American Operative Arrested In India: ભારતમાં એક અમેરિકન નાગરિક (American citizen)ની ધરપકડથી ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ કડીઓ મળી છે, જેમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત બાબતોનો પણ સમાવેશ થાય છે. ભારત વિરુદ્ધ કથિત કાવતરાના સંબંધમાં બે દિવસ પહેલા ધરપકડ કરાયેલા સાત વિદેશીઓમાં મેથ્યુ વાનડાઇક (VanDyke)નો સમાવેશ થાય છે. રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA) એ જણાવ્યું હતું કે આરોપી ભારતમાં વંશીય સશસ્ત્ર જૂથો અને ભારતમાં કેટલાક પ્રતિબંધિત જૂથોને તાલીમ આપવા માટે ગેરકાયદેસર રીતે મ્યાનમારમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.
મોબાઇલ ફોનની તપાસમાં શું મળ્યું?
મેથ્યુ વેનડાઇક (VanDyke)ના સોશિયલ મીડિયા ફૂટેજ અને મોબાઇલ ફોનની તપાસ કર્યા પછી, અધિકારીઓએ હવે નક્કી કર્યું છે કે વેનડાઇકે અગાઉ વિદેશમાં અનેક લશ્કરી સંઘર્ષો અને કામગીરીમાં ભાગ લીધો છે. તપાસ હવે તે નક્કી કરવા માટે છે કે તે ઉત્તરપૂર્વ ભારતમાં કેવી રીતે અને કયા હેતુથી આવ્યો. યુએસ એમ્બેસીએ પુષ્ટિ આપી કે તે પરિસ્થિતિથી વાકેફ છે પરંતુ વધુ વિગતો આપવાનો ઇનકાર કર્યો.
વેનડાઇક બળવાનો સમર્થક છે.
તપાસ દરમિયાન, અધિકારીઓને અસંખ્ય રેકોર્ડિંગ્સ મળ્યા જેમાં વેનડાઇકે કથિત રીતે વિશ્વભરના બળવાખોરોને સમર્થન આપ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમનો ધ્યેય ફક્ત વિદેશી લડવૈયાઓને યુદ્ધમાં મોકલવાનો નહોતો, પરંતુ સ્થાનિક લોકોને પોતાના માટે લડવા માટે તાલીમ આપવાનો હતો. વેનડાઇકે વેનેઝુએલા, મ્યાનમાર અને ઈરાનમાં ભાડૂતી સૈનિકોને બળવાખોર જૂથોમાં જોડાવા માટે વૈશ્વિક અપીલ પણ કરી હતી.

વેનડાઇકની ધરપકડ (American citizen) શા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે?
ભારતમાં અમેરિકન નાગરિકની (American citizen) ધરપકડ ને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે ઉત્તરપૂર્વમાં કાર્યરત સશસ્ત્ર નેટવર્ક સાથે સંકળાયેલો હોવાનું માનવામાં આવે છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે વાનડાઇક ડ્રોન ઓપરેશન્સ અને આધુનિક યુદ્ધ તકનીકોમાં તાલીમ આપી રહ્યો હતો. તેની ધરપકડથી ઘણા મોટા સુરક્ષા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે, ખાસ કરીને શું ભારતીય પ્રદેશનો ઉપયોગ ટ્રાન્ઝિટ કોરિડોર તરીકે થઈ રહ્યો હતો અને શું તેનો ભારત વિરોધી અથવા પ્રતિબંધિત જૂથો સાથે કોઈ સંબંધ હતો. જાસૂસી અને ગુપ્ત માહિતી એકત્રિત કરવાના અવકાશની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
વેનડાઇક આધુનિક યુદ્ધના નિષ્ણાત છે.
વાનડાઇકે પોતાને સુરક્ષા વિશ્લેષક, દસ્તાવેજી ફિલ્મ નિર્માતા અને યુદ્ધ સંવાદદાતા તરીકે વર્ણવ્યા હતા. સૂત્રો કહે છે કે આ રહસ્યમય માણસના ઘણા અન્ય પાસાઓ છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ અમેરિકન નાગરિક ભાડૂતી લશ્કરી તાલીમ આપનાર હતો જેનો અગાઉ યુએસ સૈન્ય સાથે સંબંધ હોવાના અહેવાલ છે. તેણે ઇરાક અને અન્ય યુદ્ધ ક્ષેત્રોમાં સેવા આપી હતી. સૂત્રોએ એમ પણ કહ્યું કે તેણે “વિશેષ દળોની તાલીમ મેળવી હતી, જેમાં ગેરિલા યુદ્ધ, વ્યૂહાત્મક કામગીરી, ડ્રોનનો ઉપયોગ અને અદ્યતન યુદ્ધ તકનીકો જેવા વિષયો શામેલ છે.”

લિબિયન ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન વેનડાઇક પ્રખ્યાત થયા
લિબિયન ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન વેનડાઇક (VanDyke)ને પ્રસિદ્ધિ મળી. યુનિવર્સિટી પૂર્ણ કર્યા પછી, તેમણે ઉત્તર આફ્રિકા અને મધ્ય પૂર્વમાં મોટરસાઇકલ યાત્રા શરૂ કરી હોવાનું કહેવાય છે. આ યાત્રા દરમિયાન, તેમણે લિબિયનો સાથે મિત્રતા કરી. જ્યારે ક્રાંતિ ફાટી નીકળી, ત્યારે તેઓ બળવાખોર લડવૈયાઓમાં જોડાયા. તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી અને લગભગ છ મહિના સુધી તેમને બંદી બનાવવામાં આવ્યા. જોકે, તેઓ ભાગી જવામાં સફળ રહ્યા અને 2011 માં યુદ્ધ સમાપ્ત થયા પછી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પાછા ફર્યા.
વેનડાઇકે SOLI ની સ્થાપના કરી
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પાછા ફર્યા પછી, વેનડાઇકે સીરિયન ક્રાંતિ પર એક દસ્તાવેજી બનાવવાની યોજના બનાવી, જે તેમણે શરૂ કરી. જોકે, ISIS દ્વારા અમેરિકન પત્રકારો જેમ્સ ફોલી અને સ્ટીવન સોટલોફની હત્યા કર્યા પછી, તેમણે પોતાની યોજનાઓ બદલી અને સશસ્ત્ર જૂથોને તાલીમ આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. ત્યારબાદ તેમણે વિશ્વભરના સશસ્ત્ર જૂથોને તાલીમ આપવા અને સલાહ આપવા માટે સન્સ ઓફ લિબર્ટી ઇન્ટરનેશનલ (SOLI) ની સ્થાપના કરી. જેમ્સ ફોલી અને સ્ટીવન સોટલોફ વેનડાઇકના મિત્રો હતા.
શું તે કોઈ કાવતરું છે?
હાલમાં, વેનડાઇકની ધરપકડ એક મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય ષડયંત્ર તરફ ઇશારો કરે છે, સંભવતઃ ભારતને અસ્થિર કરવાની એક વ્યાપક વ્યૂહરચના. કેટલાક વિશ્લેષકો એવું પણ માને છે કે આ પાછળ યુક્રેન સાથે જોડાયેલ નેટવર્ક હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને કારણ કે રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સકીએ વિદેશમાં ખાસ કામગીરીની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. અગાઉ, યુક્રેન સુદાન, માલી, સીરિયા અને લિબિયા જેવા સંઘર્ષ વિસ્તારોમાં પણ હાજરી ધરાવતું જોવા મળ્યું છે.
આ પણ વાંચો:તાલિબાનને યુએસની ભેટ; અમેરિકન નાગરિકની મુક્તિ બાદ હક્કાની પાસેથી પુરસ્કાર હટાવી દેવામાં આવ્યો
આ પણ વાંચો:પન્નુ હત્યા ષડયંત્ર કેસમાં ભારતે CCIની ધરપકડ કરી, ભારતીય તપાસ સમિતિ વોશિંગ્ટન જવા તૈયાર
આ પણ વાંચો:દિલ્હીમાંથી જાસૂસીના આરોપમાં ચીની નાગરિકની ધરપકડ, Aadhaar કાર્ડ કરાયું જપ્ત
