National News: Census 2027 અંતર્ગત દેશમાં વસતી ગણતરીની તૈયારીઓ તેજ થઈ ગઈ છે. કેન્દ્ર સરકારે વસતી ગણતરીના બીજા તબક્કાની તારીખ જાહેર કરી છે. આ તબક્કો 25 જાન્યુઆરી 2027થી શરૂ થશે અને 28 ફેબ્રુઆરી 2027 સુધી ચાલશે. આ વખતની વસતી ગણતરી અનેક કારણોસર મહત્વપૂર્ણ છે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે 1931 બાદ એટલે કે લગભગ 95 વર્ષ પછી દેશમાં ફરી એકવાર વસતી ગણતરી દરમિયાન જાતિ સંબંધિત માહિતી એકત્ર કરવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત (Census 2027) ભારતની પ્રથમ ડિજિટલ વસતી ગણતરી હશે. સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ટેક્નોલોજીનો મોટા પાયે ઉપયોગ કરવામાં આવશે અને ગણતરીકર્તાઓ ટેબલેટ તથા મોબાઇલ એપ્લિકેશન મારફતે માહિતી એકત્ર કરશે.
25 જાન્યુઆરીથી 28 ફેબ્રુઆરી સુધી વસતી ગણતરી
વસતી ગણતરીનો બીજો તબક્કો 25 જાન્યુઆરી 2027થી શરૂ થઈને 28 ફેબ્રુઆરી 2027 સુધી ચાલશે. આ દરમિયાન લોકોને તેમની વસવાટ અને પરિવાર સંબંધિત વિવિધ વિગતો અંગે કુલ 40 જેટલા પ્રશ્નો પૂછવામાં આવશે.
વસતી ગણતરીમાં ઘરોની ગણતરીનો પ્રથમ તબક્કો જૂન 2026માં પૂર્ણ થઈ ચૂક્યો છે. હવે બીજા તબક્કામાં વસ્તી સંબંધિત વિગતવાર માહિતી એકત્ર કરવામાં આવશે.
સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલી સંદર્ભ તારીખ 1 માર્ચ 2027ના રોજ 00:00 કલાક, એટલે કે રાત્રે 12 વાગ્યાની રહેશે. આ તારીખને આધાર બનાવીને દેશની વસતીના આંકડા તૈયાર કરવામાં આવશે.
95 વર્ષ બાદ ફરી જાતિની ગણતરી
Census 2027 નું સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસું જાતિની ગણતરી છે. વર્ષ 1931 બાદ પહેલી વખત દેશની વસતી ગણતરીમાં જાતિ સંબંધિત માહિતીનો સમાવેશ કરવામાં આવશે.
જાતિ આધારિત ડેટા દેશની સામાજિક રચના અને વિવિધ વર્ગોની વસ્તી અંગે વધુ સ્પષ્ટ માહિતી આપવામાં મદદ કરી શકે છે. આ માહિતીનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં નીતિ નિર્માણ અને વિવિધ સરકારી યોજનાઓના આયોજન માટે થઈ શકે છે.
10થી 24 જાન્યુઆરી સુધી ઓનલાઈન માહિતી ભરવાની તક
સરકારની અધિસૂચના મુજબ લોકો 10 જાન્યુઆરીથી 24 જાન્યુઆરી 2027 સુધી પોતે ઓનલાઈન પોર્ટલ મારફતે પોતાની માહિતી ભરી શકશે. આ સુવિધા (Census 2027) ને વધુ સરળ અને ડિજિટલ બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
ઓનલાઈન માહિતી ભર્યા બાદ ગણતરીકર્તા ઘરે આવીને જરૂરી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરશે. કોઈ વ્યક્તિ અથવા પરિવારની માહિતી બાકી ન રહી જાય તે માટે અંતે પાંચ દિવસનો રિવિઝન રાઉન્ડ પણ યોજવામાં આવશે.
કયા રાજ્યોમાં વસતી ગણતરી પછી થશે?
India Census 2027 ને લઈને દેશભરમાં તૈયારીઓ તેજ બની રહી છે. દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં નિર્ધારિત સમયગાળા દરમિયાન વસતી ગણતરીની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે. જોકે, કેટલાક રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણી અને કેટલાક પહાડી વિસ્તારોમાં હવામાનની પ્રતિકૂળ સ્થિતિને કારણે ગણતરી નિર્ધારિત સમયગાળામાં નહીં થાય. આવા રાજ્યો અને બરફવાળા વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ અનુકૂળ બન્યા બાદ અલગ તબક્કામાં વસતી ગણતરી હાથ ધરવામાં આવશે.
મણિપુરમાં વસતી ગણતરી હાલ મુલતવી
મણિપુરમાં અગાઉ સર્જાયેલી જાતીય હિંસા અને રાજ્યની વર્તમાન સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને Census 2027 ની વસતી ગણતરી હાલ પૂરતી મુલતવી રાખવામાં આવી છે. રાજ્યમાં સ્થિતિ સામાન્ય ન બને ત્યાં સુધી આગામી આદેશ સુધી નિર્ધારિત સમયગાળામાં ગણતરી હાથ ધરવામાં આવશે નહીં. પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કર્યા બાદ મણિપુરમાં વસતી ગણતરી ક્યારે શરૂ કરવામાં આવશે તે અંગે આગળનો નિર્ણય લેવામાં આવશે.
ચાર ચૂંટણીવાળા રાજ્યોમાં બાદમાં થશે
ગોવા, ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ અને ઉત્તરાખંડમાં 2027 ની શરૂઆતમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાવાની શક્યતા છે. ચૂંટણી પ્રક્રિયા દરમિયાન સરકારી કર્મચારીઓ અને અન્ય સ્ટાફ વ્યસ્ત રહેવાની શક્યતાને કારણે આ ચાર રાજ્યોમાં વસતી ગણતરી ચૂંટણી બાદ હાથ ધરવામાં આવશે.
બરફવાળા વિસ્તારોમાં અલગ સમયે વસતી ગણતરી
લદ્દાખના સમગ્ર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ અને હિમાચલ પ્રદેશના બરફવાળા વિસ્તારોમાં પણ સામાન્ય સમયગાળા દરમિયાન વસતી ગણતરી કરવામાં આવશે નહીં. લાહૌલ-સ્પીતી અને કિન્નૌરના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં ભારે બરફવર્ષાને કારણે અલગ સમયગાળો રાખવામાં આવશે.
જમ્મુ-કાશ્મીરના બરફવાળા વિસ્તારોમાં પણ જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરી દરમિયાન રસ્તાઓ બંધ થવાની સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખવામાં આવી છે. આવા વિસ્તારોમાં વસતી ગણતરી સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર 2027 દરમિયાન કરવામાં આવી શકે છે. આ વિસ્તારોને (Snow Bound Non-Synchronous Areas) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ત્રણ તબક્કામાં થશે Census 2027ની પ્રક્રિયા
Census 2027 ની સમગ્ર પ્રક્રિયા ત્રણ તબક્કામાં પૂર્ણ કરવામાં આવશે. પ્રથમ તબક્કામાં નાગરિકોને પોતાની માહિતી ઓનલાઈન ભરવાની તક મળશે. ત્યારબાદ ગણતરીકર્તા ઘરે આવીને જરૂરી વિગતો એકત્ર કરશે.
ત્રીજા તબક્કામાં પાંચ દિવસનો રિવિઝન રાઉન્ડ યોજવામાં આવશે. આ દરમિયાન કોઈ પરિવાર અથવા વ્યક્તિની માહિતી છૂટી ગઈ હોય તો તેને સામેલ કરવામાં આવશે.
ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ ભારતના રજિસ્ટ્રાર જનરલ દ્વારા Census Act, 1948 ની કલમ 3 હેઠળ આ અંગેનો આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો છે. આશરે 30 લાખ ગણતરીકર્તાઓ અને સુપરવાઇઝરોને આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં સામેલ કરવામાં આવશે. તેઓ ટેબલેટ અને મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા ડિજિટલ રીતે માહિતી એકત્ર કરશે.
Census 2027 માટે ₹11,718 કરોડનું બજેટ
કેન્દ્ર સરકારે Census 2027 માટે ₹11,718.24 કરોડના બજેટને મંજૂરી આપી છે. સમગ્ર વસતી ગણતરીનું સંકલન કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કરવામાં આવશે, જ્યારે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારો અમલીકરણમાં સહયોગ આપશે.
દેશની પ્રથમ ડિજિટલ વસતી ગણતરી અને 95 વર્ષ બાદ જાતિ આધારિત માહિતી એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયાને કારણે (Census 2027 )દેશ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. આગામી સમયમાં આ વસતી ગણતરીમાંથી મળનારા આંકડા દેશની વસ્તી, સામાજિક રચના અને નીતિ નિર્માણ માટે મહત્વપૂર્ણ આધાર બની શકે છે.
