National News: Vocal for Localને પ્રોત્સાહન આપતા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ‘મન કી બાત’ કાર્યક્રમમાં દેશના સ્થાનિક ઉત્પાદનો, કારીગરો અને પરંપરાગત ખેતી પદ્ધતિઓનો ઉલ્લેખ કર્યો. ‘મન કી બાત’ના 139મા એપિસોડમાં PM મોદીએ કહ્યું કે તહેવારોની સિઝનમાં લોકો ખરીદી કરતી વખતે સ્વદેશી ઉત્પાદનોને વધુ મહત્વ આપી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે ‘વોકલ ફોર લોકલ’ની ભાવના ભારતીય ઉત્પાદનોને હવે દુનિયાના બજારો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરી રહી છે.
PM મોદીએ સ્થાનિક ઉત્પાદનોની સાથે આદિવાસી સમુદાયોની મહેનત, ઓર્ગેનિક ખેતી, સ્વચ્છતા અને કુદરતી જળસ્રોતોના સંરક્ષણ જેવા મુદ્દાઓ પર પણ વાત કરી. તેમણે લોકો પાસેથી સ્થાનિક કારીગરો અને ઉત્પાદકો દ્વારા બનાવવામાં આવતા સામાનને પ્રાથમિકતા આપવા અપીલ કરી.
Vocal for Localથી ભારતીય ઉત્પાદનોને નવી ઓળખ
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું કે તહેવારોના આ સમયમાં લોકોની ખરીદીની આદતોમાં પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. હવે ઘણા લોકો સ્વદેશી ઉત્પાદનોને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર Vocal for Local ની આ ભાવના ભારતીય ઉત્પાદનોને માત્ર દેશના બજારોમાં જ નહીં પરંતુ દુનિયાના વિવિધ બજારો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરી રહી છે.
PM મોદીએ જણાવ્યું કે સ્થાનિક સ્તરે બનેલા ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન મળવાથી કારીગરો, નાના ઉત્પાદકો અને પરંપરાગત વ્યવસાયો સાથે જોડાયેલા લોકોને પણ ફાયદો થાય છે. સ્થાનિક વસ્તુઓની ખરીદીથી દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં સ્થાનિક સ્તરે પૈસાનો પ્રવાહ વધે છે અને રોજગારીની તકોને પણ વેગ મળી શકે છે.
આદિવાસી ઉત્પાદનોની પેકેજિંગને મળ્યો આંતરરાષ્ટ્રીય એવોર્ડ
Addressing the 139th Episode of Mann Ki Baat, Prime Minister Narendra Modi says, “In the Tehri Garhwal region of Uttarakhand, people have come together in an effort to breathe new life into a river—the ‘Heval’. Some time ago, the water level in the Heval River began to decline, and nearby natural water sources were also drying up. In response, the local administration and the villagers joined forces to launch a campaign to save the river. During this initiative, measures were taken to capture rainwater, facilitate groundwater recharge, and plant a large number of trees. Today, as a result of these efforts, the Heval River has been revitalized, and dozens of natural water sources have also been restored.”
— ANI (@ANI) October 25, 2026
‘મન કી બાત’માં PM મોદીએ મહારાષ્ટ્રના આદિવાસી સમુદાયોના ઉત્પાદનોનો ખાસ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે અહીં ‘શબરી નેચરલ્સ’ના માધ્યમથી મધ, મહુઆ, ચીંડ અને વાંસમાંથી બનેલા વિવિધ ઉત્પાદનોને બજારમાં પહોંચાડવામાં આવી રહ્યા છે.
આ ઉત્પાદનોની પેકેજિંગમાં આદિવાસી કલાની સુંદર ઝલક જોવા મળે છે. PM મોદીએ જણાવ્યું કે આ પેકેજિંગને જાપાનનો પ્રતિષ્ઠિત ‘ગુડ ડિઝાઇન એવોર્ડ’ પણ મળ્યો છે.
આ ઉદાહરણ દ્વારા PM મોદીએ બતાવ્યું કે પરંપરાગત કલા અને આધુનિક ડિઝાઇનનું સંયોજન સ્થાનિક ઉત્પાદનોને વૈશ્વિક બજારમાં નવી ઓળખ અપાવી શકે છે.
ઓર્ગેનિક કપાસની ખેતી પર ભાર
PM મોદીએ પંજાબની ‘ખેતી વિરાસત મિશન’ સંસ્થાની પહેલનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. આ સંસ્થા ઓર્ગેનિક અને પરંપરાગત ખેતીની પદ્ધતિઓને ફરીથી પ્રોત્સાહન આપવાનું કામ કરી રહી છે.
માલવા વિસ્તારમાં કુદરતી રીતે કપાસની ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવાની પહેલને ‘નવ-ત્રિન્જન’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. અહીં કેમિકલનો ઉપયોગ કર્યા વગર ઓર્ગેનિક કપાસ ઉગાડવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
આ ઉપરાંત કુદરતી રંગ ધરાવતી કપાસની ખેતી પણ કરવામાં આવી રહી છે. આવી કપાસમાંથી બનતા ધાગા અને કપડાંને રંગવા માટે અલગથી કેમિકલની જરૂરિયાત ઓછી થઈ શકે છે. PM મોદીએ કહ્યું કે આ પ્રકારની ખેતી પર્યાવરણ માટે પણ ફાયદાકારક બની શકે છે.
મખાના અને અરહર દાળને મળી રહ્યા છે નવા બજારો
PM મોદીએ Vocal for Local ના સંદર્ભમાં બિહારના મખાના અને કર્ણાટકની અરહર દાળનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે આ પ્રકારના સ્થાનિક ઉત્પાદનોને હવે દેશની બહાર પણ નવા બજારો મળી રહ્યા છે.
તેમણે ખાદીની વધતી લોકપ્રિયતાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. ખાદીની માંગ વધવાથી એવા કારીગરોને સહારો મળી રહ્યો છે, જેઓ વર્ષોથી પરંપરાગત કળા અને હસ્તકલા સાથે જોડાયેલા છે.
PM મોદીએ લોકોને અપીલ કરી કે સ્થાનિક કારીગરો દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ઉત્પાદનોની ખરીદી કરીને ‘વોકલ ફોર લોકલ’ના અભિયાનને વધુ મજબૂત બનાવવામાં સહયોગ આપે.
તહેવારો પહેલાં સ્વચ્છતા અભિયાન ચલાવવાની અપીલ
તહેવારોનો ઉલ્લેખ કરતાં PM મોદીએ સ્વચ્છતા પર પણ ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે દિવાળી અને છઠ જેવા પવિત્ર તહેવારો નજીક આવી રહ્યા છે અને દેશના અનેક વિસ્તારોમાં સ્વચ્છતા અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે.
તેમણે લોકોને પોતાના ઘર, આસપાસના વિસ્તારો અને જાહેર સ્થળોને સ્વચ્છ રાખવાની અપીલ કરી. PM મોદીના જણાવ્યા અનુસાર લોકોના નાના-નાના પ્રયાસો પણ આસપાસ મોટા પરિવર્તન લાવી શકે છે.
હેવલ નદીને ફરી જીવંત બનાવવાના પ્રયાસો
‘મન કી બાત’ના 139મા એપિસોડમાં ઉત્તરાખંડના ટિહરી ગઢવાલ વિસ્તારની હેવલ નદીનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો. PM મોદીએ જણાવ્યું કે અહીં સ્થાનિક લોકો અને વહીવટીતંત્રે સાથે મળીને નદીને પુનર્જીવિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
કેટલાક સમય પહેલાં હેવલ નદીનું જળસ્તર ઘટવા લાગ્યું હતું અને આસપાસના કુદરતી જળસ્રોતો પણ સુકાઈ રહ્યા હતા. ત્યારબાદ વરસાદી પાણીના સંચય, ભૂગર્ભજળનું સ્તર વધારવા અને મોટા પ્રમાણમાં વૃક્ષારોપણ જેવા પગલાં લેવામાં આવ્યા.
આ પ્રયાસોના પરિણામે હેવલ નદીમાં ફરી પાણીનો પ્રવાહ જોવા મળ્યો અને અનેક કુદરતી જળસ્રોતોને પણ પુનર્જીવિત કરવામાં સફળતા મળી.
12 વર્ષ પહેલાં શરૂ થઈ હતી ‘મન કી બાત’
PM મોદીએ ‘મન કી બાત’ કાર્યક્રમની શરૂઆતને પણ યાદ કરી. તેમણે જણાવ્યું કે 12 વર્ષ પહેલાં વિજયાદશમીના પવિત્ર અવસર પર આ કાર્યક્રમની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.
PM મોદીએ કહ્યું કે આ સફરમાં દેશવાસીઓ તેમના સહયાત્રી અને માર્ગદર્શક રહ્યા છે. તેમના અનુસાર ‘મન કી બાત’ દેશના સામાન્ય લોકોની મહેનત, સાહસ, સંકલ્પ, સમર્પણ અને સેવા ભાવનાને ઉજાગર કરવાનું એક માધ્યમ બની છે.
તેમણે ‘મન કી બાત’ને પોતાના માટે તીર્થયાત્રા સમાન ગણાવી અને કહ્યું કે આ માધ્યમથી તેઓ દેશના લોકોના પ્રયાસોને નજીકથી સમજવાનો અને તેમના યોગદાન પ્રત્યે સન્માન વ્યક્ત કરવાનો અવસર મેળવે છે.
આ રીતે તહેવારોની સિઝનમાં PM મોદીએ Vocal for Local ને ફરી એકવાર પ્રોત્સાહન આપતા લોકોને સ્થાનિક ઉત્પાદનો ખરીદવા, કારીગરોને સહયોગ આપવા અને દેશની પરંપરાગત કળા તથા ઉત્પાદનોને વૈશ્વિક સ્તરે પહોંચાડવામાં પોતાનું યોગદાન આપવા અપીલ કરી.
