુલિયન કેલેન્ડરનો ઉપયોગ કરે છે. આ મુજબ ક્રિસમસ 7 જાન્યુઆરીએ આવે છે.

યુક્રેનમાં મોટાભાગના રૂઢિચુસ્ત ખ્રિસ્તીઓએ રશિયાનું અપમાન કરીને ઈસુ ખ્રિસ્તના જન્મની ઉજવણી કરી હતી. “બધા યુક્રેનિયનો એક છે,” રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સકીએ રવિવારે સાંજે જાહેર કરેલા ક્રિસમસ સંદેશમાં કહ્યું. એક મોટા પરિવાર, રાષ્ટ્ર અને સંયુક્ત દેશ તરીકે આપણે એક જ તારીખે સાથે મળીને નાતાલની ઉજવણી કરીએ છીએ.ઓડેસાના દક્ષિણ કાળા સમુદ્રના બંદરમાં, ચર્ચમાં જનારાઓએ પ્રાર્થના કરી અને મીણબત્તીઓ પ્રગટાવી. સોનાના ઝભ્ભો પહેરેલા પાદરીઓ નાતાલના આગલા દિવસે કેથેડ્રલ ઑફ નેટિવિટીમાં સાંપ્રદાયિક ધાર્મિક વિધિઓ કરતા હતા.

ચર્ચને ક્રિસમસ ટ્રી અને ઇસુ ખ્રિસ્તના જન્મને લગતી ઘટનાઓના ટેબ્લોથી શણગારવામાં આવ્યું હતું.”અમે માનીએ છીએ કે આપણે ખરેખર આખી દુનિયા સાથે નાતાલની ઉજવણી કરવી જોઈએ,” યુક્રેનમાં એક ડૉક્ટરની માતા, પેરિશિયન ઓલેનાએ કહ્યું. રશિયાના વર્ચસ્વ અંગે તેમણે કહ્યું કે મોસ્કોથી દૂર યુક્રેન હવે સમગ્ર વિશ્વને એક નવો સંદેશ આપ્યો છે. એએફપીના અહેવાલ મુજબ ઓલેનાએ કહ્યું, ‘અમે ખરેખર નવી રીતે ઉજવણી કરવા માંગીએ છીએ. સમગ્ર યુક્રેનમાં એક સાથે રજા છે. આ અમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

‘રશિયન વારસો છોડી દેવાની શરૂઆત’

મોટાભાગના પૂર્વીય ખ્રિસ્તી ચર્ચો ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડરને બદલે જુલિયન કેલેન્ડરનો ઉપયોગ કરે છે. આ અંતર્ગત 7 જાન્યુઆરીએ ક્રિસમસ મનાવવાની પરંપરા છેલ્લા 106 વર્ષથી (1917થી) ચાલી રહી હતી. જોકે, રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકીએ જુલાઈમાં એક કાયદા પર હસ્તાક્ષર કરીને ઐતિહાસિક ફેરફાર કર્યો હતો. પ્રથમ વખત 25 ડિસેમ્બરે નાતાલની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી.સરકારી આદેશ અનુસાર, યુક્રેન 7 જાન્યુઆરીને બદલે 25 ડિસેમ્બરે નાતાલની ઉજવણીના રશિયન વારસાને છોડી દેવાનું શરૂ કરી રહ્યું છે. તેને રશિયન અને સોવિયેત સામ્રાજ્ય સાથે સંકળાયેલા નિશાનો ભૂંસી નાખવાની દિશામાં એક મોટું અને નક્કર પગલું પણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. રસ્તાઓના નામ પણ બદલવામાં આવી રહ્યા છે. ઘણા સ્મારકો પણ દૂર કરવામાં આવ્યા છે.નોંધનીય છે કે 2014માં મોસ્કોએ ક્રિમિયા પર કબજો કરી લીધો હતો. આ પછી, પૂર્વી યુક્રેનમાં અલગાવવાદીઓના સમર્થનનો મુદ્દો સામે આવ્યો. આ પછી યુક્રેનિયન ઓર્થોડોક્સ ચર્ચ ઔપચારિક રીતે રશિયન ઓર્થોડોક્સ ચર્ચથી અલગ થઈ ગયું.