Union Budget 2026:નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રવિવારે ડાયરેક્ટ ટેક્સ માળખા હેઠળ પાલનને સરળ બનાવવા, પારદર્શિતા સુધારવા અને નાના કરદાતાઓ પરનો બોજ ઘટાડવાના હેતુથી અનેક પગલાંની જાહેરાત કરી.આ ફેરફારોના ભાગ રૂપે, નોન-ઓડિટ ટ્રસ્ટ માટે ટેક્સ (Income tax) ફાઇલિંગની અંતિમ તારીખ 31 ઓગસ્ટ સુધી લંબાવવામાં આવી છે, જ્યારે પગારદાર કરદાતાઓ માટે અંતિમ તારીખ 31 જુલાઈ છે. ITR-1 અને ITR-2 માટે ફાઇલિંગની અંતિમ તારીખ પણ 31 જુલાઈ છે.
પાલન કડક બનાવવા માટે, સરકારે બિન-નિવાસીઓ દ્વારા સ્થાવર મિલકતના વેચાણ પર ફરજિયાત TDS લાદવાનો અને માનવશક્તિ સેવાઓના પુરવઠાને ટેક્સ ડિડક્ટેડ એટ સોર્સ (TDS) મિકેનિઝમ હેઠળ લાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. વધુમાં, સીતારમણે કહ્યું કે સરકાર સિસ્ટમ લોડ અને કરદાતાઓની ભીડ ઘટાડવા માટે ટેક્સ રિટર્ન (Income tax) ફાઇલિંગ સમયમર્યાદાને ઘટાડી દેવાનું વિચારી રહી છે.
બજેટમાં આવકવેરા (Income tax) રિટર્ન સુધારવાની અંતિમ તારીખ 31 માર્ચ સુધી લંબાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે, જે નજીવી ફી સાથે ચૂકી ગયેલા કરદાતાઓને રાહત આપશે. નાના કરદાતાઓ માટે એક નવી યોજના પણ જાહેર કરવામાં આવી છે જે અનુપાલનને સરળ બનાવવા અને વિવાદો ઘટાડવા માટે છે.
“હું 31 ડિસેમ્બરથી રિટર્ન સુધારવા માટે ઉપલબ્ધ સમય 31 માર્ચ સુધી લંબાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકું છું, નજીવી ફી સાથે. હું ટેક્સ રિટર્ન ફાઇલિંગ સમયમર્યાદાને પણ લંબાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકું છું – ITR 1 અને ITR 2 ધરાવતા વ્યક્તિઓ 31 જુલાઈ સુધી ફાઇલ કરવાનું ચાલુ રાખશે, અને નોન-ઓડિટ વ્યવસાયિક સંસ્થાઓ અથવા ટ્રસ્ટોને 31 ઓગસ્ટ સુધી સમય આપવામાં આવશે.”
વિદેશમાં ખર્ચ અંગે, નાણામંત્રીએ કહ્યું કે લિબરલાઇઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) હેઠળ TCS દર શિક્ષણ અને તબીબી હેતુઓ માટે ઘટાડીને 2% કરવામાં આવશે.
આવકવેરા (Income tax) પાલન સરળ બનાવવા અનેક જાહેરાતો
સીતારમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે પ્રસ્તાવિત કાયદા હેઠળ નવા આવકવેરા (Income tax) રિટર્ન ફોર્મ ટૂંક સમયમાં સૂચિત કરવામાં આવશે. નવો આવકવેરા કાયદો 1 એપ્રિલથી અમલમાં આવવાનો છે, અને અમલીકરણ પહેલાં સંબંધિત ફોર્મ અને પ્રક્રિયાઓ જારી કરવામાં આવશે. રાજર્ષિ દાસગુપ્તા, એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર ટેક્સ, એક્વિલાએ જણાવ્યું હતું કે “કરદાતાઓને 31 માર્ચ સુધી નજીવી ફી સાથે સુધારેલા આવકવેરા (Income tax) રિટર્ન ફાઇલ કરવાની મંજૂરી આપવી એ વધુ અનુકૂળ અને વિશ્વાસ-આધારિત કર પ્રણાલી તરફનું એક મોટું પગલું છે. ઘણા કરદાતાઓ વાસ્તવિક ભૂલો, મોડા સબમિશન અથવા માહિતીના અભાવને કારણે અગાઉની સમયમર્યાદા ચૂકી જાય છે, અને આ વિસ્તૃત સમયમર્યાદા કોઈ નોંધપાત્ર દંડ ભર્યા વિના ભૂલો સુધારવાની વ્યવહારુ તક પૂરી પાડે છે. આ પગલું સ્વૈચ્છિક પાલનને પ્રોત્સાહન આપે છે, મુકદ્દમા ઘટાડે છે અને કર વહીવટને સરળ, વધુ માનવીય અને કરદાતા-મૈત્રીપૂર્ણ બનાવવાના સરકારના મોટા ઉદ્દેશ્ય સાથે સુસંગત છે.”
ટેક્સ સ્લેબમાં કોઈ ફેરફાર નહીં
ગયા વર્ષે, નાણાં પ્રધાન સીતારમણે નવી કર પ્રણાલી હેઠળ સ્લેબ વધારીને અને મૂળભૂત મુક્તિ મર્યાદા ₹4 લાખ સુધી વધારીને આવકવેરા (Income tax) માળખામાં ફેરફાર કર્યો હતો, જેનાથી પગારદાર કરદાતાઓને વધુ રાહત મળી હતી. તેનાથી વિપરીત, જૂની કર પ્રણાલી વય-આધારિત મુક્તિઓ સાથે ચાલુ રહે છે 60 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના લોકો માટે ₹2.5 લાખ, જીવંત વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ₹3 લાખ અને 80 વર્ષથી વધુ ઉંમરના સુપર વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ₹5 લાખ.
નવી સિસ્ટમ હેઠળ, ₹4 લાખ સુધીની આવક કરમુક્ત છે, જેમાં ₹4-8 લાખ માટે 5%, ₹8-12 લાખ માટે 10%, ₹12-16 લાખ માટે 15%, ₹16-20 લાખ માટે 20%, ₹20-24 લાખ માટે 25% અને ₹24 લાખથી વધુ આવક માટે 30% નો પ્રગતિશીલ દર છે. જૂની સિસ્ટમમાં ઉચ્ચ સ્લેબ હતા, જેમાં ₹10 લાખથી વધુ આવક માટે 30% દર લાગુ પડતો હતો.
નવી સિસ્ટમનું મુખ્ય આકર્ષણ જૂની સિસ્ટમ હેઠળ ₹50,000 ની સરખામણીમાં ₹75,000 ની ઊંચી પ્રમાણભૂત કપાત, તેમજ ₹25,000 ની ઊંચી કૌટુંબિક પેન્શન કપાત છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 થી, ₹12.75 લાખ સુધીના પગાર ધરાવતા કરદાતાઓ વર્ચ્યુઅલ રીતે કોઈ કર ચૂકવશે નહીં, જ્યારે ₹25 લાખ સુધીની કમાણી કરનારાઓ નવી સિસ્ટમ પસંદ કરીને ₹1 લાખથી વધુની બચત કરી શકશે.
આ પણ વાંચો:સંસદનું બજેટ સત્ર આજથી શરૂ, 4 નવા બિલ સાથે 16 બિલ રજૂ થઈ શકે છે
આ પણ વાંચો: ભારતનો GDP ગ્રોથ 7% થી વધુ રહેવાનો અંદાજ, બજેટ પહેલા અર્થતંત્રના સારા સમાચાર
