International News : ફ્લાયદુબઈની દુબઈથી તેલ અવીવ જતી FZ1073 ફ્લાઈટ (Flydubai Flight)માં થયેલા કોકપિટ હુમલા (Cockpit Attack)એ સમગ્ર એવિએશન સિક્યોરિટી સિસ્ટમ સામે અનેક સવાલો ઊભા કર્યા છે. 30 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ફ્લાઈટમાં ઓમાની કો-પાઇલટે (Omani Co-Pilot)ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર (Smit Machchhar)પર કથિત રીતે હુમલો કર્યો હતો. આ દરમિયાન વિમાન ઝડપથી ઊંચાઈ ગુમાવવા લાગ્યું હતું. ઘાયલ હોવા છતાં સ્મિતે કોકપિટનો દરવાજો ખોલવામાં સફળતા મેળવી અને ત્યારબાદ મુસાફરો તથા ક્રૂએ હુમલાખોરને કાબૂમાં લીધો. વિમાનનું સાઉદી અરેબિયાના તબૂકમાં ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાયું હતું.
PM મોદી સાથે સ્મિતની ભાવુક વાત
હુમલા બાદ સારવાર લઈ રહેલા કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરે (Smit Machchhar)2 ઓક્ટોબરે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે વીડિયો કોલ પર વાત કરી. આ દરમિયાન તેમણે જણાવ્યું કે મુશ્કેલીની ઘડીમાં તેઓ હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરતા રહે છે અને હુમલા દરમિયાન પણ તેમ જ કર્યું હતું. સ્મિતે ઘટનાની યાદ કરતાં કહ્યું કે તેમને લાગ્યું હતું કે કદાચ આ તેમની છેલ્લી ક્ષણ હોઈ શકે છે, છતાં તેમણે મુસાફરોને બચાવવાનો પ્રયાસ ચાલુ રાખ્યો. વાતચીત દરમિયાન તેઓ ભાવુક પણ થયા હતા.
Cockpit Attack : કો-પાઇલટના હેતુ પર મોટો સવાલ
આ ઘટનાનો સૌથી મોટો સવાલ હવે એ છે કે કો-પાઇલટે આવું શા માટે કર્યું? ઇઝરાયલી અધિકારીઓએ આ ઘટનાને આતંકવાદી અથવા જિહાદી હુમલા સાથે જોડતા નિવેદનો આપ્યા છે. જોકે, હુમલાનો ચોક્કસ હેતુ અને તેની પાછળ કોઈ સંગઠન હતું કે નહીં તે અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ હજુ આવ્યો નથી. અહેવાલો અનુસાર UAE સહિતની એજન્સીઓ તપાસ કરી રહી છે અને કો-પાઇલટની પૂછપરછ ઘટનાના હેતુ અંગે મહત્વની કડી બની શકે છે.
કોકપિટમાં હથિયાર પહોંચ્યું કેવી રીતે?
આ કેસે એવિએશન સિક્યોરિટી (Aviation Security)નો બીજો મહત્વનો મુદ્દો પણ સામે લાવ્યો છે. મુસાફરો માટે એરપોર્ટ પર કડક સુરક્ષા તપાસ હોય છે, પરંતુ આ ઘટનામાં કોકપિટની અંદર જ પાઇલટ પર હુમલો થયો હોવાના કારણે ‘ઇનસાઇડર થ્રેટ’ અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. 9/11 પછી કોકપિટના દરવાજા વધુ સુરક્ષિત બનાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ આ ઘટના બતાવે છે કે જો જોખમ કોકપિટની અંદરથી જ ઊભું થાય તો સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં અલગ પડકારો ઊભા થઈ શકે છે.
ઓમાન, સાઉદી અને UAE વચ્ચે તપાસ
ઘટનામાં અનેક દેશોના હિતો જોડાયેલા હોવાથી તપાસ વધુ જટિલ બની છે. વિમાન UAEની એરલાઇનનું છે, ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ સાઉદી અરેબિયામાં થયું અને કો-પાઇલટ ઓમાની નાગરિક હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. સાઉદી અરેબિયાએ બાદમાં કો-પાઇલટને UAEને સોંપ્યો હોવાના અહેવાલ પણ સામે આવ્યા છે. હવે UAEની તપાસમાં હુમલાનું કારણ, તેની પૂર્વ તૈયારી અને કોઈ અન્ય વ્યક્તિ કે સંગઠન સાથે કનેક્શન હતું કે નહીં તે મહત્વના મુદ્દા રહેશે.
બ્લેક બોક્સ અને તપાસથી મળશે જવાબ
ફ્લાઇટ FZ1073માં શું થયું તેની સૌથી વિશ્વસનીય તસવીર કોકપિટ વોઇસ રેકોર્ડર, ફ્લાઇટ ડેટા અને અન્ય તપાસમાંથી મળી શકે છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ વિમાન 30 સેકન્ડમાં 14 હજાર ફૂટથી વધુ ઊંચાઈ ગુમાવ્યું હતું અને ઇમરજન્સી કોડ 7700 બાદ 7500 ટ્રાન્સમિટ થયો હતો. ત્યારબાદ રિઝર્વ ક્રૂએ વિમાનનો કન્ટ્રોલ સંભાળ્યો અને તબૂકમાં સુરક્ષિત લેન્ડિંગ કરાયું.
આ ઘટના બાદ સૌથી મોટો સવાલ માત્ર હુમલાખોરનો હેતુ શું હતો એટલો જ નથી. સવાલ એ પણ છે કે પાઇલટની ભરતી, બેકગ્રાઉન્ડ વેરિફિકેશન, સુરક્ષા સ્ક્રીનિંગ અને કોકપિટ પ્રોટોકોલમાં ક્યાં સુધારા કરવાની જરૂર છે. હાલ તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી કોઈ ચોક્કસ આતંકી સંગઠન, દેશ અથવા વિચારધારાને આ હુમલા સાથે સીધી રીતે જોડવાનો નિષ્કર્ષ કાઢવો વહેલો ગણાશે.
