Uttarpradesh News : આઝમ ખાન (Azam Khan)ની જૌહર યુનિવર્સિટી (Jauhar University)સામે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED)ની તપાસમાં કરોડો રૂપિયાના ભંડોળ અને જમીનના વ્યવહારોને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. તપાસ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, યુનિવર્સિટીની જમીન અને ઇમારતોની કુલ કિંમત ₹499.09 કરોડ આંકવામાં આવી છે, જ્યારે તેમાંથી ₹426.46 કરોડના ખર્ચનો સંતોષકારક હિસાબ મળ્યો નથી. આ મામલે પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
સરકારી ભંડોળના ઉપયોગ અંગે તપાસ
EDના જણાવ્યા અનુસાર, રામપુર (Rampur)માં નોંધાયેલી 26 FIRના આધારે તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ કેસોમાં ખેડૂતોની ખેતીની જમીન યુનિવર્સિટી માટે બળજબરીથી કબજે કરવામાં આવી હોવાના આરોપો સામેલ છે. તપાસ દરમિયાન સિંઘનખેડા ગામમાં આશરે 34 એકરમાં ફેલાયેલા 45 દુશ્મન સંપત્તિના પ્લોટ પર ગેરકાયદે કબજાના આરોપો પણ સામે આવ્યા હતા.
એજન્સીએ એવો પણ દાવો કર્યો છે કે સરકારી કોન્ટ્રાક્ટ માટે મળેલા નાણાં અને બાંધકામ સામગ્રીનો ઉપયોગ યુનિવર્સિટીના નિર્માણમાં કરવામાં આવ્યો હતો. એક કંપનીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટરના નિવેદન અનુસાર, જાહેર બાંધકામ વિભાગ (PWD) પાસેથી મળેલા આશરે ₹186 કરોડના કોન્ટ્રાક્ટમાંથી 30થી 40 ટકા રકમ યુનિવર્સિટીના બાંધકામ માટે વપરાઈ હોવાનો આરોપ છે.
સરકારી મિલકતો ખાનગી યુનિવર્સિટીને આપવાનો મુદ્દો
EDની તપાસ (ED Investigation)માં યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં સરકારી ભંડોળથી થયેલા બાંધકામ અંગે પણ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, ધારાસભ્ય અને વિધાન પરિષદના સભ્યના સ્થાનિક વિકાસ ભંડોળમાંથી આશરે ₹6.60 કરોડનાં કામ કરવામાં આવ્યાં હતાં.
આ ઉપરાંત, ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે પંડાલ, OBC હોસ્ટેલ અને હોસ્પિટલ બ્લોકના બાંધકામ માટે કુલ ₹23.41 કરોડ મંજૂર કર્યા હતા. પંડાલના બાંધકામ માટે 2015માં ₹12.16 કરોડ મંજૂર કરવામાં આવ્યા હતા. શરૂઆતના સરકારી આદેશમાં તેની માલિકી સંસ્કૃતિ વિભાગ પાસે રાખવાની અને રાજ્ય સરકારને મફત ઉપયોગનો અધિકાર આપવાની શરતો હતી. જોકે, EDના જણાવ્યા અનુસાર, 2016માં આ શરતોમાં ફેરફાર કરીને પંડાલની માલિકી જૌહર યુનિવર્સિટીને (Jauhar University)સોંપવામાં આવી હતી.
₹499 કરોડની મિલકત સામે ખર્ચનો હિસાબ અધૂરો
જિલ્લા મૂલ્યાંકન અધિકારીના 10 નવેમ્બર, 2023ના અહેવાલ પ્રમાણે, યુનિવર્સિટીની 59 ઇમારતોના બાંધકામનો ખર્ચ ₹494.46 કરોડ હતો, જ્યારે જમીનની કિંમત ₹4.63 કરોડ આંકવામાં આવી હતી. આમ, જમીન અને ઇમારતોની કુલ કિંમત ₹499.09 કરોડ થાય છે.
EDના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રસ્ટે આવકવેરા રિટર્નમાં બાંધકામ અને જમીન ખરીદી પાછળ ₹78.32 કરોડનો ખર્ચ દર્શાવ્યો હતો. તપાસમાં ₹12.29 કરોડનું દાન અસલી હોવાનું જાણવા મળતાં ટ્રસ્ટનો દર્શાવેલો વાસ્તવિક બાંધકામ ખર્ચ ₹66.03 કરોડ રહ્યો હતો. અન્ય કાયદેસર સ્ત્રોતો સહિત કુલ ₹72.63 કરોડનો હિસાબ મળ્યો હોવાનો એજન્સીનો દાવો છે. પરિણામે, ₹426.46 કરોડના ખર્ચનો સંતોષકારક હિસાબ મળ્યો ન હોવાનું જણાવાયું છે. આ આધારે EDએ સંબંધિત જમીન અને ઇમારતો જપ્ત કરી છે.
નવી FIR અને અગાઉના દરોડા
EDએ આઝમ ખાન (Azam Khan)અને અન્ય લોકો સામે નોંધાયેલી 28 વધારાની FIRને પણ તપાસમાં સામેલ કરી છે. આ કેસોમાં ઘરો તોડવા, રહેવાસીઓને ધમકી આપવા, મિલકત લૂંટવા અને નગરપાલિકાની સફાઈ મશીનરી યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં લઈ જવાના આરોપોનો સમાવેશ થાય છે. આ આરોપો હજી ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં સાબિત થવાના બાકી છે.
તપાસ દરમિયાન મળેલી માહિતીના આધારે 13 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ રામપુર (Rampur)ના અઝીમનગર પોલીસ સ્ટેશનમાં નવી FIR નોંધાઈ હતી. અગાઉ 19 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ EDએ જૌહર યુનિવર્સિટી અને સંબંધિત પરિસરમાં દરોડા પાડીને ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો તથા દસ્તાવેજો જપ્ત કર્યા હતા.આ મામલે તપાસ ચાલુ છે. EDના આરોપો અને દાવાઓ અંગે અંતિમ નિર્ણય કોર્ટની કાર્યવાહી બાદ જ આવશે.
