મંતવ્ય વિશેષ/ કર્ણાટકના નવા મુખ્યમંત્રી કોણ?

તાજેતરમાં કર્ણાટકની ચૂંટણીના પરિણામો જાહેર થયા છે. ત્યારે કોંગ્રેસે જંગી બહુમતી સાથે જીત મેળવી છે. પરતું હવે પ્રશ્ન એ છે કે કર્ણાટકના નવા મુખ્યમંત્રી કોણ? જેની દાવેદારીમાં 2 નામ છે

Mantavya Exclusive
મુખ્યમંત્રી કોણ?
  • સિદ્ધારમૈયા કે ડીકે શિવકુમાર?
  • CBI ચીફ સાથે ડીકે શિવકુમારના માઠા સંબંધો
  • શિવકુમાર પર 19 થી વધુ આરોપો
  • સિદ્ધારમૈયા સાથે 135માંથી 90 ધારાસભ્યો

તાજેતરમાં કર્ણાટકની ચૂંટણીના પરિણામો જાહેર થયા છે. ત્યારે કોંગ્રેસે જંગી બહુમતી સાથે જીત મેળવી છે. પરતું હવે પ્રશ્ન એ છે કે કર્ણાટકના નવા મુખ્યમંત્રી કોણ? જેની દાવેદારીમાં 2 નામ છે એક સિદ્ધારમૈયા અને બીજું ડીકે શિવકુમાર ત્યારે હવે આજના અહેવાલમાં જોઈશું કે કયા કારણોથી  ડીકે શિવકુમાર પાસે સીએમ બનવાની ઓછી તકો છે.

14 માર્ચ 2023ની વાત છે. શિવકુમારે પત્રકારોને કહ્યું- કર્ણાટકના ડીજીપી અસમર્થ છે અને આ પદને લાયક નથી. ત્રણ વર્ષ વીતી ગયા અને હજુ કેટલા દિવસ ભાજપના કાર્યકરો રહેશે? અમે ચૂંટણી પંચને તેમની ફરજ અને આચરણ અંગે પત્ર પણ લખ્યો છે. તેની સામે એફઆઈઆર થવી જોઈએ. શિવકુમારે કહ્યું કે જો ચૂંટણી બાદ કોંગ્રેસની સરકાર બનશે તો તેમની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

બરાબર 2 મહિના પછી એટલે કે 14મી મેના રોજ કર્ણાટક ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસને બહુમતી મળી. પરિણામના એક દિવસ પછી, કર્ણાટકના ડીજીપી પ્રવીણ સૂદને સીબીઆઈના નવા વડા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. જો કે, વિપક્ષના નેતા અધીર રંજન ચૌધરી પણ નિમણૂક સમિતિમાં હતા. તેમણે સૂદના નામનો વિરોધ કર્યો હતો.

ઘણા રાજકીય વિશ્લેષકો પ્રવીણ સૂદની નિમણૂકને ડીકે શિવકુમાર સાથે જોડીને જોઈ રહ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જો ડીકે શિવકુમાર મુખ્યમંત્રી બન્યા હોત તો સીબીઆઈ ફરી એકવાર અપ્રમાણસર સંપત્તિના કેસમાં તપાસ ઝડપી બનાવી શકે છે. આમાં નવા સીબીઆઈ ચીફની ભૂમિકા મહત્વની બની રહેશે.

જો સીબીઆઈ અને ઈડી જેવી એજન્સીઓએ ડીકેના સીએમ બનતાની સાથે જ તેમની પૂછપરછ કરી હોત અથવા ધરપકડ કરી હોત તો કોંગ્રેસ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ હોત અને સરકાર પણ ફસાઈ ગઈ હોત. આનાથી સંદેશ જશે કે કોંગ્રેસે ભ્રષ્ટાચારીને મુખ્યમંત્રી બનાવ્યો. ડીકે શિવકુમારને મુખ્યમંત્રી ન બનાવવા પાછળનું આ સૌથી મોટું કારણ છે.

શિવકુમાર મની લોન્ડરિંગ, ટેક્સ ચોરી સહિતના 19 થી વધુ આરોપોનો સામનો કરે છે

ડીકે શિવકુમાર પર મની લોન્ડરિંગ, ટેક્સ ચોરી સહિતના 19 થી વધુ કેસ નોંધાયેલા છે. 8 કરોડથી વધુના મની લોન્ડરિંગ કેસમાં EDએ ચાર્જશીટ રજૂ કરી છે. તે જ સમયે, સીબીઆઈ અપ્રમાણસર સંપત્તિના કેસની પણ તપાસ કરી રહી છે. 2017 માં, શિવકુમાર અને તેના સહયોગીઓ પર 300 કરોડ રૂપિયાથી વધુનો આવકવેરો ચોરી કરવાનો આરોપ હતો.

EDએ શિવકુમાર પર આરોપ મૂક્યો છે કે તેઓ મંત્રી હતા ત્યારે જંગી માત્રામાં ગેરકાયદેસર અને બિનહિસાબી રોકડ એકઠી કરી હતી. ડીકે શિવકુમાર 1999-2004 સુધી એસએમ કૃષ્ણ સરકારમાં શહેરી વિકાસ મંત્રી હતા. ડીકે 2013માં સિદ્ધારમૈયા સરકારમાં ઉર્જા મંત્રી હતા.

2017 માં શરૂ થયેલી આવકવેરાની તપાસમાં, શિવકુમાર પર એજ્યુકેશન ટ્રસ્ટ અને રિયલ એસ્ટેટ બિઝનેસ દ્વારા બિનહિસાબી અને ગેરકાયદેસર નાણાં છુપાવવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

આવકવેરા વિભાગે ઓગસ્ટ 2017માં ડીકે શિવકુમાર સાથે જોડાયેલા લગભગ 70 જગ્યાઓ પર દરોડા પાડ્યા હતા. આ દરમિયાન મળેલા પુરાવાના આધારે સીબીઆઈએ ઓક્ટોબર 2020માં શિવકુમાર વિરુદ્ધ FIR નોંધી હતી.

સીબીઆઈએ આરોપ મૂક્યો હતો કે શિવકુમારે કૉંગ્રેસની આગેવાની હેઠળની કર્ણાટક સરકારમાં ઉર્જા પ્રધાન હતા ત્યારે એપ્રિલ 2013 થી એપ્રિલ 2018 સુધીમાં તેમની આવકના જાણીતા સ્ત્રોતો કરતાં અપ્રમાણસર રૂ. 74.93 કરોડની સંપત્તિ એકઠી કરી હતી.

શિવકુમારને સપ્ટેમ્બર 2019 માં મની લોન્ડરિંગ કેસમાં ED દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને એક મહિના પછી જામીન પર મુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ 2020માં કર્ણાટક કોંગ્રેસના પ્રમુખ બન્યા હતા.

શિવકુમારે આ વખતે વિધાનસભા ચૂંટણી માટેના તેમના નામાંકન પત્રમાં 1,214 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ જાહેર કરી હતી. તેમાં આપવામાં આવેલી એફિડેવિટ અનુસાર, આ જાહેર કરેલી સંપત્તિનો મોટો હિસ્સો બેંગલુરુના એક મોલમાંથી આવે છે. ડીકે શિવકુમાર મુખ્યમંત્રી ન બની શક્યા તેનું આ એક મુખ્ય કારણ છે.

રવિવારે વિધાનસભા પક્ષની બેઠકમાં તમામ ધારાસભ્યોને તેમના અભિપ્રાય પૂછવામાં આવ્યા હતા. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ આ માટે મહારાષ્ટ્રના પૂર્વ સીએમ સુશીલ કુમાર શિંદે, કોંગ્રેસ મહાસચિવ જિતેન્દ્ર સિંહ અને પૂર્વ મહાસચિવ દીપક બાબરિયાને નિરીક્ષક તરીકે મોકલ્યા હતા.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર કોંગ્રેસના 135માંથી 90 ધારાસભ્યો સિદ્ધારમૈયાને મુખ્યમંત્રી બનાવવાના પક્ષમાં હતા. કર્ણાટકના રાજકીય વિશ્લેષકો કહે છે કે સિદ્ધારમૈયાને મુખ્યમંત્રી ન બનાવવો એ જોખમી નિર્ણય હશે.

કુરુબા અને મુસ્લિમ સમુદાયો કર્ણાટકમાં ફેલાયેલા છે અને પાર્ટીના ઘણા ધારાસભ્યો તેમની બેઠકો માટે સિદ્ધારમૈયાની લોકપ્રિયતા પર આધાર રાખે છે. આ જ કારણ છે કે સિદ્ધારમૈયાને વધુ ધારાસભ્યોનું સમર્થન મળ્યું.

કર્ણાટકમાં હાલમાં બે મોટા નેતા બીએસ યેદિયુરપ્પા અને સિદ્ધારમૈયા છે. યેદિયુરપ્પા સક્રિય રાજકારણમાં નથી. આવી સ્થિતિમાં સિદ્ધારમૈયા રાજ્યના સૌથી ઊંચા નેતા તરીકે યથાવત છે. 1983માં પ્રથમ વખત ધારાસભ્ય બન્યા.

સિદ્ધારમૈયાનો વહીવટી અનુભવ તેમની તરફેણમાં બીજો મજબૂત મુદ્દો સાબિત થયો. તેમણે મુખ્યમંત્રી તરીકેનો સંપૂર્ણ પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યો છે. બે વખત ડેપ્યુટી સીએમ રહી ચૂક્યા છે. કર્ણાટકના નાણામંત્રી તરીકે 13 વખત બજેટ રજૂ કર્યું છે.

સિદ્ધારમૈયાની સૌથી મહત્વની બાબત તેમની સ્વચ્છ છબી છે. તેમની સામે ભ્રષ્ટાચારનો કોઈ આરોપ નથી, જે રાજકારણમાં બહુ જ ઓછો જોવા મળે છે. સ્વચ્છ છબી તેમના નેતૃત્વને વિશ્વસનીયતા આપે છે અને મતદારોમાં તેમની અપીલને મજબૂત બનાવે છે. એક સફળ પ્રશાસક તરીકેનો તેમનો ટ્રેક રેકોર્ડ તેમને મુખ્ય પ્રધાન પદ માટે સૌથી સફળ દાવેદાર બનાવે છે. સીએમ તરીકે ડીકે શિવકુમારના માર્ગમાં આ બાબત અવરોધ બની હતી.

સિદ્ધારમૈયા કુરુબા સમુદાયના છે. કર્ણાટકમાં લિંગાયત અને વોક્કાલિગા પછી કુરુબા ત્રીજો સૌથી મોટો સમુદાય છે. તેઓ કોંગ્રેસના સોશિયલ એન્જિનિયરિંગમાં પણ બંધબેસે છે. અહિંદા દ્વારા સિદ્ધારમૈયાએ લઘુમતી, ઓબીસી અને દલિતોને કોંગ્રેસ સાથે જોડ્યા છે.

અહિન્દા નેતા તરીકે તેઓ સામાજિક ન્યાયની વાત કરે છે. ‘અહિંદા’ લઘુમતી, ઓબીસી અને દલિતોને એક કરે છે.

કર્ણાટકમાં ઓબીસી વસ્તી 20% છે. આમાં એકલા કુરુબાનો હિસ્સો 7% છે. મુસ્લિમ વસ્તી 16% છે, SC-ST વસ્તી 25% થી વધુ છે. મતલબ જો આપણે માત્ર કુરુબા, SC-ST અને મુસ્લિમો વિશે વાત કરીએ તો ત્રણેય સમુદાયો લગભગ 48% છે.

સિદ્ધારમૈયા આ ત્રણ સમુદાયનું રાજકારણ કરે છે. આ કારણથી કોંગ્રેસમાં તેમનું કદ આ સમયે સૌથી મોટું છે. આ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ કોંગ્રેસને આ ત્રણ સમુદાયનું સંપૂર્ણ સમર્થન મળ્યું છે, જેના કારણે તે 135 બેઠકો જીતવામાં સફળ રહી છે.

આવી સ્થિતિમાં કોંગ્રેસ માટે 2024ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલા સિદ્ધારમૈયાને સાઈડલાઈન કરવાનો નિર્ણય ઘણો મુશ્કેલ હતો.

સિદ્ધારમૈયા 13 મે 2013ના રોજ પ્રથમ વખત કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી બન્યા હતા. સિદ્ધારમૈયાએ તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન ઘણી કલ્યાણકારી યોજનાઓ અમલમાં મૂકી હતી.

અન્ના ભાગ્ય યોજના: અન્ના ભાગ્ય યોજના 10 જુલાઈ 2013 ના રોજ શરૂ કરવામાં આવી હતી. જેમાં બીપીએલ પરિવારોને એક રૂપિયાના દરે વધુમાં વધુ 30 કિલો ચોખા આપવામાં આવે છે. જો પરિવારમાં એક વ્યક્તિ હશે તો તેને દર મહિને 10 કિલો ચોખા આપવામાં આવશે. જેમાં પરિવારમાં 2 વ્યક્તિ હોય તો તેને 20 કિલો અને જો 3થી વધુ વ્યક્તિઓ હોય તો દર મહિને 30 કિલો ચોખા આપવામાં આવશે.

ક્ષીર ભાગ્ય યોજના: ક્ષીર ભાગ્ય યોજના 1 ઓગસ્ટ 2013 ના રોજ શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ અંતર્ગત સરકારી અને અનુદાનિત શાળાઓમાં ધોરણ 1 થી 10 સુધીના વિદ્યાર્થીઓને અઠવાડિયામાં ત્રણ વખત 150 મિલી દૂધ આપવામાં આવે છે.

અનિલા ભાગ્ય યોજના: 21 ફેબ્રુઆરી 2018 ના રોજ, સિદ્ધારમૈયા સરકારે અનિલા ભાગ્ય યોજના લાગુ કરી. આ અંતર્ગત બીપીએલ પરિવારોને મફત એલપીજી કનેક્શન આપવામાં આવે છે.

લેપટોપ ભાગ્ય યોજના: 2017-18ના બજેટમાં સિદ્ધારમૈયાએ કોલેજના તમામ વિદ્યાર્થીઓને મફત લેપટોપ આપવાની જાહેરાત કરી હતી.

વધુમાં, સિદ્ધારમૈયાએ ભૂખમરો, શિક્ષણ, સ્ત્રી અને બાળ મૃત્યુદર સાથે સંકળાયેલી યોજનાઓનો વિસ્તાર કર્યો, જેમાં તમામ જાતિઓ અને સમુદાયોના ગરીબોને અહિંદા ધોરણે આવરી લેવામાં આવ્યા.

મુખ્યમંત્રી તરીકેના તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, તેમણે તમામ બજેટમાં મહિલાઓના સશક્તિકરણ માટે કંઈક યા બીજી રીતે કર્યું છે. જેમ કે સ્નાતક સુધીનું મફત શિક્ષણ, કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ માટે લેપટોપ, પંચાયતોમાં મહિલાઓની ફરજિયાત હાજરી અને ગર્ભવતી થયા પછી 16 મહિના સુધી પૌષ્ટિક આહાર.

આ જ કારણ છે કે લગભગ તમામ એક્ઝિટ અને ઓપિનિયન પોલમાં સિદ્ધારમૈયાને મુખ્યમંત્રી માટે પ્રથમ પસંદ દર્શાવવામાં આવ્યા છે. ABP-C વોટરના એક્ઝિટ પોલમાં 40.1% લોકોએ તેમને મુખ્યમંત્રી પદ માટે પ્રથમ પસંદ ગણાવ્યા. બીજી તરફ ડીકે શિવકુમારને માત્ર 5% લોકોએ સીએમ પદ માટે પ્રથમ પસંદ ગણાવ્યા હતા.

આ પણ વાંચો:કર્ણાટકના આંચકા બાદ શું ભાજપ કરશે કમબેક… દક્ષિણના રાજ્યના પરિણામોની આગામી ચૂંટણી પર કેટલી અસર પડશે?

આ પણ વાંચો:શું અમેરિકા પાકિસ્તાન આર્મી જનરલ અસીમ મુનીરને હટાવવા માગે છે?

આ પણ વાંચો:પૂર્વ PM ઈમરાન ખાને આર્મી ચીફ પર લગાવ્યા ગંભીર આરોપો, કહ્યું એવું કે..

આ પણ વાંચો:કર્ણાટકમાં પણ ચાલ્યો 38 વર્ષ જૂનો રિવાજ, કોંગ્રેસને મળી કમાન, ભાજપ રહ્યું સત્તાવિહોણું….આ કારણો છે જવાબદાર

આ પણ વાંચો:14 મહિનામાં કર્ણાટકમાં બનેલા 3 મુખ્યમંત્રીની સ્ટોરી તેમજ સમગ્ર ઘટના ક્રમ