National News: દરેકને સોનું ગમે છે, પછી તે ભારતીય હોય કે વિદેશીઓ. સોનાને હંમેશા સૌથી વિશ્વસનીય સંપત્તિ માનવામાં આવે છે. કોઈપણ દેશની આર્થિક સ્થિતિ તેના સોનાના ભંડાર પર આધાર રાખે છે. કાગળના ચલણના મૂલ્યમાં ઘણા કારણોસર વધઘટ થઈ શકે છે. પરંતુ સોનાના ભાવ સ્થિર છે. તે સમગ્ર વિશ્વમાં સ્વીકારવામાં આવે છે. તાજેતરમાં ઓડિશામાં સોનાનો ભંડાર મળી આવ્યો છે. વૈજ્ઞાનિકોએ રાજ્યમાં સોનાનો મોટો ભંડાર શોધી કાઢ્યો છે. આનાથી તે સોનાની ખાણનું મુખ્ય કેન્દ્ર બન્યું છે. શું તમે જાણો છો કે દુનિયામાં સોનાનો કેટલો ભંડાર છે અને ભારત આ મામલે કેટલું આગળ છે?
ભારત પાસે સોનાનો આટલો ભંડાર છે, કેમ વધ્યો?
ફેબ્રુઆરી 2025માં ભારતમાં 840.76 ટન સોનાનો ભંડાર હતો. આ અનામત રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) પાસે છે. 2024ના ચોથા ક્વાર્ટરમાં ભારતનો ગોલ્ડ રિઝર્વ વધીને 876.20 ટન થયો હતો. 2000 અને 2024ની વચ્ચે આ સર્વકાલીન ઉચ્ચ સ્તરે હતો. RBIએ નવેમ્બર 2024માં 8 ટન સોનું ખરીદ્યું હતું. વર્ષ 2024માં ભારતે કુલ 73 ટન સોનું ખરીદ્યું હતું. ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશો તેમના સોનાના ભંડારમાં વધારો કરી રહ્યા છે.
સંકટના સમયે સોનું સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે
પ્રાચીન સમયથી સોનાનો ઉપયોગ પૈસા તરીકે થતો આવ્યો છે. તેથી, ફુગાવાને ટાળવા અને આર્થિક સંકટના સમયમાં તેને સુરક્ષિત રોકાણ ગણવામાં આવે છે. તે માત્ર કિંમતી ધાતુ નથી. તે વિશ્વની નાણાકીય વ્યવસ્થાનો આવશ્યક ભાગ છે. ઓડિશા હંમેશા કુદરતી સંસાધનો અને ખનિજોનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. હવે તે ફરીથી તેના સોનાના ભંડારને કારણે સમાચારમાં છે. અહીં ઘણા જિલ્લાઓમાં સોનાનો ભંડાર મળી આવ્યો છે. રાજ્યના ખાણ મંત્રી બિભૂતિ જેના અનુસાર, સોનાની શોધ ઘણી જગ્યાએ ચાલી રહી છે. આની ટૂંક સમયમાં હરાજી કરવામાં આવશે.
સોનાનો ભંડાર ક્યાંથી મળ્યો?
વૈજ્ઞાનિકોને ઓડિશાના સુંદરગઢ, નબરંગપુર, કેઓંઝર અને દેવગઢ જેવા જિલ્લાઓમાં સોનાના મોટા ભંડાર મળ્યા છે. બૌધ, મલકાનગીરી, સંબલપુર જેવા વિસ્તારોમાં પણ સર્ચ ચાલુ છે. મરેડીહી, સુલીપત અને બદામપહાર જેવા વિસ્તારો પણ સંશોધન પ્રોજેક્ટનો ભાગ છે.
સૌથી ખાસ વાત અહીં સોનાનો ભંડાર છે
દેવગઢ જિલ્લામાં ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેમાં પ્રચંડ સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે. અડાસા-રામપલ્લીમાં સોનાના ભંડારની ઓળખ થઈ ચૂકી છે. જીએસઆઈ (જીઓલોજિકલ સર્વે ઓફ ઈન્ડિયા) તાંબાની શોધ કરી રહ્યું છે. આ દર્શાવે છે કે આ વિસ્તારમાં અનેક પ્રકારના ખનિજ સંસાધનો છે. ગોપુર-ગાઝીપુર, માંકડચુઆન, સાલેકાના અને દિમિરીમુંડા વિસ્તારમાં સોનાની શોધ ચાલી રહી છે. આ તમામ શોધ રાજ્યની તેના ખાણકામ ક્ષેત્રના વિસ્તરણની યોજનાનો એક ભાગ છે. ઓડિશા સરકાર દેવગઢમાં તેના પ્રથમ સોનાના ખાણ બ્લોકની હરાજી કરવાની યોજના બનાવી રહી છે.
વિદેશી તિજોરીમાં સોનું કેમ રાખવામાં આવે છે?
ભારત સહિત વિશ્વના ઘણા દેશો તેમના સોનાના ભંડારનો મોટો હિસ્સો વિદેશી તિજોરીઓમાં રાખે છે. આવું એટલા માટે કરવામાં આવે છે જેથી રાજકીય, આર્થિક અને સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ સ્થિરતા જાળવી શકાય અને તેમના જોખમો ઘટાડી શકાય. લંડન, ન્યુયોર્ક અને ઝ્યુરિચ જેવા મોટા નાણાકીય કેન્દ્રોમાં રાખેલ સોનું આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહારોમાં સરળતાથી વાપરી શકાય છે. ભારતના સોનાના ભંડારનો મોટો હિસ્સો બેન્ક ઓફ ઈંગ્લેન્ડ અને બેન્ક ફોર ઈન્ટરનેશનલ સેટલમેન્ટ્સમાં રાખવામાં આવ્યો છે. તેનું કારણ પણ બ્રિટન અને અમેરિકા સાથેના ઐતિહાસિક સંબંધો છે, જેના કારણે તેમનામાં વિશ્વાસ વધ્યો છે.
અમેરિકાની તાકાત સોનેરી સોનું છે
અમેરિકા પાસે વિશ્વનો સૌથી મોટો સોનાનો ભંડાર છે. આ 8,133.46 ટન છે. આ અમેરિકાની વાસ્તવિક તાકાત દર્શાવે છે. ડોલર લાંબા સમયથી વૈશ્વિક ચલણ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે. છતાં અમેરિકાએ સોનાને તેની અર્થવ્યવસ્થાની કરોડરજ્જુ તરીકે રાખ્યું છે. આવા મુશ્કેલ સંજોગોમાં અર્થતંત્રને સંચાલિત કરવા માટે સોનું કામમાં આવે છે.
સોનાએ જર્મનીને યુદ્ધમાંથી બચાવ્યું
બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી જર્મનીની હાલત અત્યંત ખરાબ થઈ ગઈ હતી. પરંતુ તેને માત્ર સોનું જ બચાવી શક્યો. તેણે પોતાના સોનાના ભંડારમાં સતત વધારો કર્યો. હવે જર્મની વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો સોનાનો ભંડાર ધરાવતો દેશ છે. તેનો કુલ સોનાનો ભંડાર 3,351.53 ટન છે.
ઇટાલીનો વિકાસ સોનાના આધારે થયો હતો
ઇટાલી યુરોપમાં વેપાર અને પર્યટનનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. સોનાના ભંડારને કારણે ઇટાલીની અર્થવ્યવસ્થા સ્થિર રહી અને તે વિકસિત દેશ બની શક્યો. તેના સોનાના ભંડાર મુખ્યત્વે યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંકના નિયંત્રણ હેઠળ રહે છે. તેનો કુલ સોનાનો ભંડાર 2,451.84 ટન પર પહોંચી ગયો છે.
ફ્રાન્સ P-5 ની મહત્વપૂર્ણ શક્તિ બની ગયું
ફ્રાન્સ પણ યુરોપમાં એક મહત્વપૂર્ણ આર્થિક શક્તિ છે. તેની પાસે 2,436.97 ટન સોનાનો વિશાળ ભંડાર પણ છે. ફ્રાન્સ તેના સોનાના ભંડારને ઉચ્ચ સ્તરે જાળવી રાખવાનો સતત પ્રયાસ કરે છે. આ આર્થિક મંદી અથવા અન્ય કટોકટી દરમિયાન પણ તેની અર્થવ્યવસ્થાને સ્થિર રાખવામાં મદદ કરે છે. તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના કાયમી સભ્ય પણ છે.
રશિયાએ પણ તેના સોનાના ભંડારમાં વધારો કર્યો છે
યુક્રેન સાથેના યુદ્ધ પછી રશિયાએ તેના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં વિવિધતા લાવવા માટે મોટાપાયે સોનું ખરીદ્યું છે. તેનો સોનાનો ભંડાર 2,335.85 ટન પર પહોંચી ગયો છે. અગાઉ તેના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં ડોલર અને યુરો પણ મોટી માત્રામાં હતા. જો કે, અમેરિકા અને તેના નાટો સાથીઓએ તેમની જમીન પકડી રાખી હતી.
અમેરિકા સાથેના યુદ્ધમાં સોનું ચીનને મદદ કરે છે
અમેરિકા પછી ચીન વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે. તેનો કુલ સોનાનો ભંડાર 2,264.32 ટન છે. છેલ્લા ઘણા સમયથી તે પોતાના સોનાના ભંડારને વધારવામાં વ્યસ્ત છે જેથી કરીને તે તેની કરન્સીને મજબૂત કરી શકે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં ચીન પર 10 ટકા ટેરિફ લાદી છે. આ જ કારણ છે કે ચીન સોનાનો ભંડાર વધારીને ડોલર પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માંગે છે.
જાપાનને દેવામાંથી બહાર કાઢવામાં સોનું મદદરૂપ છે
વિકસિત જાપાન પાસે પણ સોનાનો મોટો ભંડાર છે એટલે કે 845.97 ટન. તેના આધારે તે પોતાની આર્થિક સ્થિરતા જાળવી રાખે છે. વિદેશી દેવાના વ્યવહારમાં પણ તે આ ગોલ્ડ રિઝર્વની મદદ લઈ રહ્યો છે.
ગોલ્ડ રિઝર્વમાં ભારત આઠમા નંબરે છે
સોનાના ભંડારની બાબતમાં ભારત વિશ્વમાં 8મા ક્રમે છે. તેમની પાસે 840.76 ટન સોનું છે. સોનું એ માત્ર નાણાકીય સંપત્તિ નથી, પરંતુ સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક દૃષ્ટિકોણથી ભારતીયો માટે ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે. ભારતીય મહિલાઓ પાસે પણ સોનાનો સૌથી મોટો ભંડાર છે. આ અનામત દેશની આર્થિક સુરક્ષાનો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. ભારત પણ ડૉલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ઝડપથી સોનું ખરીદી રહ્યું છે.
સોનાના આધારે નેધરલેન્ડ યુરોપમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે
નેધરલેન્ડે પણ આર્થિક સ્થિરતા માટે સોનાનો મોટો ભંડાર જાળવી રાખ્યો છે. તેની પાસે 612.45 ટન ગોલ્ડ રિઝર્વ છે. જીડીપીની દ્રષ્ટિએ, નેધરલેન્ડ વિશ્વની 18મી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે અને યુરોપમાં પાંચમી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે.
આ કારણે જ તુર્કી દુનિયામાં અમીર બન્યો
વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓને પહોંચી વળવા તાજેતરના વર્ષોમાં તુર્કીએ તેના સોનાના ભંડારમાં ઝડપથી વધારો કર્યો છે. તેનો સોનાનો ભંડાર 584.93 ટન હતો. તેના આધારે તુર્કીએ ઝડપથી પોતાને સમૃદ્ધ બનાવ્યા છે. તેણે ડ્રોન ટેક્નોલોજી અને મિલિટ્રી ટેક્નોલોજીમાં પોતાની જાતને આગળ રાખી છે.
આ પણ વાંચો:મંગળ પર મળ્યો ‘પીળો ખજાનો’, નાસાના રોવરે કર્યું કમાલ, એલિયન્સ વિશેના રહસ્યો પણ કરવામાં આવશે જાહેર
આ પણ વાંચો:પુરીના જગન્નાથ મંદિરના રત્ન ભંડારનો ખુલ્યો ખજાનો, 11 સભ્યોની ટીમ મંદિરના ભંડારમાં કર્યો પ્રવેશ
