સંયુક્ત આરબ અમીરાત (યુએઈ) એ લાલ સમુદ્રમાં માલવાહક જહાજો પર હુથી બળવાખોરો દ્વારા તાજેતરના હુમલાઓની અસર અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. UAEએ આ હુમલાઓને પ્રાદેશિક સુરક્ષા માટે “અસ્વીકાર્ય ખતરો” ગણાવ્યો છે. યુએઈના વિદેશ મંત્રાલયે શુક્રવારે એક નિવેદન બહાર પાડીને કહ્યું કે તે બાબ અલ-મંડેબ અને લાલ સમુદ્રમાં દરિયાઈ પરિવહન પરના હુમલાના પરિણામો અંગે ચિંતિત છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આવી ક્રિયાઓ “આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને વૈશ્વિક હિતોને જોખમમાં મૂકે છે.”
શા માટે હુથિઓ લાલ સમુદ્રમાં જહાજો પર હુમલો કરી રહ્યા છે?
ઑક્ટોબર ૨૦૧૬માં હમાસના આતંકવાદીઓ દ્વારા ઇઝરાયેલ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો ત્યારે ઇઝરાયલે ગાઝા પર સતત હુમલા શરૂ કર્યા હતા. હુથી બળવાખોરોએ ઈઝરાયેલને આ હુમલાઓ બંધ કરવા કહ્યું અને તેના બદલામાં ઈરાન સમર્થિત હુથી બળવાખોરોએ અરબી સમુદ્ર અને લાલગમાં ઈઝરાયેલથી જતી શિપિંગ જહાજો પર હુમલો કરવાનું શરૂ કર્યું. હુથિઓએ ચેતવણી આપી છે કે જ્યાં સુધી ઇઝરાયેલ હમાસ સામેના હુમલા બંધ નહીં કરે ત્યાં સુધી તેમની કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે.
અમેરિકા અને બ્રિટન હુથી બળવાખોરોની જગ્યા પર હુમલો કરે છે
લાલ સમુદ્રમાં હુથી હુમલાના જવાબમાં, યુએસ અને બ્રિટને ગુરુવારે યમનમાં હુથી બળવાખોરોના ઠેકાણાઓ પર સૈન્ય હુમલા કર્યા. આ હુમલા બાદ હવે UAEનું વલણ સામે આવ્યું છે.ગુરુવારના હુમલા બાદ અમેરિકાએ શુક્રવારે હુતીના ઠેકાણાઓ પર વધુ એક હુમલો કર્યો હતો. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રવક્તા જ્હોન કિર્બીએ જણાવ્યું હતું કે હડતાલનો હેતુ હુથી બળવાખોરોની મિસાઇલ અથવા ડ્રોનને એકત્ર કરવાની અને લોન્ચ કરવાની ક્ષમતાને ખતમ કરવાનો હતો. અમેરિકન અધિકારીએ કહ્યું કે આ હથિયારોનો ઉપયોગ હુથી વિદ્રોહીઓ લાલ સમુદ્રમાં શિપિંગ માટે કરી રહ્યા છે.
પેન્ટાગોને પુષ્ટિ કરી છે કે 28 સ્થળોએ 60 લક્ષ્યોને નિશાન બનાવીને સંયુક્ત યુએસ અને બ્રિટિશ હડતાલથી હુથી બળવાખોરોની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. દરમિયાન, હુથી બળવાખોરોએ કહ્યું કે તાજેતરના હુમલામાં તેમના પાંચ નેતાઓ માર્યા ગયા છે. જોકે, બળવાખોર જૂથે દરિયાઈ જહાજો પર હુમલા ચાલુ રાખવાની જાહેરાત કરી છે.
લાલ સમુદ્રમાં હુમલા ચાલુ રહેશે: હુથી બળવાખોરો
યમનમાં બ્રિટન અને અમેરિકાના હુમલાના જવાબમાં શુક્રવારે યમનના ઘણા શહેરોમાં હજારો લોકો વિરોધ પ્રદર્શનમાં રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. હુથી સુપ્રીમ પોલિટિકલ કાઉન્સિલના સભ્ય મોહમ્મદ અલી અલ-હુથીએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું, “યમન પરના તમારા હુમલાઓ આતંકવાદ છે. અમેરિકા શેતાન છે.”
હુથી નેતાઓએ આ હુમલાનો બદલો લેવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે. પરંતુ આ હોવા છતાં, યુએસ પ્રમુખ જો બિડેને શુક્રવારે ચેતવણી જારી કરીને કહ્યું કે જો હુથી બળવાખોરો લાલ સમુદ્રમાં વેપારી અને લશ્કરી જહાજો પર તેમના હુમલા ચાલુ રાખશે, તો તે વધુ હુમલા કરશે. લાલ સમુદ્ર એ વિશ્વના સૌથી આર્થિક રીતે મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંથી એક છે.
શુક્રવારે પેન્સિલવેનિયામાં મીડિયા સાથે વાત કરતા, સમાચાર એજન્સી રોઇટર્સ દ્વારા ટાંકીને બિડેને કહ્યું, ‘અમે ખાતરી કરીશું કે જો હુથી બળવાખોરો આવા હુમલા ચાલુ રાખશે તો અમે તેમને જવાબ આપીશું.’
હુથિઓ કોણ છે?
હુથી બળવાખોર સંગઠન એ યમન સ્થિત એક મિલિશિયા જૂથ છે, જેનું નામ તેના સ્થાપક હુસૈન બદ્રેદ્દીન અલ-હુતી પરથી લેવામાં આવ્યું છે. આ સંગઠન શિયા ઈસ્લામની ઝૈદી શાખા સાથે સંકળાયેલું છે. આ જૂથ 1980ના દાયકામાં યમનમાં સાઉદી અરેબિયાના વધતા ધાર્મિક પ્રભાવના વિરોધમાં ઉભરી આવ્યું હતું. અન્સાર અલ્લાહના સત્તાવાર નામ હેઠળ કાર્યરત, આ જૂથમાં લગભગ 20,000 લડવૈયાઓ છે અને યમનના પશ્ચિમી વિસ્તારને નિયંત્રિત કરે છે. હુથી બળવાખોર સંગઠનનું નેતૃત્વ હાલમાં અબ્દુલ મલિક અલ-હુથી કરે છે.
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, હુથી સંગઠનના વડા અબ્દુલ મલિક અલ-હુથીની ઉંમર લગભગ 40 વર્ષ છે અને તેમના નિર્દેશનમાં જૂથ પાસે હજારો લડવૈયાઓ છે. આ સિવાય આ બળવાખોર સંગઠન પાસે સશસ્ત્ર ડ્રોન અને બેલેસ્ટિક મિસાઈલોનો પણ મોટો ભંડાર છે. તેણે આ હથિયારોનો ઉપયોગ સાઉદી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર વારંવાર હુમલો કરવા માટે કર્યો હતો.
ઈરાન સમર્થિત હુથિઓએ જાહેરાત કરી છે કે જ્યાં સુધી ઈઝરાયેલ હમાસને ખતમ કરવા ગાઝા પર બોમ્બમારો કરવાનું બંધ ન કરે ત્યાં સુધી તેઓ વૈશ્વિક શિપિંગને નિશાન બનાવવાનું ચાલુ રાખશે.
હુથી હુમલાની વૈશ્વિક આર્થિક અસર
ગાઝામાં ચાલી રહેલા ઇઝરાયેલ-હમાસ યુદ્ધને કારણે શિપિંગ ખર્ચ અને તેલની કિંમતો પહેલેથી જ વધી રહી હોવાથી, હુથી બળવાખોરો દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલા પછી ભાવમાં વધુ વધારો થવાની સંભાવના છે. વિશ્વનો લગભગ 12% વેપાર લાલ સમુદ્ર દ્વારા થાય છે, તેથી સમજી શકાય છે કે આ માર્ગ સમગ્ર વિશ્વ માટે કેટલો મહત્વપૂર્ણ છે. ઈરાન સમર્થિત હુથી બળવાખોરોએ છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં 20 થી વધુ વખત માલવાહક જહાજો પર હુમલો કર્યો છે, જેના કારણે ઘણી શિપિંગ કંપનીઓને આ રૂટ પર તેમની સેવાઓ સ્થગિત કરવી પડી છે અને તેમને અલગ, લાંબો રસ્તો અપનાવવાની ફરજ પડી છે.
લાલ સમુદ્ર તેલના પરિવહન માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે અને વિશ્વના લગભગ 10 ટકા તેલ તેના જળમાર્ગોમાંથી પસાર થાય છે. રોઇટર્સે અહેવાલ આપ્યો છે કે કટોકટીને કારણે નવા વર્ષના પ્રથમ સત્રમાં તેલના ભાવમાં વધારો થયો હતો, જેમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ 0.6 ટકા વધીને $77.53 પ્રતિ બેરલ થયું હતું. ટોચની તેલ કંપનીઓમાંની એક બ્રિટિશ પેટ્રોલિયમ (બીપી) એ તેના જહાજોના રૂટમાં ફેરફાર કર્યો છે, જેના કારણે જહાજોના આગમનમાં વિલંબ થશે અને ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર બોજ પડશે.
મોટાભાગના જહાજોને હવે આફ્રિકાના દક્ષિણ છેડે કેપ ઓફ ગુડ હોપની આસપાસ વાળવામાં આવી રહ્યા છે, પરિણામે હજારો માઈલ (લગભગ 6,000 કિમી) વધીને મુસાફરી 12-15 દિવસ થઈ ગઈ છે. સીએનબીસીના અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં $200 બિલિયનથી વધુનો વેપાર પહેલેથી જ ડાઇવર્ટ કરવામાં આવ્યો છે.
ભારત પર અસર
અત્યાર સુધી આ પ્રદેશમાં ભારતીય ધ્વજવાળા વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા નથી. ભારત, જે તેના મોટાભાગના તેલની રશિયા પાસેથી આયાત કરે છે, તે અત્યાર સુધી હુમલાઓથી મોટાભાગે અસ્પૃશ્ય રહ્યું છે કારણ કે રશિયન ટેન્કરો પર હુથી બળવાખોરો દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો નથી. આ એટલા માટે છે કારણ કે રશિયા ઈરાનનું સાથી માનવામાં આવે છે અને તેણે “ગાઝામાં આપત્તિજનક માનવતાવાદી પરિસ્થિતિ” વિશે અનેક પ્રસંગો પર વાત કરી છે, જેણે ઇઝરાયેલને નિરાશ કર્યા હતા.
જો કે, તે નિકાસ છે જે ભારતને સૌથી વધુ નુકસાન પહોંચાડશે, કેન્દ્રીય પ્રધાન પીયુષ ગોયલે ચોખાના વેપાર પર સંભવિત અસરની રૂપરેખા આપી છે. ભારત બાસમતી ચોખાનો મુખ્ય નિકાસકાર છે જે વાર્ષિક આશરે 4 મિલિયન ટન નિકાસ કરે છે.
આ પણ વાંચોઃ
આ પણ વાંચોઃ
આ પણ વાંચોઃ
