ભારતની કેન્દ્ર સરકારે આજે દેશમાં જથ્થાબંધ દવાઓ અને મેડિકલ ડિવાઇસીસ પાર્કના ઘરેલું ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગની ચાર યોજનાઓ શરૂ કરી હતી. આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય મંત્રી મનસુખ માંડવીયા, કેન્દ્રીય મંત્રી ડી.વી. સદાનંદ ગૌડા, શિપિંગ માટેના એમઓએસ (આઇ / સી) અને કેમિકલ્સ અને ફર્ટિલાઇઝર્સ માટેના એમઓએસ, શ્રી અમિતાભ કાંત, સીઇઓ નીતી આયોગ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગના સચિવ ડો. પી ડી વાઘેલા પણ હાજર રહ્યા હતા.
આ પ્રસંગે બોલતા શ્રી ગૌડાએ જણાવ્યું હતું કે આ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિઝનને અનુરૂપ છે અને ભારતને ફાર્મા ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવવાની હાકલ કરે છે. આ માટે ભારત સરકારે ચાર યોજનાઓને મંજૂરી આપી છે, જેમાં બલ્ક ડ્રગ્સ અને મેડિકલ ડિવાઇસીસ પાર્ક માટેની બે-બે યોજના છે. તેમણે ઉદ્યોગો અને રાજ્યોને આગળ આવવા અને આ યોજનાઓમાં ભાગ લેવા અનુરોધ કર્યો છે.
તેમણે કહ્યું કે, ભારતને ઘણીવાર ‘વિશ્વની ફાર્મસી’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને ખાસ કરીને ચાલુ કોવિડ -19 રોગચાળોમાં આ વાત સાચી સાબિત થઈ છે જ્યારે દેશભરમાં તાળાબંધી દરમિયાન પણ ભારતે જરૂરિયાતમંદ દેશોમાં જીવન બચાવવાની ગંભીર દવાઓનો નિકાસ ચાલુ રાખ્યો હતો. જો કે, આ સિદ્ધિઓ છતાં, તે ચિંતાનો વિષય છે કે આપણો દેશ મૂળભૂત કાચા માલની આયાત પર વિવેચનાત્મક રીતે નિર્ભર છે, એટલે કે, જથ્થાબંધ દવાઓ (કી સ્ટાર્ટિંગ મટિરીયલ્સ (કેએસએમ) / ડ્રગ ઇન્ટરમીડિએટ્સ (ડીઆઇએસ) અને સક્રિય ફાર્માસ્યુટિકલ ઘટકો (એપીઆઇ)) જે કેટલીક આવશ્યક દવાઓ બનાવવા માટે વપરાય છે. આ જ રીતે તબીબી ઉપકરણોના ક્ષેત્રમાં, આપણો દેશ તેની 86% તબીબી ઉપકરણોની આવશ્યકતાઓ માટે આયાત પર આધારિત છે.
કેન્દ્રીયમંત્રી મનસુખ માંડવીયાએ કહ્યું કે ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષમતાઓને વધુ વિકસાવવા તરફ આ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ પહેલ છે. માર્ગદર્શિકાઓની વિગતો આપતા માંડવીયાએ જણાવ્યું હતું કે, એસ એમ, ડીઆઈ અને એપીઆઇ અને મેડિકલ ઉપકરણોના ઘરેલું ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટેની પ્રોડક્શન લિંક્ડ પ્રોત્સાહન (પી.એલ.આઇ.) યોજનાઓ bul 53 જથ્થાબંધ દવાઓનાં ઘરેલુ ઉત્પાદનને વેગ આપવા સહિતના લાંબા ગાળા સુધી આગળ વધશે, જેના પર ભારત આલોચનાત્મક છે. આયાત પર આધારીત.
યોજનાના માર્ગદર્શિકામાં સમાવિષ્ટ 41 ઉત્પાદનોની સૂચિ 53 બલ્ક દવાઓના ઘરેલું ઉત્પાદનને સક્ષમ બનાવશે. સ્થાનિક મૂલ્યના વધારાના સ્તર સાથે સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદિત આ 41 ઉત્પાદનોના સ્થાનિક વેચાણની નિશ્ચિત ટકાવારી રૂપે યોજના હેઠળ પસંદ થયેલ મહત્તમ 136 ઉત્પાદકોને આર્થિક પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. પ્રોત્સાહનો મંજૂરીના પત્રમાં જણાવેલ વાર્ષિક છતને આધિન રહેશે. પ્રોત્સાહનો 6 વર્ષના સમયગાળા માટે આપવામાં આવશે. આથો આધારિત ઉત્પાદનોના કિસ્સામાં, પ્રોત્સાહક દર પ્રથમ ચાર વર્ષ માટે 20%, પાંચમા વર્ષ માટે 15% અને છઠ્ઠા વર્ષે 5% છે. રાસાયણિક સંશ્લેષિત ઉત્પાદનોના કિસ્સામાં, બધા છ વર્ષ માટે પ્રોત્સાહક દર 10% છે. પસંદ કરેલા ઉત્પાદકોએ પ્રત્યેક પ્રોડક્ટ માટે ફરજિયાત થ્રેશોલ્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટથી ઉપર પ્રતિબદ્ધ રોકાણ પૂર્ણ કરવું પડશે અને પ્રોત્સાહનો મેળવવા માટે લાયક હોય તે પહેલાં નિર્ધારિત ઓછામાં ઓછી સ્થાપિત ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરવી પડશે.
થ્રેશોલ્ડ રોકાણ ચાર આથો આધારિત ઉત્પાદનો માટે રૂ. 400 કરોડ અને દસ આથો આધારિત ઉત્પાદનો માટે રૂ. 50 કરોડ છે. એ જ રીતે, ચાર રાસાયણિક સંશ્લેષિત ઉત્પાદનો માટે થ્રેશોલ્ડ રોકાણ રૂ. 50 કરોડ, અને રસાયણિક સિન્થેસાઇઝ્ડ ઉત્પાદનોના રૂ. 20 કરોડ છે. 41 ઉત્પાદનોમાંથી દરેક માટે પ્રાપ્ત કરવાની ન્યુનતમ સ્થાપિત ક્ષમતા માર્ગદર્શિકામાં સૂચવવામાં આવી છે. આથો આધારિત ઉત્પાદનો માટે પ્રોત્સાહનો નાણાકીય વર્ષ 2023-24 એટલે કે બે વર્ષના ગર્ભાવસ્થાના સમયગાળા પછી ઉપલબ્ધ રહેશે, જે દરમિયાન પસંદ કરેલા અરજદારે પ્રતિબદ્ધ રોકાણ પૂર્ણ કરવું અને પ્રતિબદ્ધ ક્ષમતા સ્થાપિત કરવી પડશે.
Announcement of guidelines for setting up of Bulk Drugs & Medical Devices Parks in the country opens door for Domestic Manufacturing of critical 53 Bulk Drugs and Medical Devices on which India is critically dependent on imports. #AatmaNirbharBharat
Read: https://t.co/72NHcTxgvk pic.twitter.com/uqOdA0WPSm— Mansukh Mandaviya (@mansukhmandviya) July 27, 2020
